I SA/Ol 608/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka po rozpoznaniu w dniu 12 października 2011 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi T.F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze T.F. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego w wysokości 6.074 zł. W uzasadnieniu wskazał, że nie jest w stanie uregulować jednorazowo określonego w/w decyzją zobowiązania podatkowego. Podniósł również, że wykonanie decyzji grozi utratą przez niego płynności finansowej. Ponadto, w ocenie skarżącego, wykonanie niesprawiedliwej i sprzecznej z prawem decyzji narusza zasady konstytucyjne i podważa zaufanie obywateli do porządku prawnego i organów państwa. Dodatkowo wnioskodawca zwrócił uwagę, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wymaga dowodu okoliczność, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed zbadaniem jej zgodności z prawem może spowodować nieodwracalne skutki. Wskazał, że wniosek uzasadniają również przepisy normujące postępowanie egzekucyjnego, m.in. zasada prowadzenia postępowania w sposób najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. NSA w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (niepubl.) stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, Lex nr 1241556). Z powołanego przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika również, iż to wnioskodawca powinien wykazać, że wykonanie zaskarżonego aktu organu administracji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do przychylenia się do wyeksplikowanego w uzasadnieniu wniosku stanowiska, że nie wymaga dowodu okoliczność, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed zbadaniem jej zgodności z prawem może spowodować dla skarżącego nieodwracalne skutki. Pogląd ten, wyrażony przez NSA w postanowieniu z dnia 15 lipca 1998 r., sygn. akt SA/Po 701/88, został sformułowany w nieobowiązującym już stanie prawnym. Aktualnie podstawę prawną wstrzymania wykonania decyzji przez sąd administracyjny stanowi powołany wyżej art. 61 § 3 p.p.s.a., na gruncie którego nie budzi wątpliwości, iż ciężar dowodu wykazania istnienia przesłanek zastosowania tej instytucji spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został w należyty sposób uzasadniony. Wskazując bowiem na zagrożenie utratą płynności finansowej, nie przywołano żadnych argumentów odnoszących się wprost do sytuacji majątkowej i bytowej skarżącego, które miałyby istnienie powyższej przesłanki potwierdzić. Skoro Sąd nie dysponował danymi na temat uzyskiwanych przez wnioskodawcę dochodów, wartości majątku nieruchomego i ruchomego, oszczędności oraz wysokości obciążających go zobowiązań, niemożliwym było dokonanie bezsprzecznej oceny, czy ewentualne wszczęcie egzekucji administracyjnej spowoduje, jak twierdzi strona w uzasadnieniu wniosku, niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej. Ocena wniosku prowadziła zatem do konstatacji, że strona nie wykazała zaistnienia przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się do argumentacji skarżącego nawiązującej do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazać należy, że postępowanie to, samo w sobie, nie stanowi o wystąpieniu w sprawie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego nie naprawiłoby (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 450/09, opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast konieczność zapłaty należności i związane z tym uszczuplenie majątku strony są zwykłym następstwem wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Pozytywne rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku strony byłoby możliwe jedynie w sytuacji uprawdopodobnienia, że na skutek wykonania decyzji grozi jej szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. W kwestii twierdzeń wnioskodawcy wskazujących na sprzeczność z prawem wydanej decyzji, należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się stanowisko wskazujące na brak podstaw do oceny zasadności skargi w toku rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 184/05, (opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA wskazał, że niezgodność decyzji z prawem, która będzie przedmiotem oceny Sądu I instancji w toku rozprawy, i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 p.p.s.a. to dwie różne kwestie. W powołanym orzeczeniu Sąd wyjaśnił, że "o ile pierwsza z nich (kontrola legalności aktu) jest celem postępowania sądowoadministracyjnego, to druga znacznie może poprzedzać merytoryczną decyzję sądu, i jak stwierdzono, ma odmienną osnowę. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcia Sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej." Z powyższych względów wniosek strony skarżącej nie mógł zostać uwzględniony. Dlatego też na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.