II SA/Ol 1027/11
PostanowienieWSA w Olsztynie2012-04-20
Skład orzekający: Marzenna Glabas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że jej sytuacja materialna uniemożliwia jej poniesienie kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że jej sytuacja materialna uniemożliwia jej poniesienie kosztów sądowych. Mimo wezwania do przedłożenia dokumentów źródłowych potwierdzających jej wydatki, skarżąca nie dostarczyła wymaganych dowodów, co uniemożliwiło sądowi dokonanie rzetelnej oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak wyczerpujących informacji i dokumentów uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca D.P. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące zawieszenia postępowania w sprawie niezgodności odległości komina od drzewa. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), powołując się na trudną sytuację materialną i niskie dochody z emerytury. Mimo wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jej wydatki i sytuację finansową, skarżąca nie dostarczyła wymaganych dowodów, co doprowadziło do odmowy przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego, a następnie przez sąd po rozpoznaniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności – zawieszenia postępowania postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. WSA/pos.1- sentencja postanowienia
D.P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta E. z dnia "[...]’ o zawieszeniu postępowania w sprawie niezgodności odległości między wylotem komina na budynku przy ulicy W. nr 6 w E. a drzewem (orzech włoski) rosnącym na posesji przy ulicy W. nr 7 w E.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych z powodu trudnej sytuacji materialnej. Wskazała, iż jedynym jej dochodem jest emerytura, która wystarcza na najkonieczniejsze leczenie i życie w nędzy. Podniosła, iż jest osobą samotną i nie ma nikogo, kto byłby zobowiązany pomagać jej materialnie. Wskazała na okoliczności, które w 1999 r. zmusiły ją do wyzbycia się oszczędności i przedmiotów wartościowych oraz zaciągnięcia pożyczek u krewnych i przyjaciół, których do tej pory nie jest w stanie spłacić. Dodała, iż doszły do nich jeszcze długi z ostatnich miesięcy związane z "ratowaniem zdrowia". Podniosła, iż emerytura nie wystarcza jej na elementarne potrzeby, mimo że oszczędza każdą złotówkę. Wskazała ponoszone wydatki: żywność i środki czystości – ok. 180 zł, opłaty (gaz, prąd, woda, podatki, opłata za użytkowanie wieczyste, telefon, itp.) – ok. 360 zł, ogrzewanie – ok. 150 zł, utrzymanie psa (trzymanego ze względów bezpieczeństwa) – 80-100 zł, "ratowanie zdrowia" – 500-600 zł, "wydatki związane z dochodzeniem sprawiedliwości" – "kilkadziesiąt złotych". Stwierdziła, iż w tej sytuacji zaoszczędzenie kwoty 100 zł, a nawet mniejszej, nie jest możliwe, gdyż zagrażałoby jej egzystencji. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada dom o powierzchni 34m² wraz z prawem użytkowania wieczystego przydomowego ogrodu o pow. 600m², zaś dochód jaki uzyskuje z tytułu emerytury wynosi 1.463 zł brutto.
Pismem z dnia 27 stycznia 2012 r., skarżąca wezwana została do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji materialnej w zakresie odnoszącym się do uzyskiwanego obecnie dochodu z tytułu emerytury oraz uzyskiwanego w poprzednich latach dochodu z tytułu uprawy ogrodu, aktualnego zadłużenia, ponoszonych wydatków miesięcznych, przyczyn, które sprawiają, że mimo uzyskiwania obecnie stałego miesięcznego dochodu w wysokości kilkukrotnie wyższej od będącego dotychczas źródłem jej utrzymania dochodu z tytułu uprawy ogrodu, nie jest ona w stanie zaspokoić wszystkich swoich niezbędnych potrzeb i jednocześnie wygospodarować środków na chociażby częściowe pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżąca przedłożyła pismo procesowe z dnia 21 lutego 2012 r., w którym wyjaśniła, iż emeryturę w wysokości 1.227,38 zł, której przekaz pocztowy załączyła, otrzymuje od czerwca 2011 r. W ubiegłym roku nie uzyskała żadnego dochodu z tytułu uprawy ogrodu z uwagi na stan zdrowia. Wskazując na zmiany w sytuacji życiowej i materialnej podniosła, iż przybyło jej lat i chorób, od marca 2011 r. zmuszona jest ponosić wysokie koszty leczenia – minimalnie 500-600 zł miesięcznie, nie jest też już w stanie mieszkać w nieogrzewanym domu, dlatego też na ogrzanie jednego tylko pokoju musi poświęcić zimą ok. 1.800 zł. Dodała jednocześnie, iż dom wymaga kapitalnego remontu, na który nie jest jej stać, dlatego też ponosi koszty tylko najniezbędniejszych napraw. Zauważyła również, iż ciągle rosną ceny i opłaty – za użytkowanie wieczyste, prąd, telefon, gaz, itd. Odnosząc się do kwestii aktualnego zadłużenia wskazała, iż jej długi wynoszą obecnie ok. 45.000 zł, jej wierzyciele nadal wspierają ją jak mogą, gdyż "zdają sobie sprawę z tego, że pomagają utrzymać się przy życiu ofierze wielu przestępstw", i nie wspominają o warunkach spłaty długów. Wyjaśniła, iż najnowsze długi są efektem pomocy udzielonej jej przy leczeniu przez przyjaciół, którzy pokrywali koszty leczenia, podróży do lekarzy i koszty niezbędnego utrzymania. W odpowiedzi na żądanie przedłożenia dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych obecnie przez nią miesięcznie wydatków, skarżąca ponownie oświadczyła, iż żyje w skrajnej nędzy, oszczędza każdą złotówkę i nie stać jej na zaspokojenie elementarnych potrzeb. Wskazała, iż stara "utrzymać się przy życiu i jako takim zdrowiu", dlatego też największą część jej wydatków stanowią obecnie koszty leczenia (leki, badania, porady, dojazdy do lekarzy do miasta znacznie oddalonego od jej miejsca zamieszkania). Jak można przypuszczać na podstawie treści wyjaśnień skarżącej, z uwagi "na wpływy jej oprawców" nie może ona ujawnić ani gdzie się leczy ani u kogo. Skarżąca stwierdziła ponadto, iż nie potrafi już zmniejszyć ponoszonych obecnie wydatków na żywność, środki czystości, prąd, gaz, telefon, itp. oraz wydatków związanych z dochodzeniem sprawiedliwości i odszkodowań, nie może też nie zapłacić podatku od nieruchomości oraz opłaty za użytkowanie wieczyste, a ponadto nie jest w stanie żyć w nieogrzewanym domu, czy też zrezygnować z leczenia, wydatków na najniezbędniejsze naprawy i psa. Oświadczyła również, iż nie posiada jakichkolwiek rachunków bankowych. Na zakończenie dodała, iż zwraca się o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż doprowadzono ją do nędzy i w jej sytuacji nie jest możliwe wygospodarowanie na ten cel 100 zł ani nawet kwoty o wiele mniejszej.
Postanowieniem z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 1027/11, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w O., odmówiła przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżąca mimo pouczenia o skutkach niezastosowania się do przedmiotowego wezwania nie przedłożyła wszystkich żądanych dokumentów źródłowych, a mianowicie dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych obecnie przez nią wydatków ani wyraźnego oświadczenia wskazującego przyczyny braku ich złożenia. Jednocześnie zaznaczono, iż na ocenę możliwości finansowych strony ma wpływ nie tylko wysokość osiąganego przez nią dochodu, lecz także wysokość i rodzaj ponoszonych przez nią wydatków. Skarżąca wskazała wprawdzie, że uzyskuje obecnie wyłącznie dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.227,38 zł, oświadczając, że ponosi wskazane przez nią wydatki, których wysokości nie jest w stanie ograniczyć, bądź z których nie może zrezygnować, lecz nie przedstawiła jednocześnie, pomimo wezwania, jakichkolwiek dokumentów potwierdzających ich wysokość. Podkreślono, iż prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób niebudzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie uczyniła.
D. P. wniosła sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia, podnosząc, iż jej sytuacja życiowa jest bardzo trudna, tymczasem wbrew doświadczeniu życiowemu, powszechnie znanej wiedzy, logice i realiom życia uznano, że jej sytuacja materialna umożliwia zaoszczędzenie stosownej kwoty pieniędzy na poniesienie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym bez uszczerbku dla jej utrzymania. Wskazała, iż miesięczny koszt leczenia wynosi około 500 – 600 złotych. Odnosząc się zaś do ponoszonych wydatków codziennego utrzymania skarżąca wyraziła zdziwienie, iż wymagane są dowody potwierdzające te wydatki, gdyż w jej ocenie każdy dorosły i samodzielny człowiek orientuje się w kosztach utrzymania, tj. w opłatach i cenach, które są powszechnie znane. Podała, iż nie ma takich dokumentów i jedynie mogłaby przedstawić dowody opłat za gaz, prąd, telefon, opał, których wysokość określiła w złożonym oświadczeniu, a które są tak niskie z powodu skrajnej oszczędności, iż nie powinny budzić wątpliwości. Z kolei wysokość podatku od nieruchomości jest od niej niezależna i nie może w tym zakresie poczynić żadnych oszczędności. W ocenie skarżącej kwestionowanie wiarygodności i rzetelności jej oświadczenia jest skutkiem uzyskania informacji o wyroku Sądu w E., na mocy którego została skazana za składanie fałszywych zeznań. Jednakże wyrok ten w ocenie skarżącej był bezprawny i w rzeczywistości to ona jest ofiarą różnych działań podejmowanych przez jej sąsiadów. Dodała przy tym, iż sprawa ta została rozpatrzona przez Trybunał w Strasburgu, który orzekł rażące naruszenie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Obywatela i zasądził zadośćuczynienie. Skarżąca oświadczyła, iż przedstawiła swoją sytuację materialną i swoje wydatki zgodnie z prawdą. Wysokość wydatków i to, na co są przeznaczane świadczą o jej skrajnym ubóstwie i w przypadku odmowy zwolnienia od kosztów sądowych, będzie zmuszona zrezygnować z części leczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 14 marca 2012r., poz. 270), zwanej w dalszej części p.p.s.a, w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym, iż sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Stosownie do treści art. 245 § 2 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika ( art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika zatem, że spełnienie przesłanek określonych w tych unormowaniach obliguje sąd do przyznania prawa pomocy w określonym zakresie. Jednak obowiązek udzielenia przez sąd prawa pomocy powstaje w sytuacji, w której wnioskodawca uprawdopodobni brak środków na poniesienie jakichkolwiek, czy też pełnych kosztów postępowania. Tym samym, to na stronie postępowania spoczywa ciężar wykazania, że w sprawie występują przesłanki uzasadniające uwzględnienie jej wniosku i przyznanie prawa pomocy. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, strona powinna zatem prawidłowo go wypełnić i uzasadnić, podając precyzyjne informacje odpowiadające prawdzie, które umożliwią ustalenie możliwości finansowych wnioskodawcy. W sytuacji zaś, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się, w ocenie Sądu, niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.), strona zobowiązana jest przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Komentarz, wyd. 2 LexisNexis, Warszawa 2006, str. 527). W konsekwencji do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej skarżącej strony. Wnioskodawca musi udzielić wyczerpujących informacji, które umożliwią ocenę jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz uprawdopodobnią jego trudną sytuację materialną.
Należy przy tym podkreślić, iż przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów sądowych przez strony postępowania, a w związku z tym nie może być stosowane powszechnie. Jak bowiem stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublik.) opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Z tego względu przesłanki zastosowania instytucji prawa pomocy winny być interpretowane w sposób ścisły, a udzielenie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11).
Rozpoznając zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej – jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Jednakże ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04).
W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych. Zatem powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jej jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1463 zł miesięcznie brutto, która nie wystarcza nawet na "elementarne potrzeby". Zainteresowana wskazała, iż na leczenie wydaje 500-600 zł miesięcznie, zaś wydatki na żywność i środki czystości wynoszą ok.180 zł, opłaty za gaz, prąd, wodę, telefon, podatki oraz opłata za użytkowanie wieczyste – ok. 360 zł, ogrzewanie – ok. 150 zł, utrzymanie psa, trzymanego ze względów bezpieczeństwa – 80 - 100zł, a także ponosi wydatki związane z "dochodzeniem sprawiedliwości", które wynoszą kilkadziesiąt złotych. Wskazała również okoliczności, które w 1999 r. zmusiły ją do wyzbycia się oszczędności i przedmiotów wartościowych oraz zaciągnięcia pożyczek u krewnych i przyjaciół, których do tej pory nie jest w stanie spłacić. W tej sytuacji zaoszczędzenie kwoty 100 zł, a nawet mniejszej nie jest możliwe, gdyż zagrażałoby jej egzystencji. Wnioskodawczyni wykazała ponadto, że posiada dom o powierzchni 34m² wraz z prawem użytkowania wieczystego przydomowego ogrodu o powierzchni 600m².
Powyższe dane, zawarte w formularzu PPF nie są wystarczające do oceny, czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy, dlatego też została ona wezwana, na podstawie art. 255 p.p.s.a. do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji materialnej w zakresie odnoszącym się do uzyskiwanego obecnie dochodu z tytułu emerytury oraz uzyskiwanego w poprzednich latach dochodu z tytułu uprawy ogrodu, aktualnego zadłużenia, ponoszonych wydatków miesięcznych, przyczyn, które sprawiają, że mimo uzyskiwania obecnie stałego miesięcznego dochodu w wysokości kilkukrotnie wyższej od będącego dotychczas źródłem jej utrzymania dochodu z tytułu uprawy ogrodu, nie jest ona w stanie zaspokoić wszystkich swoich niezbędnych potrzeb i jednocześnie wygospodarować środków na chociażby częściowe pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy.
Jednakże odpowiadając na przedmiotowe wezwanie referendarza sądowego, skarżąca nie udzieliła pełnych wyjaśnień, umożliwiających zbadanie faktycznej wysokości ponoszonych stałych wydatków. Nie przedstawiła też żadnych dokumentów źródłowych (rachunki, decyzje, faktury, recepty itp.) potwierdzających koszty utrzymania, czy też leczenia.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że wezwanie z dnia 27 stycznia 2012 r. nie zostało przez skarżącą wypełnione w sposób należyty, gdyż nie przesłała ona żądanych dokumentów i oświadczeń, a pisma i wyjaśnienia, które zostały przekazane do oceny Sądu nie wskazują dokładnie, jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa skarżącej. Jednocześnie niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy również dodać, iż wnosząc sprzeciw od postanowienia z dnia 8 marca 2012 r. skarżąca także nie przedłożyła żądanych dokumentów i oświadczeń, a jedynie polemizowała z zasadnością ich żądania.
Stwierdzić zatem należy, iż złożone w niniejszej sprawie oświadczenia skarżącej nie pozwalają na stwierdzenie, że jej sytuacja materialna i finansowa faktycznie uniemożliwia poniesienie kosztów sądowych, nie powodując uszczerbku w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych potrzeb. Z treści przepisów art. 246 § 1 pkt 2 i art. 252 § 1 p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że Sąd musi dysponować precyzyjnymi danymi dowodzącymi istnienia ustawowych przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Uwzględniając zatem treść cytowanych wyżej przepisów, należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie Sądu w kwestii przyznania prawa pomocy zawsze zależy od tego, co zostanie wykazane przez stronę. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, w tym opłaty za mieszkanie, telefon, prąd, gaz, podatek od nieruchomości, czy ponoszone koszty związane z leczeniem. Zaznaczyć przy tym trzeba, iż w przypadku ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, nie wystarczy wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Tymczasem nie budzi wątpliwości fakt, iż skarżąca posiada stały miesięczny dochód w kwocie przekraczającej wysokość najniższych świadczeń emerytalno – rentowych, a także posiada dom i ogród o powierzchni 600m². Ponadto jak wynika z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy z dnia 1 czerwca 2010r., złożonego w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 730/09 i włączonego do akt niniejszej sprawy zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 27 stycznia 2012r., skarżąca uzyskuje dochód z tytułu sprzedaży ziemiopłodów, pochodzących z uprawianego ogrodu wysokości ok. 250 zł. Mimo, iż w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 27 stycznia 2012 r. skarżąca wskazała, iż w 2011r. nie uzyskała żadnego dochodu z ogrodu z powodu "stanu zdrowia", to jednak należy wskazać, iż skarżąca ma realne możliwości zabezpieczenia środków na ewentualne przyszłe wydatki, czy też opłaty sądowe. Na marginesie należy wskazać skarżącej, iż prowadzenie wielu spraw przed innymi sądami i dochodzenie swoich roszczeń nie może stanowić odrębnej przesłanki przyznania prawa pomocy.
Należy podkreślić, iż osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna mieć świadomość, że domagając się przyznania tego prawa musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego wniosku. Przedstawienie i uwiarygodnienie okoliczności uzasadniających wniosek leży zatem w interesie strony. Skoro zaś w niniejszej sprawie skarżąca uchyliła się od przedstawienia żądanych w trybie art. 255 p.p.s.a. dowodów, to powinna liczyć się z oceną, że brak będzie podstaw do uznania jej twierdzeń i oświadczeń za uprawdopodobnione. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009r., sygn. akt I OZ 744/09, LEX nr 552404).
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło