I SA/Ol 9/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.), Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka, sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 27 lutego 2008r. sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Dyrektora Warmińsko - Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2006r. oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przez A sp. z o.o. w C., od decyzji z dnia "[...]", wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2006 rok. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, co następuje: Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia "[...]" odmówił A sp. z o.o. w C. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006. W decyzji zawarto pouczenie o prawie odwołania do Dyrektora "[....]’ Oddziału Regionalnego ARiMR w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji, za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Decyzja organu I instancji została zaadresowana do S. A.. reprezentanta A sp. z o.o. C. "[...]" B.", jako strony postępowania. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej decyzji jest data " 26.09.2007 r." oraz widniej podpis odbiorcy, czytelny "A. D.", a także odciśnięta pieczęć o treści " Spółka A. Ł. P.Z... R. Gospodarstwo C. NIP...Regon..." Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji I instancji, liczony od dnia 26.09.2007 roku, upłynął w dniu 10 października 2007 roku. W dniu 11 października 2007 roku do Biura Powiatowego ARiMR, stawił się osobiście S. D., reprezentant producenta rolnego A sp. z o.o., składając odwołanie datowane na dzień 9.10.2007 rok, od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[....]’. Na piśmie odwołania odciśnięto datę wpływu Biura Powiatowego w dniu 11.10.2007 r. Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR, działając na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez A sp. z o.o., reprezentowanej przez S. D, od decyzji z dnia "[...]" roku wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. W uzasadnieniu postanowienia organ przedstawił chronologiczny stan sprawy, wskazując, że zgodnie z art.129 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni do daty doręczenia stronie decyzji. Pouczenie tej treści zawarto w decyzji organu I instancji z dnia "[...]". Nadto organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art.43 kpa, w przypadku nieobecności adresata, pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, natomiast w przypadku doręczenia innej osobie A. D w dniu 26 września 2007 roku, uznaje się, że w tym dniu doręczono decyzję stronie, tj. producentowi rolnemu A sp. z oo. W dniu 11 października 2007 roku S. D., jako reprezentant producenta rolnego A sp. z o.o złożył odwołanie po ustawowym terminie , którego termin upływał w dniu 10 października 2007 roku. Organ II instancji podkreślił, że złożenie odwołania po upływie terminu powoduje jego bezskuteczność. Skargę na postanowienie Dyrektora "[...]’ Oddziału Regionalnego ARiMR wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie A sp. z o.o. w Ł., C., reprezentowana przez S. D.. Strona zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu rażącą obrazę przepisów postępowania: -art. 43 k.p.a. poprzez bezpodstawne zastosowanie w sprawie instytucji zastępczego doręczenia, -art. 58 § 1 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie przez organ, w zakresie rozpoznania odwołania wniesionego w sprawie dnia 1 1.1O.2007r., okoliczności, iż reprezentujący stronę S. D. korzystał ze zwolnienia lekarskiego, czym uprawdopodobnił brak winy w zakresie uchybieniu terminowi dla wniesienia odwołania, -naruszenie art. 77 i 78 k.p.a. poprzez pominięcie znaczenia zwolnienia lekarskiego; -obrazę art. 11 k.p.a. z uwagi na brak wyjaśnienia zasadności przesłanek stan podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie uznania, iż decyzja została skutecznie doręczona stronie, skoro doręczona ją innej osobie ; -obrazę art. 107§ 3 k.p.a. wobec pominięcia w uzasadnieniu decyzji tych elementów, których występowanie warunkuje poprawność uzasadnienia decyzji; -naruszenie art. 107 §1 k.p.a. w zw. z art. 156 §1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji Kierownika Biura Powiatowego, wadliwie skierowanej do S. D; W petitum skargi strona wniosła o: -stwierdzenie nieważności przedmiotowego postanowienia w całości, - ewentualnie, o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że decyzja organu I instancji z dnia "[...]", doręczono w dniu 26 września 2007 r. A. D. jako "innej osobie", poinformował o tym fakcie S. D. w dniu 28 września 2007r. Reprezentujący skarżącą spółkę S. D., w dniu 11.10.2007r. wniósł odwołanie, pozostając w przekonaniu że zachował termin 14 dni. Zdaniem skarżącej, organ rozpatrując odwołanie doszedł do przekonania, iż doszło do uchybienia terminu dla wniesienia odwołania w związku ze skutecznym doręczeniem decyzji "innej osobie" w trybie art. 43 k.p.a., w konsekwencji czego wydał skarżone postanowienie, które strona otrzymała dnia 26.10.2007r. W ocenie skarżącej, wydanie zaskarżonego postanowienia było niedopuszczalne albowiem naruszono szereg przepisów prawa stanowiących przedmiot ww. zarzutów skargi. Należy także mieć na uwadze, że niezbędną przesłanką zastosowania doręczenia zastępczego jest zobowiązanie się odbiorcy do oddania pisma adresatowi. Skarżąca podkreśliła, że decyzja organu I instancji została skierowana do pełnomocnika, jako reprezentanta strony, co spowodowało obligatoryjność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami na podstawie art. 156 §1 pkt 4 k.p.a. Wskazanie jako adresata decyzji pełnomocnika, jak również skierowanie jej pełnomocnika (...)" jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącą stroną w sprawie i powoduje, że decyzja taka jest dotknięta wadą nieważności w rozumieniu art.156 §1pkt 4 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia ... czerwca 2006r., sygn. akt I SA/Wa 534/06, LEX nr 219233, oraz! wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 525/07 z dnia 2 października 2007r., nie publ.). Zważywszy na zasady ogólne kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 8 i 9 k.p.a., mając na uwadze jednoznaczną treść pouczenia postanowienia, strona jako wyraz swojego niezadowolenia przyjęła złożenie w postaci skargi na postanowienie do WSA w Olsztynie. Skarżąca ostrożności załączyła do skargi odpis odwołania (którego w istocie nie można uznać za spóźnione), jak również kserokopię zwolnienia lekarskiego — dla wykluczenia jakiegokolwiek zawinienia w zakresie przedsiębranych przez nią działań w sprawie. W końcowej części skargi, skarżąca podniosła, że uznaje za w pełni aktualne swoje zarzuty podniesione w treści odwołania od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor "[...]"Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art.129 Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z przytoczonego więc uregulowania wynika, że warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie tego ustawowego terminu powoduje bowiem bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji administracyjnej. Organ odwoławczy jest zatem zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. W przypadku ustalenia, w następstwie tych czynności, że odwołanie jest niedopuszczalne lub, że zostało wniesione po terminie, organ odwoławczy zobowiązany jest do wydania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania lub uchybienia terminu do wniesienia odwołania, na podstawie art. 134 Kpa, które są ostateczne w toku instancji. Z przedstawionych wywodów wynika zatem, że nie jest dopuszczalne, by organ odwoławczy po stwierdzeniu wystąpienia wskazanego uchybienia przystąpił do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W przedmiotowej sprawie fakt uchybienia terminu przez A sp. z oo. w C., nie może być skutecznie zakwestionowany. Bezspornym musi bowiem pozostać fakt, A decyzję z dnia "[...]", którą następnie zaskarżyła, otrzymała w dniu 26 września 2007 roku. Z akt sprawy wynika, że decyzja organu I instancji została zaadresowana do "S. A. reprezentanta A. sp. z o.o. C., "[...]" B", jako strony postępowania. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej decyzji widnieje data " 26.09.2007 r." oraz widnieje podpis odbiorcy, czytelny "A. D.", a także odciśnięta pieczęć o treści " Spółka A. Ł. "[...]" P. Z ... R. Gospodarstwo C. NIP...Regon..." Na podstawie art. 28 w z związku z art.30 § 3 Kpa, Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, natomiast strony nie będące osobami fizycznymi działają poprzez swoich statutowych przedstawicieli. W odniesieniu do osób prawnych ma zastosowanie przepis art. 38 k.c., który stanowi, że osoba prawna działa poprzez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. W przypadku gdy stroną postępowania administracyjnego jest osoba prawna, organ administracji publicznej powinien ocenić, czy w sprawie występuje należycie umocowany przedstawiciel tej osoby prawnej. Oceny tej dokonuje na podstawie przepisów prawa regulujących ustrój osoby prawnej oraz na podstawie opartego na tych przepisach statutu. W wyroku NSA z dnia 9 grudnia 1993 r., SA/Lu 688/93, Pr.Gosp. 1994, nr 4, s. 22, stwierdzono: "Jeśli spółka z o.o., jako strona w postępowaniu administracyjnym, nie jest reprezentowana przez organ oznaczony w rejestrze handlowym, to skutkuje to nieważnością decyzji administracyjnych wydanych w takim postępowaniu". Należy jednak wskazać, że organ administracji publicznej powinien przestrzegać z urzędu, czy osoba prawna działa przez powołane do tego organy. Dlatego Sąd rozpatrujący sprawę uznał, że organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, I instancji i II instancji prawidłowo przyjęły zgodnie z cytowanym orzecznictwem, a także wypisem z Krajowego Rejestru Sądowego, S. D., jako jeden ze wspólników A spółki z oo. i jego jedyny członek Zarządy Spółki, ją reprezentujący, mógł być adresatem decyzji administracyjnych, kierowanych i zaadresowanych na adres spółki A. sp. zoo. Tym samym zgodnie z art.45 z związku z art.43 Kpa w przypadku nieobecności osób do odbioru w siedzibie spółki A – S. D., reprezentującego te spółkę, listonosz doręczył decyzję I instancji z dnia "[...]", przebywającemu w siedzibie tej spółki A. D., który czytelnym podpisem pokwitował odbiór decyzji i odcisnął pieczęć A sp. z oo..., którą dysponował, jako pełnoprawny przedstawiciel spółki A, wpisując datę "26.09.2007 r.". Skoro faktyczną datą odbioru korespondencji jest dzień 26.09.2007 roku, to konsekwencje odbioru tej przesyłki, jakimi są postanowienia i decyzje ARiMR, ponosić będzie podmiot gospodarczy, który dopuszcza osoby trzecie do siedziby spółki A, które odbieraja korespondencję w imieniu spółki. Wobec prawidłowego doręczenia korespondencji spółce A, bieg 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania upłynął w dniu 10 października 2007 roku. Spółka, reprezentowana przez Prezesa Zarządu S. D., odwołanie to złożyła dopiero w dniu 11 października 2007 roku, a więc już po jego upływie. Podnieść należało, że o trybie i terminie złożenia odwołania Spółka A, została pouczona w decyzji I instancji. Rzeczą podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, korzystającego z pomocy osób trzecich, jest ich przeszkolenie tak - co do prawidłowego odbioru korespondencji, jak i jej obiegu celem zachowania terminów do złożenia odwołania. Wszelkie błędy popełnione przez osoby trzecie znajdujące się w siedzibie spółki A, obciążają Spółkę. Zgodnie z art.59 Kpa, instytucją procesową, mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu, który przywraca się na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zaś podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełniając jednocześnie czynności, dla której termin był określony. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę uniemożliwiającą wyręczenie się inną osobą, powódź czy pożar. Tak więc samo zwolnienie lekarskie nie może być wyłącznie potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Tak samo nie może wyłączać zawinienia fakt czasowego przebywania zainteresowanego poza miejscem stałego zamieszkania, jeżeli doszło w tym czasie do skutecznego doręczenia zaskarżonej decyzji, czy też posłużenie się osobą trzecią do dokonania danej czynności, gdy osoba ta nie wywiązała się z przyjętych na siebie obowiązków. W tym ostatnim bowiem przypadku, gdy strona posługuje się do dokonania danej czynności osobą trzecią (analogiczna sytuacja występuje przy posłużeniu się w tym celu pracownikiem), to na nią spadają konsekwencje błędnego wyboru takiej osoby, której powierzono wykonanie określonych funkcji czy zadań. Przenosząc powyższe rozważania na grunt omawianej sprawy stwierdzić należy, że pomimo uchybienia terminu do wniesienia odwołania, Spółka A. dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przytoczyła okoliczności, z których wynikał powód uchybienia terminu. Jednak tak w postępowaniu administracyjnym, jak też na etapie złożenia skargi do WSA, Spółka A., nie wniosła podania o jego przywrócenie. W tej sytuacji wskazać należy, że zgodnie art.59 Kpa, Spółka nie składając podania o przywróceniu uchybionego terminu do złożenia odwołania, pozbawiła się tym samym możliwości zbadania jego przyczyn. Dokonane przez Sąd rozważania, prowadzą do wniosku, że każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania bądź zażalenia powoduje to, iż organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie na podstawie art.134 Kpa. Uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji I instancji z dnia "[...]", spowodowało niemożność przystąpienia przez organ II instancji do merytorycznego rozpatrzenia środka odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia odwołania, nie jest uprawniony do oceny legalności decyzji merytorycznej I instancji, wydanej wcześniej w postępowaniu administracyjnym. Z tego względu zarzut skargi naruszenia przepisów prawa materialnego nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, kolejne zarzuty naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art.8; art.11; art. 43; art.58 §1; art.77; art.78; art. 107 § 1 i § 3 Kpa, poprzez zastosowanie instytucji doręczenia zastępczego osobie trzeciej decyzji z dnia "[...]", jak też nie uwzględnienie zwolnienia lekarskiego S. D., nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, prawidłowo organy ARiMR pierwszej i drugiej instancji oceniły doręczenie decyzji w dniu 26.09.2007 roku zgodnie z art.45 i 43 Kpa, zatem kiedy spółka A nie wystąpiła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, zbędnym było prowadzenie jakiegokolwiek postępowania w kierunku uprawdopodobnienia braku winy S. D, w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, na podstawie art.58 Kpa. Sąd nie rozpatrywał ewentualnego wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji I instancji, na podstawie art.156§1 pkt 4 Kpa, jako niewłaściwie skierowany do S. D., a nie do spółki A., z uwagi na jego niedopuszczalność w świetle art. 134§1 i art.135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 134 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, natomiast na podstawie art.135 ppsa Sąd dąży od usunięcia naruszenia prawa granicach sprawy, której skarga dotyczy. W ocenie Sądu przedmiotem kontroli Sądu, po względem zgodności z prawem było postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia odwołania, a nie decyzja z dnia "[...]", dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie mógł rozpatrywać zarzutu nieważności tej decyzji, której skarga nie dotyczyła. Skoro zatem - wobec wyżej przedstawionych okoliczności - zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązującego prawa, skarga jako nieuzasadniona, podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Początek formularza [pic] Dół formularza