II SA/Ol 1064/15

WyrokWSA w Olsztynie2015-11-17

Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk, Adam Matuszak, Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu mieszkalnego przez osobę zameldowaną na pobyt stały, będące wynikiem przemocy fizycznej i psychicznej ze strony współmałżonka, może być uznane za dobrowolne w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, stanowiąc podstawę do wymeldowania?
Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu mieszkalnego przez osobę zameldowaną na pobyt stały, będące wynikiem przemocy fizycznej i psychicznej ze strony współmałżonka, nie może być uznane za dobrowolne w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności. Prawomocny wyrok skazujący współmałżonka za znęcanie się, w tym za wyganianie z domu, stanowi dowód wiążący dla sądu administracyjnego i organów, wykluczając możliwość uznania opuszczenia lokalu za dobrowolne. W związku z tym, organy administracji publicznej naruszyły przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności, wydając decyzję o wymeldowaniu w sytuacji braku dobrowolności opuszczenia lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Wójta o wymeldowaniu skarżącej i jej małoletnich dzieci z miejsca pobytu stałego. Skarżąca twierdziła, że opuściła lokal z powodu przemocy fizycznej i psychicznej ze strony męża, co potwierdza wyrok karny skazujący męża za znęcanie się. Organy administracji uznały opuszczenie lokalu za trwałe i dobrowolne, mimo istnienia wyroku karnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Wojewoda, działając na podstawie art. 5 ust. 1 w związku z art. 69 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r., poz. 388) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Wójta Gminy "[...]" z "[...]" w sprawie jej wymeldowania wraz z małoletnimi dziećmi: A., M. i S. S. z miejsca pobytu stałego w lokalu w miejscowości "[...]", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zakwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu "[...]" do Wójta Gminy "[...]" wpłynęło podanie T. S., w którym zawiadomiła, że A. S. od 17 miesięcy nie przebywa w lokalu w miejscowości "[...]", gm. "[...]", ponieważ z całym dobytkiem wyprowadziła się do miejscowości "[...]" i od tego czasu żyje w separacji z jej synem. Mając na uwadze powyższe T. S. wystąpiła o wymeldowanie A. S. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z "[...]" Wójt Gminy "[...]" orzekł o wymeldowaniu A. S. z miejsca pobytu stałego w miejscowości "[...]". Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, iż materiał dowodowy jest mało wyczerpujący i nie wyjaśnia w sposób dostateczny wszystkich okoliczności badanej sprawy, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (organ I instancji połączył sprawę wymeldowania A. S. ze sprawą wymeldowania jej dzieci), Wójt Gminy "[...]" decyzją z dnia "[...]" orzekł o wymeldowaniu A. S. i jej małoletnich dzieci z miejsca pobytu stałego w miejscowości "[...]", uzasadniając, iż na dzień wydania zaskarżonej decyzji przesłanka trwałości i dobrowolności opuszczenia rzeczonego mieszkania przez ww. osoby została całkowicie spełniona, co jednoznacznie potwierdza kompletnie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W odwołaniu od powyższej decyzji A. S. podkreśliła, iż organ I instancji przy wydaniu przedmiotowej decyzji dopuścił się naruszeń formalnych oraz merytorycznych. Zaznaczyła, że wydanie decyzji o odmowie wymeldowania jej męża - R. S. z tego samego lokalu uznaje za krzywdzące i niezrozumiałe. Wskazała, iż z lokalu nr "[...]" w miejscowości "[...]", gm. "[...]" wyprowadziła się ale nie zrobiła tego dobrowolnie tylko została do tego zmuszona nadużywaniem alkoholu i nagannym zachowaniem męża, który stosował wobec niej oraz dzieci przemoc fizyczną i psychiczną, co potwierdza wyrok Sądu Rejonowego, jak i zeznania R. S. Podniosła, iż nie przeprowadziła postępowania o ochronę posiadania z uwagi na trudną sytuację finansową. Nie oznacza to jednak, że nie ma zamiaru powrócić do dotychczasowego miejsca zameldowania na pobyt stały o czym świadczy chociażby fakt pozostawienia przez nią w nim rzeczy. Odniosła się również do działań podjętych przez nią w celu uzyskania lokalu socjalnego, podkreślając, że organ gminy pomimo, iż do chwili obecnej nie ustosunkował się do jej wniosku, to nie powstrzymał się od wykorzystania tego faktu w podjęciu i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. A. S. wyraziła również swoje niezrozumienie dla faktu połączenia przez organ meldunkowy sprawy dotyczącej jej wymeldowania ze sprawą wymeldowania jej dzieci uznając powyższe za sprzeczne z przepisami prawa. Konkludując podkreśliła, iż organ gminy dopuścił się naruszenia prawdy obiektywnej oraz zasady czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu poprzez nieudostępnienie jej wszystkich akt sprawy oraz poprzez żądanie od niej uiszczenia opłaty za wykonanie uwierzytelnionych kopii z dokumentów. Wskazując na powyższe, zwróciła się o uchylenie decyzji wydanej przez Wójta Gminy "[...]". W uzasadnieniu decyzji z dnia ‘[...]" Wojewoda, przytaczając treść mającego zastosowanie w sprawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności podniósł, że zameldowanie w lokalu ma charakter jedynie ewidencyjno-porządkowy i odzwierciedla wyłącznie określony stan faktyczny tj. okoliczność stałego lub czasowego przebywania określonej osoby w konkretnym miejscu. Wymeldowanie ewidencjonuje trwałą i dobrowolną zmianę miejsca przebywania oznaczonego podmiotu. Nie w każdym przypadku wymeldowanie z lokalu wymaga ustalenia, że opuszczenie lokalu wynikało z własnej woli osoby. Skoro "trwałość" i "dobrowolność" opuszczenia miejsca pobytu nie są przesłankami ustawowymi wymeldowania, zawartymi w art. 35 ustawy o ewidencji ludności, pojęcie "opuszczenia" należy każdorazowo odnosić do konkretnej sytuacji strony. Każda sprawa meldunkowa wymaga indywidualnego podejścia do okoliczności związanych z opuszczeniem lokalu i działaniami podejmowanymi przez stronę po jego opuszczeniu. Zważywszy na fakt, iż dla potrzeb ewidencji ludności podstawowym kryterium oceny zamieszkiwania w lokalu jest koncentrowanie w nim spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, przyjąć należy, że w rozpoznawanej sprawie lokal w miejscowości "[...]", już od 2 lat przestał być miejscem pobytu stałego skarżącej (zeznania: skarżącej, R. S., T. S. oraz informacja z Komisariatu Policji i z GOPs w "[...]"), w którym stale realizowałaby swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. mieszkała, nocowała, spożywała posiłki, wypoczywała czy też przyjmowała i nadawała korespondencję. Swoje sprawy życiowe A. S. koncentruje poza ww. lokalem. Z jej relacji wynika, że z lokalu w miejscowości "[...]" wyprowadziła się do mieszkania w miejscowości "[...]", który został jej użyczony przez K. S. Lokal ten skarżąca wskazała jako adres do doręczeń i przebywa w nim do chwili obecnej. Natomiast od dnia opuszczenia spornego lokalu, jak skarżąca sama przyznała, nocowała w nim jeden raz z dziećmi i jeden raz sama. Odnosząc się do kwestii przyczyn opuszczenia miejsca stałego zameldowania organ wskazał, że A. S. konsekwentnie wskazywała na brak dobrowolności w tym znaczeniu, iż do opuszczenia lokalu miała ją zmusić przemoc fizyczna i psychiczna, jakiej doświadczyła ona i jej dzieci ze strony męża. Do akt sprawy został załączony wyrok Sądu Rejonowego skazujący R. S. na jeden rok pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 207 § 1 kk. Mając na uwadze powyższe, nawet jeżeli przyjąć, że A. S. opuściła sporny lokal w wyniku przymusu psychicznego, rozumianego jako działanie bezprawne uzasadniające przywrócenie utraconego posiadania, albo jako czyn karalny to zauważyć należy, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji skarżąca nie podjęła żadnych kroków prawnych umożliwiających jej powrót do lokalu w miejscowości "[...]". Wojewoda stwierdził, że w konsekwencji nie można uznać, żeby A. S. opuściła sporny lokal niedobrowolnie. Nawet jeżeli przyjąć, że były incydenty związane z nagannym zachowaniem męża skarżącej i że te okoliczności bezpośrednio skłoniły skarżącą do opuszczenia lokalu, to jednak nie stanowi to przesłanki wyłączającej możliwość wymeldowania A. S. i jej dzieci. Dalej Wojewoda wskazał, że w sprawie zaistniał również warunek "trwałości" opuszczenia lokalu mieszkalnego, za czym przemawiają takie okoliczności jak: brak po stronie wymeldowywanej tytułu prawnego do lokalu, konflikt z teściową zamieszkującą w spornym lokalu oraz dwuletni pobyt poza domem bez podjętych działań w kierunku przywrócenia posiadania umożliwiających skuteczny powrót do lokalu - miejsca pobytu stałego, osobom rzeczywiście z niego usuniętym wbrew ich oczywistej woli. Wojewoda wskazał, że tylko skuteczne i prawomocne orzeczenia sądu w tej kwestii mogą mieć jakikolwiek wpływ na ocenę okoliczności sprawy i jej ostateczny wynik. Takie jednak orzeczenia w sprawie nie zapadły. Poza tym brak jest podstaw do przyjęcia, że w najbliższym czasie, możliwym do określenia, A. S. wróci do miejsca pobytu stałego i ponownie ustanowi w nim swoje centrum życiowe, skoro jej deklaracje nie są potwierdzone odpowiednimi działaniami. Reasumując organ stwierdził, że w realiach sprawy zaistniały wystarczające podstawy do zastosowania art. 35 ustawy o ewidencji ludności, tj. opuszczenie przez A. S. i jej małoletnie dzieci dotychczasowego miejsca pobytu stałego oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Zatem Wójt Gminy "[...]" podjął prawidłowe rozstrzygnięcie, orzekając o wymeldowaniu ww. osób z pobytu stałego. W skardze wniesionej do tut. Sądu na powyższa decyzję Wojewody A. S. podniosła, że prawa jakie daje obywatelom Konstytucja RP w jej sprawie zostały całkowicie pominięte przez organ I instancji i zatwierdzone, iż są nieważne przez organ odwoławczy, który wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, tym samym pozbawiając stronę zaufania do działania urzędów zaufania publicznego, jakimi winny być Urząd Gminy oraz Urząd Wojewody. Zarzuciła organowi odwoławczemu, że opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie nie wyjaśnił, które z dowodów wziął pod uwagę, a których nie, i dlaczego wszystkie dowody przeciwko niej zostały rozpatrzone. Dodała ponadto, że organ I instancji działał niezgodnie z przepisami żądając od niej usunięcia "braków formalnych" i uzależniając przy tym wydanie płatnych dokumentów, co jest sprzeczne z art. 261 § 4 k.p.a., zaś żądanie od strony kwoty 525 zł, przez organ znający jej sytuację materialno-bytową powinno skutkować poinformowaniem jej o możliwościach jakie daje art. 267 k.p.a. Wskazała również, że obecnie przebywa u swoich rodziców, ażeby uniknąć sytuacji konfliktowych z udziałem policji w miejscu meldunku na pobyt stały, gdzie wnioskodawczyni wszczyna awantury. W odpowiedzi na skargę Wojewoda, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji, wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 4 listopada 2015 r. (data wpływu do Sądu) skarżąca wskazała, że wyprowadziła się z lokalu mieszkalnego w "[...]" ze względu na nadużywanie alkoholu przez jej męża. W maju 2013 r. złożyła wniosek na posterunku Policji w "[...]" w celu przeprowadzenia postępowania na okoliczność psychicznego i fizycznego znęcania się przez męża, za co mąż otrzymał wyrok. Nigdy nie wystąpiła o separację ani o przywrócenie posiadania, gdyż nie wiedziała, że taka możliwość istnieje. Wyraziła zdziwienie wobec zastosowania przez organ I instancji procedury połączenia spraw do wspólnego rozpatrzenia – art. 62 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Nie jest eksponowany także w skardze zarzut naruszenia art. 62 k.p.a. upoważniający organ administracji publicznej do połączenia wielu spraw administracyjnych do wspólnego rozpatrzenia w jednym postępowaniu i rozstrzygnięcia tych spraw jedną decyzją administracyjną wydaną w wyniku tego postępowania gdy stan faktyczny tych spraw jest taki sam ( prawa lub obowiązki ), występuje tożsamość podstawy prawnej i tożsamość organu, a rozstrzygnięcie może kształtować sytuację prawna kilku podmiotów. Łącząc do wspólnego prowadzenia postępowania w przedmiocie wymeldowania A. S. i jej dzieci organ nie naruszył w/w przepisu, jako, że okoliczności opuszczenia lokalu w "[...]" były takie same zarówno dla skarżącej i jej dzieci, przy jednoczesnej tożsamości podstawy prawnej rozstrzygnięcia i organu prowadzącego owe postępowania. Dodać należy, że możność prowadzenia jednego postępowania dotyczącego więcej niż jednej osoby nie odbiera merytorycznym rozstrzygnięciom w sprawie ich odrębności. Zatem w sytuacji gdy organ administracji publicznej zastosuje przepis art. 62, powinien wydać jedną decyzję administracyjną, w której rozstrzyga o prawach i obowiązkach wszystkich stron postępowania. Zresztą nawet naruszenie warunków połączenia wielu spraw w jedno postępowanie samo w sobie nie skutkuje przyjęciem, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż takowy, co do zasady, może być skutkiem naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego wynikających przykładowo z art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., a nie z samego tylko faktu połączenia kilku ( wielu ) postępowań do wspólnego prowadzenia. Art. 35 ustawy o ewidencji ludności z dnia 24 września 2010 r. (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 388), która weszła w życie z dniem 1 marca 2015 r., stanowi, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z art. 69 powyższej ustawy postępowania administracyjne wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, ze zm.) i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z 2010 r., w sprawach indywidualnych o zameldowanie, uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania oraz wymeldowanie (...) prowadzi się na podstawie tej ustawy. Stosownie do art. 9 ust. 2b omawianej ustawy zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i stanowi jedynie rejestrację danych o faktycznym miejscu pobytu osoby. Rejestracja pobytu danej osoby w określonej miejscowości i pod oznaczonym adresem powinna być zgodna ze stanem faktycznym, bowiem w przeciwnym razie – utrzymywanie zameldowania niezgodnego z rzeczywistością stanowiłoby fikcję meldunkową i byłoby sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami. Okoliczności niniejszej sprawy są w zasadniczym, istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy zakresie niesporne. Nie budzi bowiem wątpliwości to, że skarżąca nie przebywa od ok. 2 lat w lokalu mieszkalnym w miejscowości "[...]". Zasadnie stwierdza organ odwoławczy wskazując, że w sprawie zaistniał warunek "trwałości" opuszczenia lokalu mieszkalnego przez skarżącą, za czym przemawiają takie okoliczności jak: brak po stronie wymeldowywanej tytułu prawnego do lokalu, konflikt z teściową zamieszkującą w spornym lokalu, konflikt z mężem oraz dwuletni pobyt poza domem bez podjętych działań w kierunku przywrócenia posiadania umożliwiających skuteczny powrót do lokalu - miejsca pobytu stałego. Sporna jest natomiast okoliczność, czy skarżąca wraz z dziećmi opuścili mieszkanie w miejscowości "[...]" dobrowolnie. Skarżąca bowiem wielokrotnie podkreślała, że musiała się wyprowadzić ze względu na przemoc fizyczną i psychiczną ze strony męża. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przy czym za pobyt stały uznaje się zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności). Przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (m.in. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Bez jednoczesnego zaistnienia obu tych przesłanek tj. dobrowolności i trwałości nie może być mowy o opuszczeniu przez stronę dotychczasowego miejsca zamieszkania dającego podstawę do orzeczenia przez organ o wymeldowaniu. Poprzez pojęcie "opuszcza" należy rozumieć, dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez dopełnienia formalności meldunkowych, przy czym pojęcie to zawiera w sobie element woli osoby, która w opuszczonym przez siebie miejscu nie zamierza nadal przebywać. Zamiar ten należy natomiast rozumieć jako wolę skoncentrowania w innym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Aby jednak zachowaniu polegającym na opuszczeniu miejsca zameldowania na pobyt stały przypisać cechę dobrowolności, niezbędne jest ustalenie takiego zamiaru u osoby wymeldowanej. Zamiar ten należy rozumieć nie tylko jako wolę wewnętrzną, ale także jej zewnętrzny przejaw, dający się ocenić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Oceniając taki zamiar według kryteriów obiektywnych, nie można zatem pominąć także faktycznej możliwości realizacji woli przebywania w danym lokalu. Dlatego brak dobrowolności opuszczenia lokalu występuje również wówczas, gdy wskutek bezprawnych działań osób trzecich dana osoba nie przebywa w lokalu zameldowania, jednakże swoim zachowaniem manifestuje wolę powrotu do opuszczonego lokalu. Jeżeli strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Go 258/13 oraz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt III SA/Wr 544/07 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W aktach niniejszej sprawy znajduje się prawomocny wyrok Sądu Rejonowego II Wydział Karny z dnia 19 września 2013 r., który R. S. oskarżonego o to, że: w okresie od początku 2008 r. do 26 kwietnia 2013 r. w Miejscowości "[...]" znęcał się psychicznie i fizycznie nad swoją żoną A. S. poprzez wszczynanie awantur, wyzywanie słowami wulgarnymi i obelżywymi, szarpanie za włosy, popychaniem, wyganianiem z domu , biciem rękoma i nogami po całym ciele oraz pozbawieniem życia i zdrowia, uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na mocy art. 207 § 1 kk skazuje na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności. Zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Wyrok karny ma w postępowaniu sądowoadministracyjnym wiążącą moc dowodową w zakresie zawartych w wyroku karnym ustaleń, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia o administracyjnoprawnych skutkach zdarzeń. Sąd administracyjny, jak również organ administracji publicznej, jest związany wyłącznie zawartymi w sentencji skazującego wyroku karnego ustaleniami co do popełnienia przestępstwa (por. wyrok NSA z 13.03.2009 r., sygn. II OSK 355/08). Skarżąca wielokrotnie podkreślała, że nie opuściła wraz z dziećmi lokalu mieszkalnego w "[...]’ dobrowolnie, ale było to wynikiem psychicznego i fizycznego znęcania się przez męża. Zatem sam fakt, że skarżąca nie przebywa w powyższym lokalu nie przesądza o przeniesieniu ośrodka życiowego w inne miejsce, z wolą koncentracji w tym miejscu wszystkich spraw życiowych. Wynika to wprost z przywołanego wyroku karnego, gdzie formą znęcania się fizycznego nad skarżącą było zmuszanie jej do opuszczenia lokalu niedwuznacznie zwerbalizowane jako " wyganianie z domu". W tej zaś sytuacji nie sposób nie przyjąć bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zachowaniem się R. S, a opuszczeniem przez A. S. wraz z wspólnymi dziećmi dotychczas wspólnie zajmowanego lokalu. Oceniając dobrowolność, względnie jej brak przy opuszczaniu lokalu w "[...]" nie sposób nie mieć na uwadze, że prawa rodzicielskie względem wspólnych dzieci przysługują tylko i wyłącznie skarżącej, jako, że R. S. został ich pozbawiony wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 4 listopada 2014r., co z istoty swej, niejako automatycznie oznacza, że opuszczenie przez nich lokalu w "[...]" nie mogło nosić cech dobrowolności, skoro R. S. władzy rodzicielskiej nad dziećmi w miejscu jego pobytu nie mógłby efektywnie wykonywać. Skoro nie sposób wykluczyć związku pomiędzy opuszczeniem przez A. S. lokalu w "[...]", a bezprawnym zachowaniem się jej męża stanowiącym co najmniej współprzyczynę tego stanu rzeczy, tj. opuszczenia rzeczonego lokalu, to w konsekwencji nie sposób zasadnie twierdzić, że wyprowadzenie się z przedmiotowego lokalu było wynikiem swobodnej, niczym nie skrępowanej woli A. S., na którą to nie miało jakiegokolwiek wpływu zachowanie się osób trzecich ( męża ). Natomiast co do wspólnych, co istotne nadal małoletnich, dzieci o dobrowolności opuszczenia przez nich lokalu wspólnie zajmowanego przez rodziców nie może być mowy, skoro ich pozostanie w dotychczasowym lokalu nie było możliwe, jako, że R. S. nie może sprawować nad nimi władzy rodzicielskiej, a zatem ich pozostawanie w miejscu pobytu A. S. nie jest wynikiem ich wyboru ( pomijając skuteczność takowego z uwagi na ich niepełnoletność ), ale jest bezpośrednim skutkiem przywołanego wyroku o pozbawieniu władzy rodzicielskiej. Skoro w takich okolicznościach sprawy, wskazujących na to, że skarżąca wraz z dziećmi nie opuściła miejsca pobytu stałego dobrowolnie z zamiarem jego opuszczenia, a organy administracji uznały, że wniosek o wymeldowanie A. S. zasługiwał na uwzględnienie, to stwierdzić należy, że doszło do naruszenia przepisu art. 35 ustawy o ewidencji ludności w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni powyższą ocenę prawną, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. W tym stanie sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a oraz art. 135, jak w sentencji wyroku, uchylając decyzję organów obu instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło