I SA/Ol 801/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A w B. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia 2008 r. do września 2010 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi. WSA/post.1 - sentencja postanowienia. Spółka A w B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia 2008 r. do września 2010 r.. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 października 2014 r. wezwano skarżącą Spółkę do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego lub innego dokumentu). Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej zawierającej to wezwanie, wezwanie to zostało doręczone 3 listopada 2014 r. (k. 14 akt sąd.), a zatem termin do wykonania nałożonego nim obowiązku upłynął z dniem 10 listopada 2014 r.. Wnosząc w dnia 17 listopada 2014 r. o przywrócenie terminu do złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, Spółka podniosła, że dokument ten nie został złożony w terminie z przyczyn niezawinionych. Prezes Zarządu Spółki – L.J. przebywał bowiem w okresie od 1 października do 12 listopada 2014 r. na terytorium Chin, zaś wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego przedłożył niezwłocznie po powrocie. Wraz z wnioskiem Spółka złożyła Informację odpowiadającą aktualnemu odpisowi z rejestru przedsiębiorców pobraną na podstawie art. 1 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.) i bilety lotnicze wystawione na imię i nazwisko L.J., na przeloty w dniu 10 października 2014 r. na trasie H. – S. oraz 12 listopada 2014 r., na trasie S. – W. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 20 listopada 2014 r., między innymi do przedłożenia dokumentów uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu, strona skarżąca w piśmie z dnia 3 grudnia 2014 r. wyjaśniła, że zgodnie z umową spółki do jej reprezentacji powołany jest samodzielnie prezes zarządu lub prezes zarządu łącznie z członkiem zarządu. Wskazała też, że prokurent Spółki K.G. przebywa na urlopie wychowawczym, dołączając zaświadczenie wystawione przez Spółkę B w O. z dnia 3 grudnia 2014 r., w którym podano, że zatrudniona w tej firmie na podstawie umowy o pracę, na czas nieokreślony, K.G. przebywa na urlopie wychowawczym od dnia 14 sierpnia 2014 r. do 13 sierpnia 2017 r.. Do pisma z dnia 3 grudnia br. dołączono ponadto poświadczony notarialnie odpis wybranych kart paszportu Prezesa Zarządu L.J. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 tej ustawy, w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i jednocześnie z wniesieniem tego wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jak wynika z treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. Oceniając w pierwszej kolejności warunki formalne wniosku, należy stwierdzić, że strona nie naruszyła terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a., skoro wniosek o przywrócenie uchybionego terminu złożyła 17 listopada 2014 r., a więc w ciągu 7 dni od dnia, z upływem którego minął termin do usunięcia braków formalnych skargi (10 listopada 2014 r.). Skarżąca spełniła też przesłankę wynikającą z art. 87 § 4 p.p.s.a., bowiem równocześnie z wnioskiem dokonała czynności, której nie dokonała w terminie – przedkładając wyciąg z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Spełnienie warunków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej umożliwia zbadanie w dalszej kolejności, czy uchybienie tego terminu nie nastąpiło z winy strony. W tym zaś zakresie, uzasadniając wniosek strona skarżąca wskazała na nieobecność Prezesa Zarządu Spółki L.J. na terytorium kraju w związku z jego pobytem w Chinach w okresie od 1 października do 12 listopada 2014 r. oraz na przebywanie prokurenta Spółki K.G. na urlopie wychowawczym, począwszy od dnia 14 sierpnia 2014 r.. W judykaturze i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (p. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 196/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zatem wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226). Zatem przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (p. postanowienie SN z dnia z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679). Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza się np.: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp.. Przywrócenie nie jest natomiast dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (p. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt GZ 140/04, http://orzeczenia.nsa.pl). Zauważyć przy tym należy, że w ramach kryterium należytej staranności w prowadzeniu swych spraw mieści się również właściwa organizacja wewnętrzna pracy podmiotu wnioskującego o przywrócenie terminu (p. wyrok NSA z 24 maja 2004 r., sygn. akt FSK 40/04, http://orzeczenia.nsa.pl). Ponadto, jak wskazuje się w orzecznictwie, w przypadku wyjazdu strony za granicę, należyta dbałość o własne interesy, która może uchronić od negatywnych następstw nieobecności w kraju, powinna wyrazić się w ustanowieniu pełnomocnika do realizacji obowiązków związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym bądź chociażby w zobowiązaniu innych osób do informowania o kierowanej do strony korespondencji związanej z tym postępowaniem (vide: postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II FZ 263/13). Podzielając przedstawione wyżej stanowisko sądów administracyjnych oraz doktryny prawniczej, Sąd ocenił, że przywołane we wniosku okoliczności nie mogły świadczyć o braku winy osób reprezentujących Spółkę, w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Okoliczności związane z nieobecnością Prezesa Zarządu Spółki na terytorium kraju, czy urlopem wychowawczym prokurenta Spółki, nie mogły tym samym skutkować uwolnieniem od konsekwencji niedochowania terminu. Z wniosku o przywrócenie terminu nie wynika, aby wyjazd Prezesa Zarządu Spółki do Chin miał charakter nagły, niespodziewany i nie dający się przewidzieć. Nie uprawdopodobniono przy tym, że wyjazd był na tyle nieoczekiwany, iż brak było możliwości zorganizowania działalności Spółki w sposób pozwalający na wykonanie obowiązków wynikających z zainicjowanego postępowania sądowego. Sam pobyt za granicą, w sytuacji gdy nie nastąpił on w okolicznościach nagłych i trudnych do przewidzenia, nie może zaś stanowić okoliczności zwalniającej strony z obowiązków zabezpieczenia swych interesów w taki sposób, aby możliwy był jej udział w postępowaniu osobiście lub też przez pełnomocnika. W odniesieniu do osoby, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w toku postępowania sądowego, zachodzi bowiem powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika włącznie, aby podczas nieobecności, jej interesy (lub też interesy podmiotu który reprezentuje) nie doznały uszczerbku. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie wymogów tych nie dopełniono, nie uprawdopodobniając jednocześnie, że wyjazd Prezesa Zarządu Spółki był skutkiem nadzwyczajnych okoliczności. Okolicznością uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu nie jest również to, że jak wynika z przesłanego zaświadczenia Spółki B, zatrudniona w tej Spółce na podstawie umowy o pracę K.G. (będąca zgodnie z treścią informacji zawartej w aktualnym wypisie z KRS, prokurentem Spółki A), od 14 sierpnia 2014r. do 13 sierpnia 2017r. przebywa na urlopie wychowawczym. Strona skarżąca nie wykazała bowiem, jaki konkretnie wpływ ma wymieniony urlop w Spółce B, na wykonywane przez K.G. czynności prokurenta i dlaczego niemożliwym było dopełnienie przez Nią obowiązków z związanych z terminowym przesłaniem dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że w sprawie nie zaistniała żadna obiektywna i zewnętrzna przeszkoda, której skarżąca Spółka nie mogłaby uniknąć przy dochowaniu należytej staranności. W konsekwencji uchybienie terminu nastąpiło na skutek zaniedbania osób reprezentujących Spółkę w prowadzeniu jej spraw. W tym stanie sprawy na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.