I SA/Ol 648/07
WyrokWSA w Olsztynie2008-01-17
Skład orzekający: Andrzej Błesiński, Zofia Skrzynecka, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rejonowy Zarząd Infrastruktury (RZI) jako posiadacz zależny gruntów Skarbu Państwa, użytkowanych na cele obronności, podlegał obowiązkowi zapłaty podatku od nieruchomości za 2000 rok, czy też obowiązek ten spoczywał na Lasach Państwowych jako jednostce zarządzającej tymi gruntami?Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu nieruchomości, który faktycznie włada rzeczą, nawet jeśli jest to posiadanie zależne wynikające z umowy z właścicielem lub innego tytułu prawnego. W przypadku gruntów Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie jednostkom organizacyjnym MON na cele obronności, obowiązek ten spoczywa na jednostce faktycznie władającej tymi gruntami, a nie na jednostce zarządzającej nimi, jeśli nie posiada ich faktycznie. W analizowanej sprawie RZI, jako posiadacz zależny na podstawie umowy, podlegał obowiązkowi podatkowemu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2000 rok wobec Rejonowego Zarządu Infrastruktury (RZI). RZI użytkował grunty Skarbu Państwa na podstawie umów z Lasami Państwowymi, przeznaczone na cele obronności. Organy podatkowe uznały, że RZI jest podatnikiem podatku od nieruchomości, podczas gdy RZI twierdził, że grunty te powinny być opodatkowane podatkiem leśnym, a obowiązek zapłaty spoczywał na Lasach Państwowych. Sprawa przeszła przez kilka instancji, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, który uchylił poprzedni wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Katarzyna Niewiadomska, po rozpoznaniu w Olsztynie, na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008r., sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Rejonowego Zarządu Infrastruktury na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2000 rok, oddala skargę.
Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia "[...]", Nr "[...]", w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2000r. w stosunku do Rejonowego Zarządu Infrastruktury (dalej cyt jako skarżący lub RZI).
W uzasadnieniu wskazano, iż mimo istniejącego obowiązku wynikającego z art. art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm. dalej cyt. jako u.p.o.l.) podatnik nie złożył deklaracji podatkowej w podatku od nieruchomości i nie wpłacił podatku. W związku z powyższym orzeczono o zaległości podatkowej w myśl 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej cyt. jako Ord. pod.).
Z dołączonej do akt umowy najmu obszaru leśnego z dnia 1 grudnia 1994r. wynika, że Nadleśniczy "wynajął" Wojskowemu Rejonowemu Zarządowi Kwaterunkowo - Budowlanemu grunty o powierzchni 19.505 ha. W myśl § 2 ust. 1 tej umowy najemca mógł korzystać z przedmiotu najmu tylko dla celów związanych z obronnością Państwa. Następnie w dniu 20 grudnia 1999r. podpisana została umowa o przekazaniu (na cele obronności § 2) w użytkowanie od dnia 1 stycznia 2000r. Rejonowemu Zarządowi Infrastruktury gruntów Skarbu Państwa o powierzchni 19.524,11 ha, zmienionej następnie aneksem z dnia 3 kwietnia 2001r. na 19.522,8557 ha. Z przygotowanego przez Nadleśnictwo zestawienia powierzchni obrębów ewidencyjnych wynika, że na terenie gminy MON użytkuje 9040,4169 ha.
Grunty oddane w użytkowanie nie są jednorodne pod względem użytków. W ich skład wchodzi zarówno rola, jak i łąki, pastwiska, wody stojące, drogi, ale także lasy i grunty leśne, tereny różne oraz grunty zabudowane i zurbanizowane.
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. - w brzmieniu obowiązującym w 2000r., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym. Przepis art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (Dz. U. Nr 101, poz. 444 ze zm.) stanowił natomiast, że opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegały wszystkie lasy, z wyjątkiem: nie związanych z gospodarką leśną, zajętych na ośrodki wypoczynkowe, działki budowlane i rekreacyjne oraz wyłączonych decyzjami administracyjnymi z gospodarki leśnej na cele inne niż leśne.
Dodatkowo podniesiono, iż zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków. Przepisy wykonawcze do tej ustawy (§ 27 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 1996r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków Dz. U. Nr 158, poz. 813 ze zm.) określają, że lasy określone są symbolem Ls i tylko takie grunty co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym, zaś grunty posiadające inne oznaczenie, tylko wtedy gdy są związane z gospodarką leśną.
W niniejszym stanie faktycznym w posiadaniu podatnika znajdują się grunty (inne niż oznaczone symbolem Ls) oddane w użytkowanie na podstawie wymienionych wyżej umów, które nie były związane z działalnością leśną, tym samym nie mogą podlegać opodatkowaniu podatkiem leśnym, lecz podatkiem od nieruchomości.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącego co do solidarnej odpowiedzialności Lasów Państwowych z jednostkami organizacyjnymi MON. Jego zdaniem odpowiedzialność taka wchodziłaby w grę w sytuacji władania przez oba te podmioty nieruchomością na podstawie tego samego tytułu prawnego. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie tego rodzaju sytuacja nie występuje. Podatnik posiada grunty na podstawie umowy zawartej z jednostką organizacyjną reprezentującą Skarb Państwa. Nie może być zatem mowy o solidarnej odpowiedzialności wymienionych podmiotów.
W/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżył Skarb Państwa - Rejonowy Zarząd Infrastruktury wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zrzucił brak podstaw prawnych i faktycznych do wydania przedmiotowych decyzji, w sytuacji nie uwzględnienia tego zarzutu :
– naruszenie przepisu art. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997r., polegające na nieuwzględnieniu wynikających z niego zasad: zakazu retroaktywności prawa, pewności prawa i zaufania obywateli do państwa oraz na przyjęciu za podstawę materialną decyzji - uchwały Rady Miejskiej z dnia 16 grudnia 1999r. Nr XVIII/127/99, która oprócz w/w zasad naruszała także zasadę zachowania odpowiedniego vacatio legis i zasadę prawidłowej legislacji;
– naruszenie przepisów art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1. pkt 4 lit. a, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez błędne uwzględnienie treści niniejszych przepisów w stanie prawnym z dnia 21 czerwca 2004r. i nieuwzględnienie treści tych przepisów z okresu, w którym powstało zobowiązanie podatkowe tj. z 2000r.;
– naruszenie przepisów art. 21 § 1 pkt 1 oraz art. 21 § 3 Ord. pod., polegających na wydaniu przez organ podatkowy decyzji bez podstawy prawnej i faktycznej.
W uzasadnieniu wskazano, że błędem w ustaleniach faktycznych było stwierdzenie przez organy podatkowe, że grunty położone w obrębie gminy zmieniły swoje przeznaczenie na skutek zawartych umów i przestały być gruntami leśnymi i tym samym przestały podlegać opodatkowaniu podatkiem leśnym. Zawarte umowy nie spowodowały przeniesienia posiadania, nie można ich taktować jako umów użytkowania. Stanowią one swoiste umowy nienazwane i w konsekwencji nie pozbawiły władztwa nad przedmiotowymi nieruchomościami Lasów Państwowych, a jedynie ograniczyły one władztwo w zakresie określonym zawartymi umowami. Lasy Państwowe nadal mogą prowadzić gospodarkę leśną na terenach objętych umowami.
Strona skarżąca podniosła również, iż jedną z materialnoprawnych podstaw wydanej decyzji z dnia "[...]" była uchwałą Rady Miejskiej z 16 grudnia 1999r., Nr XVIII/127/99 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2000r., która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2000r. Zasada demokratycznego państwa prawa, wyrażona w art. 2 Konstytucji RP, nakazuje aby wszelkie zmiany prawa podatkowego były wprowadzane z zachowaniem odpowiedniego vacatio legis po to, by adresaci danego aktu mieli odpowiedni czas na zapoznanie się z jego regulacjami. Tak późne podjęcie uchwały i jeszcze późniejsze jej ogłoszenie spowodowało, że skarżący nie mógł uwzględnić zmiany stawek podatku od nieruchomości w planowanych wydatkach na 2000r. i tym samym doszło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP.
RZI wskazał, że ani pod rządami art. 2 u.p.o.l. w stanie prawnym na dzień 1 stycznia 2000r., ani na dzień 21 czerwca 2004r. nie był podmiotem zobowiązanym do zapłaty podatku od nieruchomości.
Skarżący podniósł także, iż mając na uwadze treść art. 60 ust 1 ustawy o lasach (w brzmieniu z 2000r.) opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają lasy, zaś wyjątki określone w tym przepisie nie dotyczą przedmiotowej sprawy. Biorąc pod uwagę definicję lasu zawartą w art. w art. 3 pkt. 1 a ustawy o lasach skarżący twierdzi, że sporne grunty stanowiły las i winne być opodatkowane podatkiem leśnym.
Z treści art. 61 ust. 1 pkt. 2 w/w ustawy, a także zawartej pomiędzy RZI, a Nadleśnictwem umowy o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wynika jednoznacznie, że podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji podatkowej oraz do zapłaty podatku leśnego były Lasy Państwowe. Skarżący zgodnie z zawartą umową przekazywał stosowne kwoty na rzecz Lasów Państwowych celem uregulowania podatku leśnego, w tym także od spornych gruntów. Zapłata przez Lasy Państwowe podatku leśnego od spornych gruntów spowodowała, że obowiązek podatkowy został wykonany. Należy podkreślić, iż dopiero pod rządami znowelizowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych decydujące znaczenie dla wymierzenia podatku od nieruchomości ma fakt dokonania klasyfikacji gruntów jako tereny różne, natomiast na gruncie stanu prawnego obowiązującego w okresie objętym skarżoną decyzją, decydujące znaczenie miała nie klasyfikacja gruntów lecz charakter gruntów, sposób ich użytkowania oraz ich przeznaczenia.
Dodatkowo podniesiono, że przedmiotowe grunty użytkowane przez wojsko nie były i nie są wyłączone z gospodarki leśnej i winny być opodatkowane wyłącznie podatkiem leśnym. Na potwierdzenie swojego stanowiska przytoczył wyrok NSA z dnia 25 maja 1992r., (sygn. akt SA/PO 82/92 POP 1995/1/17).
Mając na uwadze treść art. 2 ust. 4 u.p.o.l. - obowiązującej w 2000r., jeżeli nieruchomość znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich właścicielach współwłaścicielach lub posiadaczach, tym samym solidarną odpowiedzialność ponoszą zarówno Lasy Państwowe jak i jednostki organizacyjne MON. Solidarność za zobowiązania oznacza (art. 366 § 1 i § 2 k.c.), że kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników). Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają obowiązani.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i domagało się oddalenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 maja 2006r., sygn. akt I SA/OI 103/06, uwzględnił wniesioną skargę i uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podniesiono, iż w niniejszej sprawie spór dotyczy dwóch kwestii :
– zakresu przedmiotowego podatku, udzielenia odpowiedzi na pytanie któremu z podatków, tj. leśnemu czy od nieruchomości podlegały w 2000r. przekazane w użytkowanie RZI grunty należące do Skarbu Państwa,
– rozstrzygnięcia, czy na RZI będącym państwową jednostką organizacyjną w strukturze MON w ogóle ciążył obowiązek podatkowy.
Odnosząc się do pierwszej kwestii sąd stwierdził, że prawidłowe jest stanowisko organów podatkowych, iż w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2003r. zasadnicze znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości od gruntów miały, zgodnie z art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Tym samym grunty inne niż oznaczone w ewidencji gruntów symbolem Ls i oddane w użytkowanie na podstawie zawartych umów, jako niezwiązane z działalnością leśną nie mogły podlegać opodatkowaniu podatkiem leśnym.
W stosunku do drugiej kwestii sąd stwierdził, iż w sprawie organy podatkowe dokonały błędnej oceny prawnej przyjmując, iż obowiązek podatkowy od przedmiotu opodatkowania określonego w decyzji organu I instancji ciąży, w świetle przepisu art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l, nie na Lasach Państwowych - Nadleśnictwie lecz na Rejonowym Zarządzie Infrastruktury.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazując, iż Sąd I instancji błędnie przyjął, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako tereny różne, oddane w użytkowanie jednostkom organizacyjnym MON na poligon wojskowy, nie ciąży na tych jednostkach, lecz spoczywa na wykonujących prawo zarządu jednostkach Lasów Państwowych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 października 2007r., sygn. akt II FSK 1228/06 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu podniesiono, że na etapie postępowania kasacyjnego spór sprowadza się do wskazania podmiotu objętego obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości. Jedynym bowiem przepisem u.p.o.l. powołanym w ramach materialnoprawnych podstaw zaskarżenia był przepis art. 2 ust. 1 pkt 3.
Zdaniem NSA Sąd I instancji dokonując oceny art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie uwzględnił okoliczności, że posiadanie związane jest z faktycznym władztwem nad rzeczą, a co za tym idzie rodzaj tytułu prawnego do nieruchomości jakim legitymuje się dany podmiot (tu jednostka organizacyjna Skarbu Państwa) nie przesądza o fakcie rzeczywistego władania rzeczą. W rozpatrywanej sprawie oznacza to, że sam brak niewyłączenia na mocy umowy z dnia 20 grudnia 1999r. zarządu Lasów Państwowych nad przedmiotowymi nieruchomościami nie był równoznaczny z tym, że Nadleśnictwo utrzymało status posiadacza tychże nieruchomości. Konkluzję tę potwierdza wykładnia art. 2 ust. 2 u.p.o.l., gdzie wyraźnie prawodawca położył nacisk na okoliczność faktycznego władania nieruchomościami (a więc ich posiadania) przez nadleśnictwa (jednostki organizacyjne Lasów Państwowych), które nie jest tożsame z zarządem nad nimi. A contrario należy wyprowadzić wniosek, że obowiązek podatkowy nie ciąży na nadleśnictwach, jeżeli nie władają one faktycznie nieruchomościami znajdującymi się w ich zarządzie. Tym samym ustawodawca przewidział sytuację, w której mimo zarządu Lasów Państwowych nad określonymi nieruchomościami, obowiązek podatkowy spoczywał będzie na innym podmiocie, np. na posiadaczu zależnym gruntów przekazanych w użytkowanie na mocy umowy, o której mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o lasach.
Dodatkowo Sąd II instancji wskazał, iż kwestię przedmiotu opodatkowania (zwłaszcza w kontekście art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.) należało pozostawić bez komentarza. Sąd I instancji w ogóle się nad tym zagadnieniem nie zajmował, a skarżący organ nie zarzucił naruszenia art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), względnie art. 141 § 4 p.p.s.a., wobec czego NSA nie mógł się do tej kwestii odnieść. Tym samym poprawność zaskarżonego rozstrzygnięcia podatkowego w powyższym zakresie Sąd I instancji nie będzie mógł badać w toku ponownego rozpoznawania sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez WSA "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., podlegają bowiem zawężeniu – w związku z uwzględnieniem art. 168 § 3 , art. 183 § 1 oraz art. 190 p.p.s.a.- do granic, w jakich rozpoznawał skargę kasacyjną NSA i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy strony podtrzymały swoje wcześniejsze stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1§1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) i art. 3 §1 i §2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola sądu administracyjnego polega na zbadaniu zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Skarga może więc być uznana za zasadną jeżeli sąd stwierdzi, iż przy wydaniu zaskarżonego aktu doszło do naruszenia przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie ma podstaw do stwierdzenia wspomnianego naruszenia prawa. Należy przy tym podkreślić, iż sprawa rozpoznawana jest ponownie, po uchyleniu poprzednio wydanego wyroku sądu I instancji. Na postawie art. 190 p.p.s.a. "sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Przepis ten w istotny sposób determinuje więc zakres ocen prawnych możliwych do dokonywania przez sąd I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.
Jak już wskazano wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził w swym wyroku, że kwestia przedmiotu opodatkowania (zwłaszcza w kontekście art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.), nie była przedmiotem rozważań postępowania kasacyjnego i w związku z tym Sąd I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy nie będzie mógł badać poprawności zaskarżonego rozstrzygnięcia podatkowego w tym zakresie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., podlegają bowiem zawężeniu do granic, w jakich rozpoznawał sprawę kasacyjną NSA i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Tym samym WSA w Olsztynie, ponownie rozpoznając sprawę nie może stosować postanowień art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. bez uwzględnienia brzmienia art. 168 § 3, art. 183 § 1 oraz 190 p.p.s.a.
Dodatkowo wskazać należy, że kwestia przedmiotu opodatkowania w podatku od nieruchomości za 2000r., w stosunku do strony skarżącej, została wyjaśniona przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 29 czerwca 2006r., sygn. akt II FSK 1505/05 oraz z dnia 18 października 2007r., sygn. akt II FSK 266/07.
W wyrokach tych NSA wskazał, iż z zapisu art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego, który stanowił, że podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków wynika jednoznacznie, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Mając na uwadze treść art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowiącego, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym wskazać należ, iż skoro w ewidencji, stanowiącej dowód urzędowy, przedmiotowe grunty nie były sklasyfikowane jako lasy i grunty leśne (Ls), lecz jako tereny różne (Tr), nie mieszcząc się tym samym, w zakresie pojęcia lasu w rozumieniu art. 3 z dnia 28 września 1991r. o lasach (Dz. U. Nr 101, poz. 444 ze zm.) i nie podlegając podatkowi leśnemu (art. 60 ust. 1 ustawy), to przyjąć należy, iż opodatkowane są one podatkiem od nieruchomości (art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.).
Mając powyżej na względzie stwierdzić należy, iż przedmiot sporu sprowadza się jedynie do określenia podmiotowej strony obowiązku w podatku od nieruchomości.
Odnosząc się zatem do kwestii statusu strony skarżącej jako podatnika podatku od nieruchomości, stwierdzić należy, że w świetle art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu.
Tym samym z treści w/w przepisu wynika, że podatnikiem podatku od nieruchomości może być jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, która jest posiadaczem nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego. Przytoczony przepis nie wymaga aby posiadacz, o którym w nim mowa, był posiadaczem samoistnym w rozumieniu art. 336 K.c. (w przeciwieństwie do art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.). Mowa jest w nim jedynie o posiadaniu wynikającym z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego, a więc również o posiadaniu zależnym (posiadacz nie włada rzeczą, jak jej właściciel), byleby miało ono oparcie w umowie zawartej z właścicielem lub w innym tytule prawnym. Przy tym uwaga ta, odnosząca się do rozróżnienia pomiędzy posiadaniem samoistnym a zależnym, jest o tyle istotna, że u.p.o.l. - określając podmioty będące podatnikami podatku od nieruchomości (art. 2 ust. 1) - posługuje się nazwami instytucji z zakresu prawa rzeczowego. Brak jest racjonalnych przesłanek do tego, aby terminom tym przypisywać inny zakres znaczeniowy aniżeli ten, który wynika z k.c. (por wyrok NSA z dnia 24 maja 2005 r., sygn. FSK 90/04, ONSAiWSA 2004 nr 3, poz. 62).
Rodzaj tytułu prawnego do nieruchomości, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., jakim legitymuje się dany podmiot, nie przesądza o fakcie rzeczywistego władania rzeczą. W niniejszej sprawie oznacza to, że sam brak niewyłączenia na mocy umowy z dnia 20 grudnia 1999r. zarządu Lasów Państwowych nad przedmiotowymi nieruchomościami nie jest równoznaczny z tym, że Nadleśnictwo utrzymało status posiadacza tych nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 336 k.c podanie związane jest z faktycznym władztwem nad rzeczą .
Za poprawnością powyższego twierdzenia przemawia treść art. 2 ust. 2 u.p.o.l., w którym ustawodawca zastrzegł, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, pozostających w zarządzie Lasów Państwowych, nie objętych obowiązkiem podatkowym na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3, ciąży odpowiednio na nadleśnictwach, faktycznie władających nieruchomościami. W unormowaniu tym prawodawca wyraźnie położył nacisk na okoliczność faktycznego władania nieruchomościami (a więc ich posiadania) przez nadleśnictwa (jednostki organizacyjne Lasów Państwowych), które nie jest tożsame z zarządem nad nimi. Z treści tej regulacji należy też wyprowadzać wniosek (a contrario), że obowiązek podatkowy nie ciąży na nadleśnictwach, jeżeli nie władają one faktycznie nieruchomościami znajdującymi się w ich zarządzie (nie posiadają ich). Interpretacja ta wskazuje więc na to, że ustawodawca przewidział sytuację, w której mimo zarządu Lasów Państwowych nad określonymi nieruchomościami, obowiązek podatkowy spoczywał będzie na innym podmiocie, np. posiadaczu zależnym gruntów przekazanych w użytkowanie na mocy umowy, o której stanowi art. 40 ust. 1 ustawy o lasach. Twierdzenie takie zgodne jest także z samą istotą podatku od nieruchomości, który jest podatkiem majątkowym (od posiadania majątku), a więc obciążać powinien tego kto majątkiem faktycznie włada (vide: uchwałę TK z dnia 6 września 1995 r., sygn. W 20/94, OTK 1995 nr 1, poz. 6).
Tym samym stwierdzić należy, iż organy podatkowe prawidłowo orzekły, że to na Rejonowym Zarządzie Infrastruktury ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.
Mając na względzie ustalony powyżej stan faktyczny i prawny sprawy nie można zarzucić organom podatkowym, aby wydając zaskarżone decyzje naruszały art. 21 § 1 pkt 1 i art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej.
W świetle przestawionej argumentacji i braku podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja narusza prawo, za chybiony należy uznać także zarzut, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji naruszyły art. 2 Konstytucji R.P. poprzez nieuwzględnienie zasady niedziałania prawa wstecz, zasady pewności prawa oraz zasady zaufania . Trafne co do istoty wywody skargi w tym zakresie nie znajdują zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło