I SA/Ol 923/14
WyrokWSA w Olsztynie2015-01-28
Skład orzekający: Zofia Skrzynecka, Wiesława Pierechod, Ryszard Maliszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prawidłowo utrzymał w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z powodu przekroczenia dopuszczalnej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w kontroli, a także z powodu naruszenia norm wzajemnej zgodności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania płatności, ponieważ różnica między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią gruntów rolnych przekroczyła dopuszczalny próg 20%, co skutkowało zastosowaniem sankcji przewidzianych w przepisach unijnych. Ponadto, stwierdzono naruszenie norm wzajemnej zgodności, w tym obowiązków związanych z terminowym koszeniem i pozostawieniem części powierzchni nieskoszonej, co również stanowiło podstawę do odmowy przyznania płatności. Sąd uznał, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy było wystarczające, a zarzuty skarżącego dotyczące błędów pomiarowych i niewłaściwej oceny dowodów nie znalazły potwierdzenia.Stan faktyczny
Skarżący, producent rolny, wniósł skargę na decyzję Dyrektora ARiMR utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r. Odmowa dotyczyła jednolitej płatności obszarowej (JPO), uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) oraz płatności zwierzęcej (JPO_TUZ). Przyczyną odmowy była stwierdzona przez organy różnica 28,5852% między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w kontroli, a także naruszenie norm wzajemnej zgodności dotyczących koszenia i utrzymania trwałych użytków zielonych. Skarżący kwestionował wyniki kontroli i pomiary powierzchni.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod, sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca),, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 28 stycznia 2015r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r. Oddala skargę.
Z. L. (dalej skarżący, odwołujący się, producent rolny, strona) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję z dnia 15 października 2014r. nr "[...]" Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej Dyrektor ARiMR) w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013r..
Jak wynika z akt sprawy Dyrektor ARiMR powołaną w sentencji niniejszego wyroku decyzją utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, organ I instancji) z dnia 25 kwietnia 2014r., nr "[...]", o odmowie przyznania stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym z tytułu:
1. jednolitej płatności obszarowej (JPO);
2. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO);
3. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (JPO_TUZ, płatność zwierzęca).
Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji podał art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012r., poz. 1164, ze zm.), dalej ustawa o płatnościach, art. 58 i art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316, z 2.12.2009r., str. 1, ze zm.), dalej rozporządzenie nr 1122/2009, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), dalej kpa.
We wniosku z dnia 15 maja 2013r. producent rolny ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) dla 32 działek rolnych oznaczonych: A, AA, B, C, D, E, F, G, H, l, J, JJ, K, L, M, N, O, P, PP, R, S, T, U, V, VA, W, WA, X, Y, YY, Z, Ł - do powierzchni 39,99 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) dla 9 działek rolnych: D1, E1, F1, N1, R1, S1, V1, W1, X1 - do powierzchni 9,99 ha, oraz płatności zwierzęcej (JPO_TUZ) dla 15 działek rolnych: A, AA, B, l, J, JJ, Ł, P, PP, WA, Y, YY, Z, VA, T - do powierzchni 26 ha.
Organ I instancji uwzględniając powierzchnie użytkowane rolniczo, zmierzone podczas kontroli na miejscu pomiędzy 6.08.2013r. a 31.10.2013r. podał, że w zakresie JPO występują rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną w kontroli na miejscu / kontroli administracyjnej, na działkach rolnych przedstawionych na str. 2 i 3 decyzji tego organu. W związku z rozbieżnościami wykazanymi na podstawie kontroli ustalono powierzchnię stwierdzoną (użytkowaną rolniczo) na 31,10 ha, przy deklaracji 39,99 ha.
Organ I instancji powołał się na art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach i art. 58 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 i odmówił stronie przyznania jednolitej płatności obszarowej za rok 2013. Podał, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20%, lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku. Ze względu na stwierdzoną różnicę 28,5852% między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, kwalifikującą się do objęcia jednolitą płatnością obszarową, odmówiono przyznania JPO.
W odniesieniu do przyznania stronie UPO i JPO_TUZ Kierownik Biura Powiatowego ARiMR podał, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach płatność ta przysługuje rolnikowi do powierzchni, do której została przyznana jednolita płatność obszarowa. Zatem skoro odmówiono przyznania płatności IPO to należało również odmówić przyznania UPO i JPO _TUZ.
Ponadto w związku z przeprowadzoną pomiędzy 6.08.2013r. a 31.10.2013r. kontrolą na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności stwierdzono nieprzestrzeganie norm oraz wymogów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U nr 39, poz. 211 ze zm.). Na powierzchni 0,41 ha (działka rolna B i VA) wykryto niezgodność w zakresie normy N.04.1.
Natomiast na powierzchni 0,29 ha (działka rolna O) wykryto niezgodność w zakresie normy N.11. - plantacje zagajników o krótkiej rotacji oraz wieloletnie plantacje trwałe są zachwaszczone, a na plantacjach zagajników krótkiej rotacji stwierdzono niezachowanie minimalnego odstępu (1,5 m) od granicy sąsiedniej działki gruntu, na której została założona taka sama plantacja, lub użytkowanej jako grunt leśny lub stwierdzono niezachowanie minimalnego odstępu (3m) pomiędzy zagajnikami a sąsiednimi działkami, które są użytkowane jako grunt rolny. W zakresie normy N.11.2 stwierdzono, że wieloletnie plantacje trwałe są zachwaszczone. Organ wyliczył, że całkowita procentowa sankcja za niespełnienie norm wynosi 3 %.
W odwołaniu od powyższej decyzji producent rolny nie zgodził się z ww. decyzją oraz wynikami kontroli na miejscu. Odrębnym pismem wniósł obszerne zarzuty i uwagi do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wydanej na jego podstawie decyzji.
Dyrektor ARiMR w uzasadnieniu decyzji z dnia 15 października 2014r. uznał, że organ l instancji prawidłowo odmówił przyznania płatności, a deklaracja strony oraz stwierdzona powierzchnia została ustalona prawidłowo na podstawie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu z dnia 6.08.2013r. - 31.10.2013r.. Organ odwoławczy przedstawił wyliczenia i ich podstawę prawną oraz stwierdził, że w pełni potwierdza prawidłowość ustaleń i oceny prawnej dokonanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, decydujących o treści jego decyzji.
Powołał się na art. 26 i 31 rozporządzenia nr 1122/2009 wskazując, że czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy został on zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 27 ust. 1 ww. rozporządzenia. Wyjaśnił, że kontrola na miejscu ma na celu sprawdzenie stanu faktycznego na dzień przypadającej kontroli, określając przebieg granicy działki rolnej na podstawie zasięgów poszczególnych upraw lub sposobu użytkowania gruntu z uwzględnieniem położenia ewidencyjnego deklarowanej działki rolnej, oraz mierząc powierzchnię rzeczywistą każdej działki rolnej przy uwzględnieniu wykluczenia tych powierzchni, które nie kwalifikują się do płatności. Powierzchnią działki rolnej, do której przysługują płatności jest powierzchnia działki ewidencyjnej, wykorzystywana do celów rolniczych (pod uprawy rolne). W konsekwencji do płatności nie kwalifikują się powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej, powierzchnie zabudowane, wody, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze.
Organ odwoławczy podał, że w związku z wniesionym odwołaniem, kwestionującym wyniki przeprowadzonych kontroli na miejscu w gospodarstwie strony, Biuro Kontroli na Miejscu (dalej BKM) zweryfikowało ponownie raporty z kontroli. W odpowiedzi na zarzuty skarżącego Biuro pismem z dnia 27.06.2014r., 8.09.2014r. oraz pismem z dnia 26.09.2014r. potwierdziło poprawność przeprowadzenia ww. kontroli i nie znalazło podstaw do przeprowadzenia ponownej kontroli. Dokonano szczegółowej analizy wyników kontroli, tj. zapisów w raportach pokontrolnych, szkiców pomiarowych oraz zdjęć. Ustalono, że różnice między powierzchniami stwierdzonymi działek rolnych a deklarowanymi są, zgodnie z oceną BKM, wynikiem błędnej deklaracji rolnika. BKM odnosząc się do przesłanej przez stronę "tabeli z uwagami podważającymi powody zastosowania wyłączeń deklarowanych powierzchni" przedstawiło obszerne wyjaśnienia do oznaczonych z działek, zaprezentowane na str. 6 – 8 decyzji organu odwoławczego.
Ponadto BKM podał, że na działkach rolnych B i VA producent rolny miał obowiązek przestrzegania wymogu pozostawienia 5-10% powierzchni nieskoszonej, a w przypadku występowania wodniczki - 30-50%. Na działce B inspektorzy stwierdzili niewykoszenie na powierzchni 0,26 ha (18,71 % powierzchni stwierdzonej działki rolnej B), norma N.04 nie została spełniona na powierzchni 0,12 ha. Analogiczna sytuacja wystąpiła w przypadku działki VA, gdzie niewykoszenie stwierdzono na powierzchni 0,35 ha (57,38% powierzchni stwierdzonej działki rolnej VA). Norma N.04 nie została spełniona na powierzchni 0,29 ha. Ponieważ działki B i VA deklarowane są w programie rolnośrodowiskowym - wariant 4.1 producent rolny miał obowiązek dokonania pokosu tych działek do dnia 30.09.2013r.. Zdjęcia nr 95, 96, 97 działki B oraz nr 182, 183, 184, 185 działki rolnej VA, wykonane przez inspektorów terenowych w czasie realizowania czynności kontrolnych w dniu 18.10.2013r. wskazują jednoznacznie, że działki te nie zostały wykoszone w obowiązującym terminie. Informacje o ww. dokumentacji fotograficznej zostały zapisane zarówno w raporcie w zakresie kwalifikowalności powierzchni, jak i w raporcie z kontroli w zakresie programu rolnośrodowiskowego.
Organ II instancji powołał się na § 1 ust. 1 i § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. nr 39, poz. 211) wskazując, że wieloletnie plantacje trwałe są zachwaszczone na powierzchni 0,29 ha, a ponadto rolnik nie przeprowadzał na łąkach i pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie, lub też nie były na nich wypasane zwierzęta. Stąd zasadnie stwierdzono nieprawidłowości o kodach N.11.2 i N.04.1.
Wyjaśnił, że na kontrolę administracyjną wniosku składa się kontrola prosta i krzyżowa. Powołując się na art. 15 i 17 rozporządzenia nr 73/2009 wskazał, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, tzw. system LPIS – System Identyfikacji Działek Rolnych. Obszernie przedstawił szczegóły techniczne i podstawy stosowania tego systemu. Wskazał na art. 6 ust. 1 i art. 28 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1122/2009, art. 7 ust. 1a ww. ustawy o płatnościach oraz uznał, że wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wynosi 28,5852%, co powoduje, że organ I instancji zasadnie odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej na 2013r., a w konsekwencji także uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz płatności zwierzęcej.
Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko BKM co do braku podstaw do przeprowadzenia ponownej kontroli, a odnośnie przeprowadzonej kontroli zauważył, że strona nie wniosła zastrzeżeń i dopiero w odwołaniu nie zgodziła się z wynikami kontroli.
Organ uznał, że nie ma miejsca naruszenie art. 7, 77 § 4, art. 80 i 107 § 3 kpa. Nie dał ponadto wiary oświadczeniom świadków, złożonym przez stronę w dniu 25.07.2014r. – oświadczenia czterech osób, których treść jak zauważył organ odwoławczy ma identyczne brzmienie: "(...) na całej 7 hektarowej powierzchni pastwiska położonego na działce ewidencyjnej o numerze 19/1 w miejscowości O., w roku 2013 był wykonany przez Z. L. wypas zwierząt. Powierzchnia przesmyków między skupiskami drzew, która łączy spójne, większe części działki ewid. 19/1 była również wypasana oraz wykaszane były niedojady. Również na pozostałej powierzchni rolnej działki ewid. 19/1 (1,50 ha) była prowadzona czynna działalność rolnicza w zakresie uzyskania paszy dla posiadanych zwierząt".
Biorąc pod uwagę protokół z kontroli na miejscu, wyjaśnienia BKM z dnia 8.09.2014r. oraz obszerną dokumentację fotograficzną, organ odwoławczy uznał za prawidłową powierzchnię użytkowaną rolniczo działek rolnych, położonych na działce o nr ewidencyjnym 19/1, ustaloną podczas kontroli terenowej. Wskazał, że nie może uwzględnić złożonych ww. oświadczeń świadków jako rzetelnych dowodów w sprawie, gdy stan gruntów rolnych został oceniony faktycznie w roku 2013 przez inspektorów terenowych BKM.
W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Olsztynie producent rolny wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania od organu. Zwrócił się ponadto o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, tj. z raportu czynności kontrolnych w zakresie kwalifikacji powierzchni działek nr 19/1 i 19/2 z roku 2009, decyzji nr "[...]" z dnia 30.07.2014r. wraz z załącznikami, protokołu do kontroli obligatoryjnej produkcji roślin i zwierząt z dnia 11.07.2014r., map użytków gruntowych na okoliczność, że wskazane przez skarżącego powierzchnie są zgodne ze stanem faktycznym oraz z powierzchniami uprzednio ustalonymi przez ten sam organ. Uzasadnił, że przeprowadzenie dowodu ma na celu wyjaśnienie istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 7, 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, tj. nieprzeprowadzenie ponownie wizytacji terenowej celem dokonania prawidłowych pomiarów powierzchni;
2. art. 7, 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w szczególności zdjęć działek, które zostały wykonane podczas kontroli w innym miejscu niż dana działka rolna faktycznie występuje, działki nie były zgłaszane do dopłat i uwzględniono je jako obszar niekwalifikujący się do płatności, nadto organ uwzględnił jako niekwalifikujące się do płatności powierzchnie, które nie były wykoszone do 31 lipca bez zwrócenia uwagi, że na tych działkach prowadzony jest wariant 4.1. z innymi obowiązującymi terminami koszenia, co skutkowało utrzymaniem wadliwej decyzji w mocy;
3. art. 7, 77 § 1 kpa poprzez przyjęcie, że dokonane pomiary przez organ I instancji są prawidłowe, podczas gdy powierzchnia działek rolnych m.in. AA, PP, VA, YY została ustalona w wyniku działania matematycznego (porównywanie powierzchni scalonej działki z powierzchnią działek wytyczonych na potrzeby postępowania o przyznanie płatności), a nie poprzez dokonanie fizycznego pomiaru, co wiąże się z wysokim ryzykiem błędu rachunkowego, i co jest przyczyną powstania różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną,
4. art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie w decyzji w należyty i przekonywujący sposób przyczyn, z powodu których organ odmówił dowodom przedstawionym przez skarżącego wiarygodności i mocy dowodowej, a mianowicie nieodniesienie się w szczególności do różnic wynikających między ustaleniem powierzchni stwierdzonych podczas kontroli na miejscu, a powierzchni stwierdzonych po kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej, w szczególności co do działek rolnych B, G, O, R, S, T, U, VA, W;
5. art. 136 kpa poprzez jego niezastosowanie i nieuzupełnienie dowodów oraz materiałów w sprawie pomimo złożenia wniosku przez skarżącego o przeprowadzenie ponownej kontroli z uwagi na jej wadliwość, a nie brak zawiadomienia skarżącego o kontroli jak błędnie wskazał organ II instancji;
6. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy w niniejszej sprawie zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy;
7. art. 30 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy prawidłowy wynik kontroli na miejscu jest nadrzędny w stosunku do wyników kontroli administracyjnej, podczas gdy organ przyjął powierzchnie stwierdzone podczas kontroli administracyjnej, w ogóle nie wyjaśniając na podstawie jakich dowodów je ustalił;
8. art. 58 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez błędne zastosowanie w sprawie i uznanie, że różnica między powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną przekracza 20%, podczas gdy różnica ta wynika z nieprawidłowego dokonania pomiarów przez organ;
9. art. 58 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez błędne zastosowanie i nieprzyznanie płatności, podczas gdy nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej w sytuacji, gdy różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw, a różnica między powierzchnią deklarowaną przez skarżącego i stwierdzoną jest mniejsza niż 20%;
10. art. 73 rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez odmowę przyznania płatności, podczas gdy skarżący złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym, wypisem z rejestru gruntów, a nieprawidłowości nie wynikają z jego winy;
11. art. 7 ust. 2 ww. ustawy o płatnościach poprzez jego niezastosowanie i odmówienie przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, podczas gdy rolnikowi w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym należy się jednolita płatność obszarowa, a tym samym także płatność uzupełniająca.
Skarżący w treści skargi podniósł, że organ II instancji winien ponownie przeprowadzić wizytację terenową i dokonać pomiarów przedmiotowych działek, gdyż kontrola na miejscu została przeprowadzona podczas wycinki drzew, krzewów, a pozostałości po wycince były przygotowane do wywiezienia. Stąd niezasadne jest wyłączanie z płatności części działek rolnych, na których leżą gałęzie, skoro te części działek przed położeniem gałęzi były wypasane lub wykoszone. Ponadto deklarując powierzchnię działek rolnych na 2013r. producent rolny polegał nie tylko na pomiarach własnych, ale też na bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku ustaleniach kontroli ARiMR w dniach 30.06.2009r. i 2.07.2009r.. Dodatkowo poprzedni właściciel działek o nr 19/1 i 19/2 w 2009r. nie miał problemów takich jak on sam obecnie, przy deklarowaniu dokładnie tych samych powierzchni. Podniósł, że miał prawo działać w oparciu o rozstrzygnięcie organu w uzasadnionym zaufaniu do jego ustaleń.
Skarżący przedstawił tabelę z uwagami zastosowania wyłączeń deklarowanych powierzchni, której organ odwoławczy nie wziął pod uwagę – 185 punktów, str. 6-22 skargi (k. 8-24 akt sądowych).
Producent rolny podniósł, że organ II instancji nie odniósł się do powierzchni niekwalifikujących się do płatności oraz nałożenia sankcji 3% za nieprzestrzeganie normy N.04. Podniósł, że na działce rolnej B i VA realizuje wariant 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków, co powoduje, że w przypadku użytkowania kośnego lub kośno-pastwiskowego wykonanie pokosu winno nastąpić najpóźniej do dnia 30 września, co organy pominęły stwierdzając nieprzestrzeganie normy N.04. Terminów określonych w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym strona dotrzymała, a termin koszenia 31 lipca jest terminem obowiązującym rolnika nierealizującego program rolnośrodowiskowy.
Wskazał, że w ramach programu rolnośrodowiskowego obowiązują skarżącego szczególne wymogi dotyczące koszenia i wypasu. Są to m.in. koszenie w terminie od dnia 1 sierpnia do dnia 30 września; wysokość koszenia 5-15 cm, pozostawienie 5-10% powierzchni działki rolnej nieskoszonej, a w przypadku występowania wodniczki Acrocephalus paludicola - 30-50%, przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej części tej działki, usunięcie lub złożenie w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn, ze względu na które termin ten nie był przestrzegany.
Ponadto na działkach rolnych AA, B, l, J, PP, VA, Y, YY, Ł, został zadeklarowany wariant 4.1, stąd należy wziąć pod uwagę, że część działek zgodnie z ekspertyzą ornitologiczną nie może być wykaszana, a termin koszenia pozostałych części został określony od 1 sierpnia do 30 września, a nie do 31 lipca.
Strona zwróciła też uwagę, że w kwestii działki rolnej O, na której stwierdzono nieprzestrzeganie normy N.11.2, błędnie usytuowane zostało zdjęcie nr 107 na szkicach wykonanych przez inspektorów terenowych, co m.in. świadczy o braku precyzyjności protokołu i jego integralnych załączników.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko.
Na rozprawie w dniu 28 stycznia 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów wymienionych we wniosku dowodowym w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), dalej "ustawa o płatnościach", rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z § 1 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211) grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli w przypadku gruntów ornych - jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata.
W rozpoznawanej sprawie do wariantu 4.1. ochrona siedlisk lęgowych ptaków miało również zastosowanie Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.2013.361). Zostały postawione wymogi dodatkowe, które nie zostały spełnione przez producenta rolnego. Zostały one szczegółowo omówione w zaskarżonej decyzji. Te wymogi zostały skonfrontowane z ustaleniami faktycznymi, które wynikają z treści zebranego materiału dowodowego.
Zgodnie z treścią Rozporządzenia Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowione do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, jeżeli kontrolę na miejscu przeprowadza się metodą teledetekcji zgodnie z art. 35, państwa członkowskie nie mają obowiązku umożliwiać rolnikowi lub jego przedstawicielowi podpisania sprawozdania z kontroli, o ile podczas kontroli z wykorzystaniem teledetekcji nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Jeżeli kontrole takie wykazują nieprawidłowości, umożliwia się rolnikowi podpisanie sprawozdania z kontroli zanim właściwy organ wyciągnie wnioski z ustaleń w zakresie ewentualnych zmniejszeń płatności lub wykluczeń. Skarżący otrzymał kopie protokołu kontroli.
W tym miejscu podkreślić należy, że płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika (art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach). Podpisując wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich rolnik zobowiązał się do informowania organu na piśmie o każdym fakcie, który może mieć wpływ na przyznaną pomoc. Płatności obszarowe stanowią jeden z instrumentów polityki rolnej, a ich otrzymywanie obwarowane jest spełnieniem rygorystycznych wymogów, nie pozostawiających miejsca na jakąkolwiek uznaniowość ("luz decyzyjny"). Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego na gruncie postępowań w sprawach płatności bezpośrednich ulegają modyfikacji. Jak bowiem wskazano w art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W art. 3 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, ustawodawca zobowiązał organ do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę, czy też innych uczestników postępowania. Na organach ARiMR nie ciąży więc obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności bezpośrednich. Co więcej, organ udziela stronom, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, tylko na ich żądanie (art. 3 ust. 2 pkt 3). Zasada udzielania informacji, wyrażona w art. 9 k.p.a. ulega więc na gruncie ustawy o płatnościach istotnemu ograniczeniu. Ciężar udowodnienia faktu, spoczywa zaś na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3). W ocenie Sądu zastrzeżenia do kontroli na miejscu są bezzasadne. Możliwość przeprowadzenia kontroli na miejscu bez udziału rolnika, wynika z art. 27 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. W przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię sprawozdania z kontroli i może do niego zgłosić swoje uwagi. Z prawa tego skarżący nie skorzystał. Ustalenia organu odnośnie powierzchni kwalifikującej działki do dopłat nie budzą zastrzeżeń. Wyniki kontroli na miejscu ze szczególnym uwzględnieniem dokumentacji fotograficznej, potwierdzają faktyczny sposób zagospodarowania działek rolnych i uzasadniają stanowisko organu co do rozbieżności pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. W ocenie Sądu skarżący nie podważył wyników kontroli. Natomiast jego zastrzeżenia, które zostały podniesione w odwołaniu, zostały przez organ rozpatrzone i wyjaśnione w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, powierzchnie kwalifikujące się do płatności zostały ustalone prawidłowo, po rzetelnie i skrupulatnie przeprowadzonej kontroli na miejscu. W decyzji prawidłowo oceniono stan faktyczny, motywy rozstrzygnięcia wyjaśniając obszernie w uzasadnieniu. Organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił w oparciu o jakie przepisy prawne i w oparciu o jakie dowody ustalono stan faktyczny. Dyrektor Agencji wskazał na przepisy dotyczące identyfikacji działek i narzędzia związane z identyfikacją działki referencyjnej, jej granic i granic użytkowania gruntów na danej działce, pomiaru, źródła ustalenia granic działki referencyjnej i powierzchni uprawianej w ramach danej działki.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c 1. kontrole administracyjne, o których mowa w art. 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, pozwalają na wykrywanie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrywanie za pomocą narzędzi informatycznych, w tym kontroli krzyżowych, które: dotyczą zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy. Skarżący nie zgłosił zastrzeżeń do ustaleń kontroli. Czynności kontrolne w ramach kontroli na miejscu określonej w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, przeprowadzanej przez Agencję, są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane przez Prezesa Agencji. W przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie, osobie, która go sporządziła.
Raport z czynności kontrolnych jest - co do zasady - dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.). Stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Raport z czynności kontrolnych jako dokument urzędowy, może mieć decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ prowadzący postępowanie z wniosku rolnika o przyznanie płatności, w trakcie postępowania wyjaśniającego ma możliwość weryfikacji deklaracji zawartych we wniosku, jak i ustaleń systemowych, poprzez wykorzystanie wszelkich, zgodnych z prawem narzędzi, w tym kontroli na miejscu, która jest w stanie najpełniej oddać rzeczywisty obraz danych zadeklarowanych we wniosku. Warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej zostały określone w art. 7 ust. 1 powołanej ustawy.
Rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009.
Ustalenie, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% w stosunku do powierzchni stwierdzonej, uprawniała organ do zastosowania sankcji przewidzianych art. 58 ust. 1 rozporządzenia Nr 1122/2009 polegających na nieprzyznaniu pomocy obszarowej. W konsekwencji, ze względu na treść przepisu art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z którego wynika, że płatności przysługują rolnikowi do powierzchni, do której została przyznana płatność jednolita, odmowa pozostałych, wymienionych w sentencji rozstrzygnięcia organu I instancji płatności była uzasadniona.
Odnośnie zarzutu nieprzeprowadzenia przez organ II instancji własnego postępowania dowodowego, wyjaśnić należy, że organ odwoławczy, z istoty modelu postępowania odwoławczego, nie przeprowadza własnego, odrębnego postępowania dowodowego. Organ odwoławczy może jedynie przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję (art. 136 k.p.a.). W sytuacji gdy w niniejszej sprawie zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy nie budził wątpliwości organu odwoławczego, a strona nie wskazywała, o jakie konkretne dowody materiał ten należałoby uzupełnić, brak było podstaw do zastosowania art. 136 k.p.a.
Skarżący zarzucił nadto niewyjaśnienie stanu faktycznego. Powyższe w ocenie skarżącego stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu podniesione zarzuty uznać należało za bezzasadne.
Zgodnie z treścią art. 6 K.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Działanie na podstawie prawa obejmuje dwa zasadnicze elementy. Ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznawaniu i rozstrzygnięciu sprawy. W niniejszej sprawie wniosek skarżącego o przyznanie płatności został rozpatrzony przez właściwe organy administracji publicznej, które działały na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Tym samym nie doszło do naruszenia w/w przepisu.
Natomiast, wyrażona w art. 7 K.p.a. zasada prawdy obiektywnej odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego. Obowiązkiem organu wynikającym z powyższej zasady jest zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w taki sposób aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością. Organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a., a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku strony.
Za niezasadny należało także uznać zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 września 2012 r., I OSK 1094/11 (www.cbois.nsa.gov.pl) stwierdził, że wyrażona w powołanym przepisie zasada zaufania obywateli do organów państwa uznawana jest w orzecznictwie sądów administracyjnych za klamrę spinającą całość zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Niewątpliwie bowiem pogłębieniu zaufania obywateli do organów państwa służy podejmowane wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego, uwzględnianie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, udzielanie należytej i wyczerpującej informacji oraz zapewnienie stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Obowiązek przeprowadzenia kontroli, jak i obowiązek sporządzenia raportu z czynności kontrolnych wynika z przepisów powołanej ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie bowiem z treścią art. 30 ust. 1 ustawy w zakresie określonym w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające przeprowadzają kontrole, w tym kontrole na miejscu i wizytacje w miejscu, przy czym w przypadku kontroli operacji, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. b, stosuje się przepisy tytułu II części II rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.
Agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające mogą powierzyć przeprowadzenie kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu innym jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi (art. 30 ust. 2 ustawy).
Tym samym dowód w postaci raportu z przeprowadzonych czynności kontrolnych, będący co do zasady dokumentem urzędowym, sporządzonym w przepisanej formie może mieć decydujące znaczenie w sprawie i należy mu przypisać przymiot wiarygodności.
W niniejszej sprawie przeprowadzona kontrola na miejscu w gospodarstwie skarżącego obejmowała weryfikację kwalifikowalności powierzchni zgłoszonych do płatności działek i polegała na weryfikacji w terenie położenia oraz granic zadeklarowanych we wniosku działek rolnych, pomiarze powierzchni upraw oraz odwzorowaniu dokonanych ustaleń na materiale graficznym i sporządzeniu dokumentacji fotograficznej. Wyniki przeprowadzonej kontroli utrwalone zostały w raporcie kontroli, spełniającym warunki formalne określone w art. 32 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Z treści powołanego przepisu wynika bowiem, że organy przeprowadzające kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni, są zobowiązane do sporządzenia sprawozdania, które umożliwia wzgląd w przebieg kontroli, a w szczególności wskazuje:
a) poddane kontroli systemy pomocy i wnioski o przyznanie pomocy;
b) obecne osoby;
c) sprawdzone działki rolne, zmierzone działki rolne, w stosownych przypadkach wraz z wynikami pomiarów każdej zmierzonej działki rolnej i zastosowanymi metodami pomiaru;
d) liczbę i rodzaj zwierząt, których obecność stwierdzono oraz, w stosownych przypadkach, numery kolczyków, wpisy do rejestru i do skomputeryzowanych baz danych bydła i/lub owiec i kóz oraz wszelkich innych skontrolowanych dokumentów uzupełniających, wyniki kontroli, oraz, w stosownych przypadkach, uwagi szczególne odnośnie do poszczególnych zwierząt i/lub ich kodów identyfikacyjnych;
e) czy rolnik został uprzedzony o wizycie, a jeżeli tak, z jakim wyprzedzeniem;
f) informacje o wszelkich szczególnych środkach kontroli, jakie należy zastosować w ramach poszczególnych systemów pomocy;
g) informacje o wszelkich dodatkowych środkach kontroli zastosowanych później.
Z powyższego wynika, że w razie przeprowadzenia kontroli to właśnie protokół z kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. W sytuacji, gdy protokół z kontroli nie budzi wątpliwości, organom administracji publicznej rozpatrującym wniosek nie można postawić zarzutu ograniczenia postępowania dowodowego.
W treści raportu z kontroli działek skarżącego, wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody przeprowadzonych pomiarów, ich wyniki, powierzchnie stwierdzonych upraw oraz opis nieprawidłowości. Zawarte w raporcie informacje udokumentowane zostały w dołączonym do niego materiale graficznym i fotograficznym. Sąd za chybiony uznał także zarzut błędnego pomiaru działek rolnych.
Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 określenie obszarów i teledetekcję przeprowadza się w oparciu o przepisy art. 34 ust. 1- 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. W myśl ust. 1 powołanego przepisu powierzchnię działek określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne.
W niniejszej sprawie pomiar powierzchni działek skarżącego został przeprowadzony przy wykorzystaniu odbiornika GPS. Na dołączonym do raportu kontroli szkicu z pomiaru powierzchni działki inspektorzy terenowi wykazali granice działki oraz oznaczyli tereny wyłączone z płatności (nieużytki oraz obszary nieużytkowane rolniczo porośnięte drzewami, krzewami, wieloletnimi chwastami). Powyższe potwierdza sporządzona dokumentacja graficzna i fotograficzna załączona do akt sprawy na płycie CD.
Sąd nie podzielił, z powyższych przyczyn, argumentacji skarżącego, że zachodzi potrzeba wizytacji terenowej i ponownego pomiaru zgłoszonych działek. Stan faktyczny ustala się bowiem na podstawie danych terenowych ustalonych w określonym czasie i określonym miejscu. Dane w formie i graficznej i fotograficznej są zawarte na załączonej do akt administracyjnym płycie CD oraz są udokumentowane w protokole kontroli. Kopie raportu z czynności kontrolnych z załącznikami skarżący otrzymał 18 grudnia 2013r. W protokole zostało zawarte pouczenie, że skarżący może po otrzymaniu raportu kontroli zgłosić umotywowane zastrzeżenie w terminie 14 dni. Natomiast odnośnie gruntów zgłoszonych do programu rolnośrodowiskowego termin do zgłoszenia uwag wynosi 7 dni.
Skarżący nie zgłosił umotywowanych zastrzeżeń, względnie uwag, w zakreślonym terminie. Zgłoszone po tym terminie uwagi i zastrzeżenia, z uwagi na upływ czasu, nie mogą być uwzględnione.
W rozpoznawanej sprawie do wariantu 4.1. ochrona siedlisk lęgowych ptaków miało również zastosowanie Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.2013.361). Zostały postawione wymogi dodatkowe, które nie zostały spełnione przez producenta rolnego. Zostały one szczegółowo omówione w zaskarżonej decyzji. Te wymogi zostały skonfrontowane z ustaleniami faktycznymi, które wynikają z treści zebranego materiału dowodowego. Organ odwoławczy powołując się na powołane przepisy prawne i na zebrane dowody wskazał, że na działkach rolnych B i VA producent rolny miał obowiązek przestrzegania wymogu pozostawienia 5-10% powierzchni nieskoszonej, a w przypadku występowania wodniczki - 30-50%. Na działce B inspektorzy stwierdzili niewykoszenie na powierzchni 0,26 ha (18,71 % powierzchni stwierdzonej działki rolnej B), norma N.04 nie została spełniona na powierzchni 0,12 ha. Analogiczna sytuacja wystąpiła w przypadku działki VA, gdzie niewykoszenie stwierdzono na powierzchni 0,35 ha (57,38% powierzchni stwierdzonej działki rolnej VA). Norma N.04 nie została spełniona na powierzchni 0,29 ha. Ponieważ działki B i VA deklarowane są w programie rolnośrodowiskowym - wariant 4.1 producent rolny miał obowiązek dokonania pokosu tych działek do dnia 30.09.2013r.. Organ odwoławczy wskazał, że zdjęcia nr 95, 96, 97 działki B oraz nr 182, 183, 184, 185 działki rolnej VA, wykonane przez inspektorów terenowych w czasie realizowania czynności kontrolnych w dniu 18.10.2013r. wskazują jednoznacznie, że działki te nie zostały wykoszone w obowiązującym terminie. Informacje o ww. dokumentacji fotograficznej zostały zapisane zarówno w raporcie w zakresie kwalifikowalności powierzchni, jak i w raporcie z kontroli w zakresie programu rolnośrodowiskowego.
Organ II instancji powołał się ponadto na § 1 ust. 1 i § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. nr 39, poz. 211) i wskazał, że wieloletnie plantacje są trwałe zachwaszczone na powierzchni 0,29 ha, a ponadto rolnik nie przeprowadzał na łąkach i pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie, lub też nie były na nich wypasane zwierzęta. Stąd zasadnie stwierdzono nieprawidłowości o kodach N.11.2 i N.04.1.
Wnioski dowodowe zostały przez Sąd oddalone. Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych. Przepisy art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. nie mogą stanowić podstawy kwestionowania ustaleń i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2014r. , sygn.. akt I FSK 1787/13 ). W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że dowód przeprowadzany przez sąd ma służyć nie ustaleniom faktycznym, gdzie sąd działałby de facto zamiast organu, lecz kontroli ustaleń dokonanych przez organy. Przepisy art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. nie mogą jednocześnie stanowić podstawy kwestionowania ustaleń i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a taką próbę - jak wynika ze sformułowanego w tym zakresie zarzutu - podejmuje skarżący.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło