II SA/Ol 1031/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. D. i K. D. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi A. G. i P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 28 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia postanawia: na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), odmówić dopuszczenia R. D. i K. D. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. WSA/pos.1- sentencja postanowienia W piśmie z 4 kwietnia 2024 r. R. i K. D. (dalej jako: "wnioskodawcy") zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w charakterze strony w postępowaniu o sygn. II SA/Ol 1031/23 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia. We wniosku wskazali m.in., że sprzeciwiają się decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na realizacji inwestycji "Farma fotowoltaiczna [...]" ze względu na naruszenie ich praw w zakresie podstawowych praw człowieka i obywatela oraz dobra otaczającej przyrody. Podnieśli, że w decyzji szczegółowo przeanalizowano sytuację zwierząt, jednak w żaden sposób nie poddano analizie zmiany warunków życia ludzi. Nie można również zgodzić się z analizą wpływu planowanej inwestycji na środowisko przedstawioną w decyzji, gdyż zaprezentowany tok wnioskowania jest wyłącznie powieleniem twierdzeń inwestora, które sprzeczne są z faktyczną sytuacją w miejscu planowanej inwestycji. Zdumiewa ponadto brak jakiejkolwiek analizy wpływu inwestycji na ludzi, których domy, miejsca pracy będą sąsiadować z inwestycją. Nie ma żadnej podstawy do przyjęcia, że ludzie nie są objęci pojęciem środowiska i ich sytuacja nie podlega badaniu. Strategia Rozwoju Gminy [...] jednoznacznie wskazywała na brak możliwości powstania terenów przemysłowych. Nieprawdopodobne również wydawało się zabudowanie terenów wyjątkowo atrakcyjnych turystycznie i krajobrazowo, gdyż to właśnie brak przemysłu jest najbardziej docenianym elementem Warmii. Mieszkańcy Warmii korzystają z walorów przyrody również w celach zarobkowych. Nie bez znaczenia była obecność pobliskich gospodarstw agroturystycznych. Planowana inwestycja zburzy całkowicie dotychczasowe warunki życia i funkcjonowania w okolicznych miejscowościach. Niedopuszczalne, gdyż sprzeczne z prawami człowieka, jest akceptowanie inwestorskich planów na terenach o ugruntowanym charakterze turystycznym i rekreacyjnym. Wnioskodawcy skonkludowali, że Analiza Raportu jednoznacznie wskazuje, że jest on ukierunkowany na realizację wyłącznie interesów inwestora kosztem mieszkańców okolicznych terenów i przyrody. Z tych powodów wnieśli o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 29 sierpnia 2023 r. zmieniającej decyzję Burmistrza [...] w przedmiocie wydania warunków środowiskowych wobec planowanej inwestycji pod nazwą "Farma fotowoltaiczna [...]" na nieruchomościach obejmujących działki oznaczone w ewidencji gruntów numerami: [...], [...], [...] (obręb [...]), [...], [...], [...] (obręb [...]), [...] (obręb [...]), gmina [...]. Zarządzeniem z 16 kwietnia 2024 r. sędzia WSA w Olsztynie wezwał wnioskodawców do wykazania, że wynik postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia dotyczy ich interesu prawnego, w szczególności poprzez wskazanie nieruchomości (numer geodezyjny działki i obręb), które w ocenie wnioskodawców znajdują się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie pod nazwą "Farma Fotowoltaiczna [...]". Wnioskodawcom zakreślono termin 5 dni – pod rygorem odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, zwanej dalej "p.p.s.a.") w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (art. 33 § 1 p.p.s.a.). Po myśli art. 33 § 1b p.p.s.a. jeżeli wynik postępowania sądowego nie dotyczy interesu prawnego m.in. osób, o których mowa w § 1 p.p.s.a., a żądają one dopuszczenia do udziału w postępowaniu, sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Stosownie do treści art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. We wniosku wnioskodawca powinien wykazać, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a., tzn. przedstawić dowody i argumenty, które przemawiają za tym, że wynik postępowania przed sądem administracyjnym będzie dotyczył jego interesu prawnego. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym osoba prawna lub fizyczna wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego (por.: postanowienie NSA z 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OZ 265/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie zaś z art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ustawy środowiskowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094), dalej jako ustawa środowiskowa, stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się: 1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu; 2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Zaznaczyć należy, że pojęcie "działek znajdujących się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem" nie może być interpretowane szeroko, w sposób odbiegający od zakresu przedmiotowego ustawy środowiskowej i pojęć w niej użytych. W szczególności brak jest podstaw do przyjęcia, że określając krąg stron postępowania z uwzględnieniem art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej, właściwy organ powinien uwzględniać takie uwarunkowania jak położenie danej nieruchomości w "obszarze znaczącego oddziaływania architektonicznego inwestycji na gruncie przepisów o planowaniu przestrzennym". Stwierdzić należy, że "zasięg oddziaływania przedsięwzięcia" w rozumieniu art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej musi być interpretowany z uwzględnieniem przepisów tej ustawy. Wynika to z tego, że jest to regulacja wyjątkowa, stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady ustalenia stron postępowania z art. 28 k.p.a. i jako wyjątek musi być interpretowana ściśle. Ponadto, skoro norma z art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej określa krąg stron postępowania w sprawie decyzji środowiskowej, to znaczące oddziaływanie przedsięwzięcia musi być tym samym znaczącym oddziaływaniem, które podlega ocenie w postępowaniu kończącym się wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Z kolei z art. 71 ust. 1 ustawy środowiskowej wynika, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Nie dotyczy zatem innych kwestii regulowanych w odrębnych przepisach i będących przedmiotem odrębnych decyzji wydawanych w szeroko rozumianym procesie inwestycyjnym, w tym również nie dotyczy kwestii planowania lub zagospodarowania przestrzennego (poza wyjątkiem z art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej, który nie miał w tej sprawie zastosowania, ponieważ dotyczy wyłącznie sytuacji, w której dla danego terenu został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego). Norma z art. 74 ust. 3a pkt 3 ustawy środowiskowej zakłada oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko, a nie inne formy oddziaływania danego przedsięwzięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 713/21; orzeczenie dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie wnioskodawcy zostali wezwani do wykazania (5 dni – pod rygorem odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie), że wynik postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia dotyczy ich interesu prawnego, w szczególności poprzez wskazanie nieruchomości (numer geodezyjny działki i obręb), które w ocenie wnioskodawców znajdują się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie pod nazwą "Farma Fotowoltaiczna [...]. Stosowne wezwania zostały doręczone wnioskodawcom 22 kwietnia 2024 r. (potwierdzenie odbioru, akta sądowe k. 205-206). Pomimo upływu zakreślonego terminu wnioskodawcy nie nadesłali jakichkolwiek informacji dotyczących przedmiotu wezwania. W swoim wniosku również nie wskazali nieruchomości ani numeru działki, na który ma oddziaływać kwestionowane przedsięwzięcie. Sąd nie miał zatem żadnej możliwości oceny i weryfikacji tego, że wynik spornego postępowania dotyczy interesu prawnego wnioskodawców. Wnioskodawcy zaś w żaden sposób nawet tego nie uprawdopodobnili ani – pomimo wezwania - nie wskazali danych, które sąd mógłby zweryfikować. Na marginesie wskazać także należy, że z adresu podanego przez wnioskodawców [...] (działka ewidencyjna nr [...] obręb [...]) wynika, że do granicy działki nr [...] (obręb [...]) objętej ustaleniami zaskarżonej decyzji jest około 650 m. Oznacza to, że odległość ta znacznie przekracza 100 m. Z akt sprawy nie wynika, by działka skarżących znajdowała się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę . Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że brak jest podstaw do dopuszczenia wnioskodawców do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika, a wobec tego, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.