II SA/Ol 1062/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 kwietnia 2017 r. zażalenia Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej na postanowienie z dnia 23 lutego 2017 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Stowarzyszenia na decyzję Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. uchylić postanowienie z 23 lutego 2017 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, 2. umorzyć postępowanie kasacyjne, 3. zwrócić organowi z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 8 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi Stowarzyszenia na decyzję Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej (dalej też jako: "organ") z dnia "[...]" r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia "[...]" r. i zasądził na rzecz strony skarżącej od organu kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej. Na mocy zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II z dnia 10 stycznia 2016 r. pełnomocnik organu wezwany został do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez zgłoszenie wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy oraz nadesłanie oryginału lub kopii (poświadczonej za zgodność z oryginałem) odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, wykazującego, że osoby udzielające pełnomocnictwa były do tego uprawnione w chwili dokonywania tej czynności, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Odpis zarządzenia z wezwaniem do usunięcia braków skargi kasacyjnej został doręczony pełnomocnikowi organu w dniu 18 stycznia 2017 r. na adres organu. Pismem z dnia 8 lutego 2017r. pełnomocnik organu cofnął skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 23 lutego 2017 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną organu wobec nieuzupełnienia jej braków formalnych. W ustawowym terminie pełnomocnik organu wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając, że wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przesłane zostało na adres organu, a nie na adres wskazany przez pełnomocnika. Podniósł, że wezwanie należy uznać za bezskuteczne i bezpodstawnie doszło do odrzucenia skargi kasacyjnej. Wniósł o uchylenie tego postanowienia i zwrot kosztów postępowania zażaleniowego na rzecz organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako: "p.p.s.a."), jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Analizując treść zażalenia z dnia 8 marca 2017 r., Sąd uznał, że zażalenie jest oczywiście uzasadnione, gdyż na skutek omyłki, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej zostało wysłane na adres organu, zamiast prawidłowo na adres ustanowionego w toku postępowania pełnomocnika. Zgodnie bowiem z art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Przepis ten nakazuje doręczanie pism ustanowionym pełnomocnikom, jest to warunek uznania skuteczności doręczenia. Dokonanie wezwania z pominięciem pełnomocnika nie wywiera skutków procesowych. Tym samym nie budzi wątpliwości, że w sprawie nie mógł rozpocząć się bieg siedmiodniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Nie było więc podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej na zasadzie art. 178 p.p.s.a., zezwalającego na odrzucenie skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W takich okolicznościach, co do zasady, koniecznym byłoby powtórzenie wezwania do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej. Jednakże należało uwzględnić, że w dniu 8 lutego 2017r. pełnomocnik organu cofnął skutecznie skargę kasacyjną. W związku z tym postępowanie kasacyjne stało się bezprzedmiotowe i bezcelowym byłoby wzywanie strony do uzupełnienia barków formalnych skargi kasacyjnej, która została cofnięta . Przepis art. 60 p.p.s.a., który stanowi, że skarżący może cofnąć skargę, ma odpowiednie zastosowanie do środków zaskarżenia w postępowaniu sądowym (art. 193 p.p.s.a.). W myśl tych przepisów cofnięcie skargi kasacyjnej wiąże sąd, chyba, że sąd uzna cofnięcie skargi kasacyjnej za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Cofnięcie wniesionej do sądu skargi (skargi kasacyjnej) oznacza rezygnację strony z kontynuowania postępowania sądowoadminstracyjnego wywołanego tym środkiem prawnym i stanowi ono urzeczywistnienie zasady dyspozycyjności, umożliwiającej stronie rozporządzanie przedmiotem tego postępowania w ramach przysługujących jej na mocy obowiązujących przepisów uprawnień procesowych (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, s. 159). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek kwalifikujących cofnięcie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalne. Dlatego postępowanie kasacyjne należało umorzyć, na podstawie art. 178a p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny umorzy na posiedzeniu niejawnym postępowanie kasacyjne, jeżeli strona skutecznie cofnęła skargę kasacyjną przed jej przedstawieniem wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Na postanowienie przysługuje zażalenie. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Nie ma natomiast podstaw prawnych do zwrotu organowi kosztów postępowania zażaleniowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalone jest stanowisko, wedle którego w postępowaniu zażaleniowym nie orzeka się o kosztach tego postępowania. W postanowieniu z dnia 29 marca 2017r., sygn. akt I GZ 74/17 (publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na uchwałę NSA z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07, publ. ONSAiWSA 2008/2/23 oraz postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2005 r., sygn. akt II OSK 552/05, publ. ONSAiWSA 2006/1/17, wskazał, że brak jest podstaw do rozstrzygnięcia wniosku zażalenia o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, bowiem żaden z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości orzekania o zwrocie między stronami kosztów tego postępowania w przypadku uwzględnienia zażalenia. Szczególnie na uwagę zasługuje postanowienie z dnia 10 marca 2017 r., sygn. akt I OZ 2103/16 (publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym NSA kompleksowo wyjaśnił dlaczego brak jest także podstaw prawnych do żądania zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego od Sądu I instancji, który wydał zaskarżone postanowienie, w przypadku uwzględnienia zażalenia. NSA wyjaśnił, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. na stronach ciąży obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym. Zaś zgodnie z art. 232 § 1 p.p.s.a., Sąd jest obowiązany z urzędu zwrócić uiszczony wpis, jedynie gdy wystąpią przesłanki wskazane w tym przepisie, tj. odrzucenie lub cofnięcie pisma albo uwzględnienie zażalenia na postanowienie w przedmiocie ukarania grzywną. Zwrot kosztów postępowania zażaleniowego byłby możliwy jedynie w jednym z orzeczeń kończących postępowanie w sprawie w danej instancji, o ile pozwoli na to wynik sprawy determinujący rozstrzygnięcie o kosztach procesu (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2013, s. 736-737). Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, z mocy powołanych wyżej przepisów, orzekł jak w postanowieniu.