I SA/Ol 813/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.R. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. WSA/post.1 - sentencja postanowienia. B.R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r.. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 5 listopada 2014 r. wezwano skarżącą do uiszczenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, wpisu sądowego od skargi w kwocie 887 zł. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej zawierającej odpis tego zarządzenia, został doręczony stronie w dniu 10 listopada 2014 r. (k. 18 akt sąd.), a zatem termin do wykonania obowiązku upłynął w dniu 17 listopada 2014 r.. Wpis został zaś uiszczony gotówką w kasie Sądu w dniu 19 listopada 2014 r. (k. 19 akt sąd.). Wnosząc w piśmie z dnia 24 listopada 2014 r. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżąca podniosła, że w dniu w którym otrzymała wezwanie, odebrała także pismo od komornika z tytułem wykonawczym i nakazem zapłaty dużej kwoty pieniężnej. Jak podała, pismem od komornika bardzo się zdenerwowała. To zaś spowodowało wzrost objawów choroby nadciśnieniowej, na którą leczy się od paru lat, a także zawroty głowy. W okresie od 7 do 18 listopada 2014 r. przebywała sama w siedlisku oddalonym od wsi J. o ok. 2,5 km, ponieważ mąż wyjechał w tym czasie służbowo. W niedzielę 16 listopada 2014 r. odwiedził ją sąsiad, który zaproponował zawiezienie do lekarza do O., jednak skarżąca odmówiła, nie chcąc sprawiać kłopotu, a ponadto mając na uwadze, że 18 listopada 2014 r. miał wrócić jej mąż, który dnia 19 listopada 2014 r. rano dokonał wpłaty wpisu. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 25 listopada 2014 r. do przedłożenia dokumentów uprawdopodabniających okoliczności podniesione we wniosku skarżąca przy piśmie z dnia 3 grudnia 2014 r. przedstawiła zaświadczenie lekarskie z dnia 28 listopada 2014 r. (koperta, k. 26 akt sąd.), oświadczenie sąsiada K.W. z dnia 30 listopada 2014 r. (k. 27), kopię tytułu wykonawczego z dnia "[...]" obejmującego należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. w wysokości 29.540 zł (k. 28 i 29) oraz zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z dnia 23 października 2014 r. (k. 30). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 tej ustawy, w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i jednocześnie z wniesieniem tego wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jak wynika z treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. Oceniając w pierwszej kolejności warunki formalne wniosku, należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nie naruszyła terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a., skoro wniosek o przywrócenie uchybionego terminu złożyła 24 listopada 2014 r., a więc w ciągu 7 dni od dnia, z upływem którego minął termin uiszczenia wpisu (17 listopada 2014 r.). Skarżąca spełniła też przesłankę wynikającą z art. 87 § 4 p.p.s.a., bowiem równocześnie z wnioskiem dokonała czynności, której nie dokonała w terminie - uiszczając wpis sądowy od skargi. Spełnienie warunków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej umożliwia zbadanie w dalszej kolejności, czy uchybienie tego terminu nie nastąpiło z winy strony. W tym zaś zakresie w uzasadnieniu złożonego w niniejszej sprawie wniosku strona wskazała na zdenerwowanie, jakie wywołała u niej otrzymana wraz wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od skargi korespondencja komornika zawierająca tytuł wykonawczy oraz zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego. Jak podała, było to powodem wzrostu ciśnienia tętniczego, na które leczy się od 2005 r. oraz zawrotów głowy. Przy czym w okresie od 7 do 18 listopada 2014 r. wnioskodawczyni przebywała sama w siedlisku oddalonym od wsi o ok. 2,5 km. W judykaturze i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (p. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 196/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zatem wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226). Zatem przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (p. postanowienie SN z dnia z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679). Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza się np.: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp.. W świetle orzecznictwa sądowego przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zważywszy zaś, że pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny, tj. wymagający od strony staranności w swym działaniu (p. postanowienie SN z dnia 7 lutego 2000 r., sygn. akt I CKN 1261/99, opubl. Biuletyn SN 2000/5/12), nie stanowi okoliczności uprawdopodabniającej brak winy w uchybieniu terminu, powoływane we wniosku skarżącej zdenerwowanie treścią doręczonego jej w tym samym dniu co wezwanie do uiszczenia wpisu, pisma urzędowego, nawet jeżeli z pisma tego wynikał obowiązek egzekucyjny na sumę 29.540 zł. Dochowując należytej staranności w prowadzeniu swych spraw, strona powinna zapoznać się ze wszystkimi pismami jej doręczonymi, a następnie zastosować się do wymogów z nich wynikających (p. postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2008 r., sygn. akt II OZ 1264/08). Nie zostało również dostatecznie uprawdopodobnione w związku ze złożonym wnioskiem, iż brak winy w uiszczeniu wpisu po terminie związany był ze stanem zdrowia skarżącej. Przedstawiła ona wprawdzie zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że od 2005 r. choruje na nadciśnienie tętnicze, jednak treść tego dokumentu nie daje wystarczających podstaw do uznania, że jej stan zdrowia w okresie od dnia 10 listopada 2014 r., tj. od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, rzeczywiście uniemożliwiał wykonanie określonego wezwaniem Sadu, obowiązku. Tym bardziej, że zarówno z wyjaśnień wnioskodawczyni, jak i sąsiada – K.W. wynika, że nie zdecydowała ona się nawet na konsultację lekarską, pomimo oferowanej pomocy. Nie wyłącza również obowiązku dołożenia należytej staranności, a tym samym winy w uiszczeniu wpisu po terminie, argumentacja, iż w czasie gdy należało dokonać tej czynności, skarżąca przebywała samotnie w siedlisku oddalonym o 2,5 km od miejscowości J. (w której - co jest faktem powszechnie znanym - znajduje się urząd pocztowy i bank). Jak już wskazano, uprawdopodobnienie braku winy polega na wykazaniu takich zdarzeń, które były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, pomimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności. Powoływana okoliczność, przy braku dostatecznego uprawdopodobnienia stanu zdrowia uniemożliwiającego dokonanie czynności uiszczenia wpisu, do takich zdarzeń nie należy. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że w sprawie nie zaistniała żadna obiektywna i zewnętrzna przeszkoda, której skarżąca nie mogłaby uniknąć przy dochowaniu należytej staranności. W konsekwencji uchybienie terminu nastąpiło na skutek jej zaniedbania w prowadzeniu własnych spraw. W tym stanie sprawy na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.