II SA/Ol 1059/13

WyrokWSA w Olsztynie2014-01-08

Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk, Katarzyna Matczak, Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunek rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wymagany do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, jest spełniony w sytuacji, gdy umowa o pracę ustała z upływem czasu, na jaki została zawarta, a osoba była następnie zarejestrowana jako bezrobotna?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia" w kontekście przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Sąd stwierdził, że zakończenie umowy o pracę z upływem terminu, na jaki została zawarta, nie wyklucza spełnienia tego warunku, jeśli pracownik nie zgodził się na przedłużenie umowy z powodu konieczności sprawowania opieki. Ponadto, zarejestrowanie się jako osoba bezrobotna powinno być traktowane jako forma rezygnacji z gotowości do podjęcia pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, co jest zgodne z celem świadczenia. Organy miały obowiązek przeprowadzić wyczerpujące postępowanie wyjaśniające w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżąca ubiegała się o specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad matką legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organy odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie spełniła warunku rezygnacji z zatrudnienia, ponieważ jej ostatnia umowa o pracę ustała z upływem terminu, na jaki została zawarta, a nie na skutek świadomej rezygnacji. Skarżąca argumentowała, że musiała zrezygnować z dalszego zatrudnienia z powodu pogarszającego się stanu zdrowia matki i że wcześniej otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne z tego samego tytułu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Z akt sprawy przekazanych Sądowi wynika, że pismem z dnia 15 lutego 2013 r. D.Ś. została poinformowana przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, że na skutek wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustawy (Dz.U. z 2012 r. poz. 1548) na mocy art. 11 ust. 1 tej ustawy wygasają z mocy prawa z dniem 30 czerwca 2013 r. decyzje przyznające świadczenia pielęgnacyjne, co oznacza, że w odniesieniu do strony z tym dniem wygasa decyzja z dnia [...] przyznająca świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką O.M., przyznane na czas nieokreślony od dnia 1 marca 2010 r. W dniu 7 czerwca 2013 r. D.Ś. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką O.M., wobec której orzeczono znaczny stopień niepełnosprawności, oraz która wymaga pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wyjaśniła, że opiekę sprawuje od 2009r. Do wniosku załączono świadectwa pracy oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Po rozpatrzeniu wniosku, działająca z upoważnienia Burmistrza Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, decyzją z dnia [...] orzekła o odmowie przyznania świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką O.M. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 16a, art. 19, art. 20, art. 23 ust. 4e i ust. 5, art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, ze zm.) w związku z § 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2013 r. poz. 3) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267). W uzasadnieniu zacytowano przepis art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych i wyjaśniono, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że wnioskodawczyni sprawuje osobistą opiekę nad matką, która przeszła cztery udary w następstwie których nie jest w stanie samodzielnie wykonywać żadnej czynności, która porusza się na wózku i jest z nią ograniczony kontakt. Stwierdzono, że wnioskodawczyni pracowała ostatnio w Spółce A w okresie od [...] 2006 r. do [...] 2009 r., a stosunek pracy ustał z upływem czasu na jaki została zawarta umowa. Nadto ustalono, że w dniu [...] 2009 r. zmarł ojciec wnioskodawczyni i mama popadła w depresję, nie jadła, chudła i w związku z tym zmuszona była wziąć urlop aby się nią zaopiekować. Przed zakończeniem umowy poinformowała pracodawcę o swojej sytuacji rodzinnej i ustaliła aby nie przedłużał jej umowy, gdyż musi zaopiekować się matką. Nie mogła sama zwolnić się z pracy, gdyż wówczas nie uzyskałaby zasiłku dla bezrobotnych. W okresie od [...] 2009 r. do [...] 2010 r. była zarejestrowana w PUP w S. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku. Ustalono zatem, że w sprawie tej nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, gdyż strona nie zrezygnowała z zatrudnienia a co najwyżej nie podjęła tego zatrudnienia na dalszy okres oraz w dacie, gdy wygasła umowa o pracę matka nie legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, bowiem takie orzeczenie zostało wydane w dniu [...] 2009 r., a w tym czasie strona pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Zatem w sprawie tej brak jest związku pomiędzy sprawowaną opieką a rezygnacją z zatrudnienia. Od decyzji tej D.Ś. złożyła odwołanie wnosząc o przyznanie jej wnioskowanego świadczenia, gdyż przechodząc trzy lata temu na świadczenie pielęgnacyjne spełniała wszystkie warunki do jego otrzymania. Wyjaśniła, że w trakcie ostatniego zatrudnienia od [...] 2006 r. do [...] 2009 r. miała zawarte dwie umowy o pracę i gdy kończyła się ta druga zmarł jej tata zaś mama bardzo się rozchorowała. Do końca tej umowy wykorzystała urlop płatny aby zaopiekować się mamą i musiała zrezygnować z dalszego przedłużenia umowy o pracę oraz przeprowadzić się tymczasowo z S. do B. Po półrocznym otrzymywaniu zasiłku lekarz prowadzący mamę poinformowała ją o możliwości otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z MOPS-u, którego warunkiem jest orzeczenie o niepełnosprawności. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach uzasadnienia wskazano, że z dniem 1 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustawy (Dz.U. z 2012 r. poz. 1548), która wprowadziła nowe zasady dotyczące przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego oraz w art. 16a ust. 1 i nast. ustawy o świadczeniach rodzinnych wprowadzający nową instytucję pomocy tj. specjalny zasiłek opiekuńczy. Przytoczono treść tego przepisu, jak również wskazano, że matka wnioskodawczyni O.M. orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] 2009 r. została zaliczona do osób niepełnosprawnych na stałe, przy czym ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] 2009 r. Z zebranego materiału wynika, że wnioskodawczyni nie podejmuje zatrudnienia, ostatnio była zatrudniona w okresie od [...] 2006 r. do [...] 2009 r. i stosunek pracy ustał na skutek upływu czasu, na jaki był zawarty. W tak ustalonym stanie faktycznym nie został spełniony zatem warunek rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki. Nie istnieje wyraźny i bezpośredni związek - czasowy i co do motywów - między rezygnacją z zatrudnienia a podjęciem opieki nad matką. Na tę decyzję D.Ś. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której wniosła o uchylenie decyzji Kolegium w całości. Zarzuciła, że podjęte rozstrzygnięcie jest dla niej krzywdzące. Po raz kolejny przedstawiła okoliczności, które spowodowały, że nie mogła nadal pracować z uwagi na konieczność opieki nad mamą w B. Przedstawiła swoją sytuację pracodawcy i ustalili wspólnie, że nie przyjmie kolejnej trzeciej umowy o pracę, gdyż w przypadku zwolnienia się przez pracownika samemu utraciłaby prawo do zasiłku dla bezrobotnych przez trzy miesiące, dlatego pracodawca nie zawarł z nią trzeciej umowy i przeszła na zasiłek dla bezrobotnych wypłacany przez PUP w S. W tym czasie stan mamy cały czas się pogarszał, w [...] 2009 r. przeszła pierwszy udar mózgu z niedowładem połowicznym prawostronnym, który pozostał do chwili obecnej. Kolejny udar przeszła w [...] 2009r. następny w [...] 2010 r., a ostatni w [...] 2012 r. i z tego powodu musiała pozostawić rodzinę i przenieść się tymczasowo do B. aby opiekować się mamą. Gdy przebywała na zasiłku lekarz rodzinny opiekujący się mamą poinformował ją o możliwości otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego lecz warunkiem było posiadanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Dokumenty do komisji zostały wysłane w dn. 13 sierpnia 2009 r. zaś orzeczeniem z dnia [...] 2009 r. uznano mamę za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym. Gdy kończył się jej zasiłek dla bezrobotnych wystąpiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, które otrzymała od 1 marca 2010 r. Wtedy stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych spełniała warunek rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a obecnie nie spełnia tego kryterium, co jest niezrozumiałe. W obecnej sytuacji straciła zarówno świadczenie pielęgnacyjne, pracę a niedługo także dom w S., gdyż nie ma środków na jego utrzymanie i musi brać pieniądze od mamy na opłaty domu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. z 2012 r. Dz.U. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie zasad postępowania, które mogło mieć wpływ na wynika sprawy, jak również naruszenie prawa materialnego tj. art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. z 2006 er. Dz.U. Nr 139, poz. 992, ze zm) poprzez błędną wykładnię w zakresie pojęcia "rezygnacji z zatrudnienia". Organ odwoławczy uznał bowiem, że skoro ostatnie zatrudnienie skarżącej ustało z upływem okresu na jaki umowa została zawarta, to w takim przypadku nie może być mowy o rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności. W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] odmawiającą przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad matką legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] 2009 r. Przede wszystkim należy wskazać, że materialnoprawną podstawą skarżonej decyzji stanowił art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, ze zm.) dalej: u.ś.r., który został wprowadzony do ustawy na skutek ustawy nowelizującej z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustawy (Dz.U. z 2012 r. poz. 1548) zwanej dalej: ustawą zmieniającą z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2013 r. Przepisem tym ustawodawca do porządku prawnego wprowadził nowe świadczenie tj. specjalny zasiłek opiekuńczy, które zostało obwarowane licznymi warunkami. I tak stosownie do art. 16a ust. 1 u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.- Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Istota sporu pomiędzy skarżącą a organem sprowadza się do uznania przez organy orzekające w sprawie, że skarżąca nie spełniła jednej z przesłanek warunkujących przyznanie tego świadczenia tj. przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Organy orzekające w tej sprawie przyjęły zgodnie, że ostatni okres zatrudnienia skarżącej ustał z dniem [...] 2009 r. na skutek upływu okresu, na jaki umowa została zawarta, a zatem zatrudnienie to nie ustało na skutek rezygnacji w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką, skoro znaczny stopnień niepełnosprawności datuje się od dnia [...] 2009 r., co wynika z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] 2009 r. W takim przypadku brak jest możliwości przyznania wnioskowanego zasiłku skoro, pomimo ustalenia w toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, że skarżąca sprawuje całodobową opiekę nad matką będącą osobą leżącą, z ograniczonym kontaktem słownym, przy której musi wykonywać wszelkie czynności pielęgnacyjne, jak również przygotowywać posiłki , karmić, sprzątać, pomagać przy korzystaniu z toalety. W tym miejscu należy wskazać, że błędne jest przekonanie organu odwoławczego, że dla uznania, iż określona osoba rezygnuje z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności musi nastąpić określony sposób zakończenia umowy o pracę i nie jest to ta forma, która miała miejsce w niniejszej sprawie tj. upływ czasu, na jaki umowa została zawarta. W pierwszej kolejności należy wskazać, że ustawodawca w art. 16a ust. 1 u.ś.r. poza wskazaniem przesłanki, że osoba musi rezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie wskazał bardziej szczegółowych wymogów co do przyjęcia, że w danych okolicznościach ma miejsce rezygnacja z zatrudnienia. O tym, czy w określonym stanie faktycznym organ przyjmie spełnienie warunku, że osoba rezygnuje z zatrudnienia będą stanowiły okoliczności faktyczne sprawy, z których wynikać będzie faktyczny związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad osoba niepełnosprawną. Z tego też powodu nie można wykluczyć, że w określonych sytuacjach także umowa o pracę, która ulegnie rozwiązaniu na skutek upływu czasu, na jaki została zawarta będzie mogła być uznana za rezygnację z zatrudnienia, jeśli okazałoby się, że pracodawca mógł taką umowę z pracownikiem przedłużyć, czy też zawrzeć kolejną umowę na czas określony lecz z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną pracownik nie wyraził zgody na dalsze pozostawanie w zatrudnieniu. W takich okolicznościach sprawy podnoszonych w toku postepowania wyjaśniającego organy orzekające w sprawie miały obowiązek stosownie do art. 7 i art. 77 kpa. wyjaśnić tę okoliczność podnoszoną przez stronę, skoro skarżąca konsekwentnie twierdziła, że otrzymała propozycję zawarcia kolejnej trzeciej już umowy o pracę z dotychczasowym pracodawcą, a jedynie z uwagi na konieczność zajęcia się chorą matką nie skorzystała z tej propozycji. Organ tej istotnej dla sprawy okoliczności nie wyjaśnił mimo, że możliwym było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, jeśli na rynku pracy nadal funkcjonuje pracodawca zatrudniający skarżącą w okresie od [...] 2006 r. do [...] 2009 r. Należałoby w takim przypadku wystąpić do tego pracodawcy – Spółce A o udzielenie informacji, czy pracownikowi temu zaproponowano dalsze zatrudnienie, oraz czy nie zrezygnował z niego z uwagi na względy rodzinne - konieczność opieki nad matką. Nadto organom orzekającym w tej sprawie umknęła istotna okoliczność, że decyzją Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] przyznane zostało świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności na matkę O.M., na czas nieokreślony od dnia 1 marca 2010 r., która wprawdzie wygasła z dniem 30 czerwca 2013 r. na mocy art. 11 ust. 1 ustawy zmieniającej, to jednakże w poprzednio obowiązującym stanie prawnym okoliczności związane z opieką nad matką uznano za rezygnację z zatrudnienia skoro z dniem [...] 2010 r. skarżąca decyzją Powiatowego Urzędu Pracy w S. utraciła status osoby bezrobotnej. W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób niepełny oceniły materiał dowodowy, tym samym nie można przyjąć, że wyjaśniony został stan faktyczny będący podstawą podjętych rozstrzygnięć. W aktach administracyjnych znajduje się decyzja Starosty z dnia [...] o utracie przez skarżąca z dniem [...] 2010 r. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych, natomiast z zaświadczenia wystawionego przez PUP w S. z dnia 15 marca 2010 r. wynika, że p. D.Ś. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna od dnia 3 marca 2009 r., a od dnia 11 marca 2009 r. otrzymywała zasiłek dla bezrobotnych. W ocenie Sądu ta okoliczność ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a zatem winna zostać poddana wszechstronnej ocenie organów w rzeczonej sprawie. W tym kontekście należy wskazać, że orzecznictwo sądów administracyjnych podług poprzednio obowiązującego tj. do dnia 1 stycznia 2013 r. stanu prawnego, a dotyczącego świadczenia pielęgnacyjnego stwarzało możliwość przyznania go osobie bezrobotnej (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2008 r. sygn.. akt I OSK 1758/07, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym sprawę, wypracowane na gruncie dotychczasowych przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego sposoby wykładni przepisów regulujących zasady uzyskania prawa do tego świadczenia wydają się być również aktualne w procesie wykładni przepisów dotyczących specjalnego zasiłku opiekuńczego, skoro celem obu tych świadczeń jest wsparcie finansowe - rekompensata Państwa wobec osób, które z uwagi na potrzebę sprawowania stałej opieki nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na niepełnosprawność - nie pozostają w zatrudnieniu lub nie wykonują innej pracy zarobkowej. Ustawodawca wprowadzając od dnia 1 stycznia 2013 r. obok świadczenia pielęgnacyjnego specjalny zasiłek opiekuńczy, w którym dla osoby podejmującej się opieki określił wymóg jedynie rezygnacji z zatrudnienia – art. 16a ust. 1 u.ś.r. – jednocześnie, w art. 16a ust. 8 tej ustawy enumeratywnie określił przypadki (podmioty), którym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje. Gdyby wolą ustawodawcy był zamiar pozbawienia osób bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy i posiadających status osoby bezrobotnej możliwości ubiegania się o ten zasiłek, to z pewnością takie zastrzeżenie uczyniłby prawodawca w tym przepisie (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim sygn. akt II SA/Ga 550/13, dostępna w CBOSA). Z tego powodu należy przyjąć, że tak jak w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego, tak samo w odniesieniu do specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba zarejestrowana w urzędzie pracy ma prawo ubiegać się o przyznanie tego świadczenia. Oznacza to, że pojęcie " rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", którym posłużono się w art. 16a ust. 1 u.ś.r. , należy wykładać szeroko, tj. mając na uwadze realia, w których znajduje się osoba bezrobotna zarejestrowana w urzędzie pracy. Podkreślić pozostaje, że "bezrobotnym" jest zgodnie z definicją legalna określoną w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 674) jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, która cechuje m.in. gotowość do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. W tej sytuacji należy przyjąć, że osoba zarejestrowana jako bezrobotna składając wniosek o przyznanie omawianego świadczenia niejako rezygnuje z gotowości do pracy, a zatem pozbawia się (choć potencjalnie) możliwości uzyskania i wykonywania pracy. Potwierdza to analiza art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z którego jasno wynika, że uzyskanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego pozbawia osobę zarejestrowaną jako bezrobotna tego statusu, a w konsekwencji pozbawia taką osobę uzyskania za pośrednictwem urzędu pracy zatrudnienia ( innej pracy zarobkowej), co należy w takim przypadku utożsamiać z pojęciem "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", o którym mowa w art. 16 a ust. 1 u.s.r. Należy uwzględnić skutki wyłączenia możliwości uzyskania zatrudnienia za pośrednictwem urzędu pracy i skutki samodzielnej decyzji o rezygnacji z zatrudnienia, z uwagi na konieczność sprawowania stałej osobistej opieki nad osobą niepełnosprawną – są one w istocie takie same, co oznacza, że dana osoba nie wykonuje pracy zawodowej, gdyż czas ten poświęca opiece nad osobą niepełnosprawną. Reasumując należy wskazać, że literalne odczytywanie art. 16a ust. 1 u.ś.r. polegające na przyjęciu, że w przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenie to przysługuje wyłącznie osobom uprawnionym, które podjęły się i sprawują faktyczną opiekę nad osobami niepełnosprawnymi, li tylko w przypadku rezygnacji z wykonywanej uprzednio pracy nie jest do pogodzenia z konstytucyjna zasada równości wyrażona w art. 32 Konstytucji RP. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, uznał, że organy nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, gdyż nie ustaliły co faktycznie było przyczyna zakończenia zatrudnienia skarżącej w dniu [...] 2009 r., jak również pominęły fakt zarejestrowania skarżącej jako osoby bezrobotnej w Powiatowym Urzędzie Pracy w S., czym naruszono akt 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, a ponadto dokonały błędnej wykładni art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zarówno zaskarzo0na decyzję Kolegium, jak i decyzję organu i instancji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 cytowanej ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej winny dokonać oceny stanu faktycznego, po wcześniejszym jego uzupełnieniu, według wskazań zawartych w niniejszym wyroku oraz mieć na uwadze przedstawiona wyżej wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, którą to wykładnią są związane z mocy art. 153 ustawy ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło