II SA/Ol 1118/19

Dnia 10 marca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2020 roku sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Rektora Uniwersytetu ... z dnia ... nr ... w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie skreślenia z listy studentów - oddala skargę. Decyzją z [...] Prodziekan Wydziału [...] Uniwersytetu [...] skreślił E.S. z listy studentów III roku niestacjonarnych studiów pierwszego stopnia kierunek: [...], Wydziału [...]. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1668 ze zm.) zwanej dalej: "p.s.w.n.", art. 104 i art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.) zwanej dalej: "k.p.a." oraz § 27 ust. 1 Statutu Uniwersytetu [...] (dalej: Uniwersytetu) przyjętego przez Senat [...] Uchwałą nr [...] z [...]. Decyzję tę doręczono w dniu 16.11.2018 r. W dniu 19.10.2019 r. do Rektora [...] wpłynął wniosek E.S. o przywrócenie terminu do odwołania od decyzji o skreśleniu z listy studentów, które nastąpiło [...]r. Podała, że decyzja dotarła do osoby nieupoważnionej i nie została jej przekazana. O decyzji tej dowiedziała się w dniu 30.09.2019 r. Wniosła o pozytywne rozpoznanie jej prośby. Postanowieniem z [...] r. Nr [...], działający z upoważnienia Rektora Prorektor Uniwersytetu, po rozpoznaniu wniosku E.S., stwierdził niedopuszczalność przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z [...] r. znak: [...]. W motywach uzasadnienia wyjaśniono, że przesyłka zawierająca decyzję z [...] r. została wysłana na adres wskazany przez stronę jako adres do korespondencji wraz ze zwrotnym potwierdzeniem jej odbioru. Przesyłka ta została odebrana 16 listopada 2018 r. przez M.S. Wyjaśniono, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania został wniesiony po upływie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Do wniosku o przywrócenie terminu nie dołączono odwołania. Zgodnie zaś z treścią art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Wskazanego warunku strona nie spełniła, dlatego postanowiono jak w sentencji. Na powyższe postanowienie E.S. (dalej jako: "Skarżąca") złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie i na podstawie art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] (dalej jako: "Dziekan") z [...] r. Wyjaśniła, że na studia pierwszego stopnia na kierunku: [...] została przyjęta 30.07.2014 r. Następnie decyzją Dziekana z [...] r. uzyskała zgodę na zmianę formy studiów na niestacjonarne. Podała, że przewidziane programem studiów egzaminy i zaliczenia łącznie z seminarium licencjackim zrealizowała do czerwca 2018 r. Po konsultacji z promotorem ustaliła, że do egzaminu dyplomowego przystąpi w 2019 r. Celem ustalenia terminu egzaminu dyplomowego 13 grudnia 2018 r. rozpoczęła, drogą elektroniczną, korespondencję z promotorem. W dniu 20.12.2018 r. uzyskała jego aprobatę i terminy egzaminu. Wyjaśniła, że do września 2019 r. regularnie kontaktowała się z promotorem zarówno drogą elektroniczną, jak też osobiście. Podała, że jej praca dyplomowa została zaakceptowana 29.09.2019r., jednak po próbach wgrania pracy do systemu anty plagiatowego okazało się, że nie została umieszczona na liście studentów. Wówczas 30.09.2019 r. uzyskała w dziekanacie Wydziału [...] informację, że [...] r. została skreślona z listy studentów, zaś powodem skreślenia był brak oceny z seminarium licencjackiego prowadzonego przez jej promotora dr. hab. M.D. Wskazała, że decyzja o skreśleniu z listy studentów dotarła do osoby nieupoważnionej i nie została jej przekazana. Nie miała zatem możliwości złożenia odwołania w wyznaczonym terminie. Z korespondencji prowadzonej z promotorem wynika, że promotor także nie miał wiedzy co do skreślenia jej z listy studentów. Zarzuciła, że o skreśleniu jej z listy studentów zdecydował brak należytej staranności po stronie promotora. Podała, że znajduje się w trudnej sytuacji, gdyż po zmianie trybu studiów musiała opłacać czesne za studia sama i ponosić koszty utrzymania samodzielnie. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] (dalej jako: "Rektor") wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Odnosząc się do zarzutu braku świadomości Skarżącej o skreśleniu jej z listy studentów wyjaśniono, że stosownie do § 12 ust. 2 pkt 9 Regulaminu Studiów stanowiącego załącznik do Uchwały nr [...] z [...]r. Uniwersytetu [...] (dalej jako: "Regulamin"), "student zobowiązany jest w szczególności do sprawdzenia informacji dotyczącej przebiegu studiów w systemie elektronicznym funkcjonującym w Uniwersytecie oraz niezwłocznego zgłaszania ewentualnych nieprawidłowości w danych tam umieszczonych". Skarżąca została skutecznie poinformowana o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia jej z listy studentów – korespondencja doręczona 15 października 2018 r., zaś decyzja o skreśleniu z listy studentów została doręczona 16 listopada 2018 r. Wyjaśniono, że stosownie do wymogu art. 43 k.p.a. korespondencja była kierowana do Skarżącej na adres wskazany w jej aktach osobowych, przy czym obydwie korespondencje zostały odebrane przez dorosłego domownika – siostrę Skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postepowaniu administracyjnym, na które służy zażalenia albo kończące postepowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty – art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd poddawszy kontroli zaskarżone postanowienie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszym postępowaniu postanowienie Rektora Uniwersytetu [...] z [...] r., którym stwierdzono niedopuszczalność przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z [...] r. o skreśleniu Skarżącej z listy studentów. Wskazano na brak spełnienia przesłanek określonych w art. 58 § 2 k.p.a., bowiem wniosek złożony został po upływie siedmiodniowego terminu, jak też nie dokonano wraz ze złożonym wnioskiem dopełnienia czynności co do której uchybiono terminowi tj. nie złożono odwołania od decyzji o skreśleniu z listy studentów. Materialnoprawną podstawę decyzji o skreśleniu z listy studentów stanowiły przepisy ustawy z 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1668, ze zm.), na czele z jej art. 108 ust. 2 pkt 3, gdzie studenta skreśla się z listy studentów, w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 108 ust. 3 p.s.w.n.). W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że skoro skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej, to do postępowania znajdują zastosowanie przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.), dalej: "k.p.a.". Stosowanie przepisów k.p.a. przesądza, z jednej strony, o szczególnym charakterze postępowania przed organami szkoły wyższej, a z drugiej - o dopuszczalności jedynie pewnych odstępstw od uregulowanych w k.p.a. reguł. Na pewno jednak organy uczelni nie mogą w sposób dowolny stosować ogólnych zasad regulujących postępowanie administracyjne (por. wyrok WSA w Krakowie z 30 września 2019 r., sygn. III SA/Kr 527/19, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jedną z takich ogólnych instytucji proceduralnych jest przewidziana w art. 58 k.p.a. możliwość przywrócenia uchybionemu terminowi. Zgodnie z art. 58 k.p.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione cztery przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy (§1), wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin - w tym wypadku złożone odwołanie od decyzji o skreśleniu z listy studentów ( § 2). W realiach rozpoznawanej sprawy bezsporna pozostaje okoliczność, że Skarżącej została doręczona decyzja z [...] r. o skreśleniu z listy studentów na adres zawarty w jej aktach osobowych tj. O, ul. [...]. Przesyłka adresowana do Skarżącej (wraz ze zwrotnym potwierdzeniem jej odbioru) w trybie art. 39 k.p.a., została doręczona - 16.11.2018 r. Z uczynionej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji adnotacji operatora pocztowego wynika, że korespondencja doręczona została do rak dorosłego domownika - siostry M.S. Doręczenie to nastąpiło zatem w trybie art. 43 k.p.a. Skoro decyzję o skreśleniu z listy studentów doręczono 16.11.2018 r, to czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 30.11.2018 r. We wskazanym terminie Skarżąca nie wniosła odwołania, natomiast 19.10.2019 r. złożyła do Rektora wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...]r., bowiem decyzji tej nie otrzymała, gdyż decyzja dotarła do osoby nieupoważnionej. O wydanej decyzji o skreśleniu jej z listy studentów dowiedziała się 30.09.2019 r. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie złożyła jednak swojego odwołania. W tym stanie rzeczy należy wyjaśnić, że przesłanką, która musi obligatoryjnie zaistnieć w pierwszej kolejności, aby w ogóle możliwe było badanie okoliczności podniesionych we wniosku i ewentualne przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania, jest złożenie takiego żądania w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotną w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż jest to termin, który nie podlega przywróceniu. Z treści art. 58 § 2 k.p.a. wynika jednoznacznie, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 1476/17, dostępny w CBOSA). Ustanie przyczyny uchybienia terminu to ustanie przeszkody do dokonania danej czynności procesowej, niemożliwej do przezwyciężenia przez osobę zainteresowaną, która dołożyła należytej staranności w tym zakresie. Ocena, czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu należy do organu administracji publicznej (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 15 listopada 2019 r. sygn. I SA/Po 592/19, dostępny CBOSA). Pozostaje zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie Skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazała datę ustania przyczyny uchybienia terminu, którym był dzień 30.09.2019 r., w którym dowiedziała się o wydanej przez organ decyzji o skreśleniu jej z listy studentów. Skoro zatem tego dnia ustała przeszkoda dla dokonania czynności wniesienia dowołania, to od tego dnia rozpoczął biec siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z takim wnioskiem Skarżąca wystąpiła (co jest okolicznością bezsporną pomiędzy stronami) dopiero w dniu 19.10.2019 r., a zatem z uchybieniem wskazanego siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nadto pozostaje podnieść, że Skarżąca nie spełniła nadto kolejnej bezwzględnie wymaganej przesłanki do przywrócenia terminu, a mianowicie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nie dopełniła czynności dla której uchybiono terminowi, czyli nie złożyła odwołania od decyzji o skreśleniu z listy studentów. Reasumując Skarżąca nie spełniła obligatoryjnych przesłanek do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, gdyż z wnioskiem takim wystąpiła po upływie siedmiodniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia terminu, jak też wraz z wnioskiem Skarżąca nie dokonała czynności, której uchybiła terminowi. Nie złożyła bowiem wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu samego odwołania od decyzji o skreśleniu jej z listy studentów. Wobec powyższego ocena Rektora, co do stwierdzenia niedopuszczalności takiego wniosku była uzasadniona w realiach rozpoznawanej sprawy. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie narusza przepisów prawa. W wydanym postanowieniu wskazano przyczyny uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Na marginesie pozostaje jedynie wyjaśnić Skarżącej, że Sąd administracyjny nie posiada uprawnienia do przywracania terminu w postępowaniu administracyjnym, gdyż jak wskazano wyżej dokonuje kontroli legalności wydanego postanowienia, a więc jego zgodności z przepisami prawa. Sąd może jedynie wypowiedzieć się merytorycznie w kwestii przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a zatem gdyby Skarżąca uchybiła czynności w postępowaniu sądowym. W tej sprawie taka okoliczność jednak nie miała miejsca. Wobec powyższego, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.