II SA/Ol 112/12

Dnia 27 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2012 roku sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie wstąpienia w mandat radnego oddala skargę. W dniu "[...]"istopada 2011r. Rada Miejska w E. podjęła uchwałę nr "[...]" o wstąpieniu w mandat radnego w okręgu wyborczym Nr "[...]" w E., z listy Nr "[...]" – M. A. w związku z wygaśnięciem mandatu radnej E. G. Jako podstawę prawną uchwały organ stanowiący powołał art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010r. Nr 176, poz. 1190 ze zm., dalej jako: "Ordynacja wyborcza"). W dniu 30 listopada 2011r. uchwała ta została przedłożona według właściwości Wojewodzie w związku ze sprawowanym przez ten organ nadzorem. W dniu 17 stycznia 2012r. organ nadzoru, reprezentowany przez radcę prawnego, działając w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zaskarżył powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu podniesiono, że przedmiotowa uchwała podjęta została w związku z uchwałą Nr "[...]" Rady Miejskiej w E. z dnia "[...]"października 2011r., mocą której stwierdzono wygaśnięcie mandatu radnej E. G. z powodu zrzeczenia się przez nią mandatu. Wyjaśniono, że uchwałę tę Wojewoda zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w dniu 15 grudnia 2011r. z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności. Wskazano, że Rada Miejska nie była właściwa do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego, ponieważ na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego zastosowanie miała ustawa z dnia 5 stycznia 2011r. Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 11, poz. 21 ze zm.), w świetle której do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, w związku ze zrzeczeniem się mandatu, właściwy jest komisarz wyborczy. W ocenie organu nadzoru mandat radnej E. G. nie został skutecznie wygaszony, co czyni skarżoną uchwałę o wstąpieniu w mandat radnego przedwczesną i tym samym uzasadnia wniosek o stwierdzenie jej nieważności. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska, reprezentowana przez Przewodniczącego Rady, wniosła o oddalenie skargi. Podniesiono, że Rada Miejska w dniu "[...]" października 2011 r. podjęła uchwałę Nr "[...]" w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego i przekazała ją do Komisarza wyborczego, który pismem z dnia 7 listopada 2011 r. poinformował o kandydacie z tej samej listy, który w wyborach uzyskał kolejno największą liczbę głosów. Organ stanowiący stwierdził, że przepisy uchwalonej 31 sierpnia 2011 r. ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1281), która m.in. reguluje zagadnienie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w przypadku pisemnego zrzeczenia się mandatu, weszły w życie w dniu 27 października 2011 r., jednak będą stosowane od przyszłej kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, czyli po wyborach przewidzianych na 2014 rok. Podkreślono, że Komisarz wyborczy nie wydał postanowienia, lecz uznał uchwałę Rady Miejskiej w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnej E. G. za zgodną z prawem i poinformował o kandydacie z tej samej listy, który kolejno uzyskał największą liczbę głosów. Wyrokiem z dnia 6 marca 2012r. sygn. akt II SA/Ol 84/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]" października 2011r., nr "[...]" w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnej E. G. Sąd nie podzielił stanowiska organu nadzoru, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2011 r. (sygn. akt K 9/11), którym orzeczono o niezgodności z art. 2 oraz art. 10 Konstytucji RP - art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113 ze zm., powoływane też jako "ustawa wprowadzająca"), w sprawie stwierdzania wygaśnięcia mandatów oraz uzupełnianie składu rad kadencji 2010-2014 mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. Kodeks wyborczy, który wszedł w życie z dniem 1 sierpnia 2011r. Tym samym Sąd nie zgodził się z twierdzeniem Wojewody, że w sprawie miał zastosowanie art. 383 § 2a Kodeksu wyborczego - dodany przez art. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw, obowiązujący z dniem 27 października 2011 r., zgodnie z którym wygaśnięcie mandatu radnego m.in. z powodu zrzeczenia się mandatu stwierdza komisarz wyborczy w drodze postanowienia, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 91 ust. 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. 2001, Nr 142, poz. 1591 ze zm.), uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru, a po tym terminie sąd administracyjny na skutek skargi wniesionej przez organ nadzoru. W ocenie Sądu, nie można zarzucić sprzeczności z prawem, będącej przedmiotem skargi organu nadzoru w niniejszej sprawie, uchwale Nr "[...]" z dnia "[...]"listopada 2011r. Rady Miejskiej, stwierdzającej wstąpienie w miejsce radnej E. G., M. A. z listy "[...]" która w wyborach w okręgu wyborczym nr "[...]", obejmującym E., uzyskała kolejno największą liczbę głosów i nie utraciła prawa wybieralności. Zważyć przede wszystkim należy, że uchwała ta została podjęta na skutek wygaszenia, uchwałą Nr "[...]" z dnia "[...]"października 2011r. Rady Miejskiej, mandatu radnej E. G. z powodu zrzeczenia się mandatu. Dotyczy ona zatem uzupełnienia składu rady miejskiej wybranego na kadencję 2010-2014. Wybory samorządowe na wskazaną kadencję przeprowadzane były zaś zgodnie z obowiązującą wówczas ustawą z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (tekst jednolity Dz. U. z 2010r., Nr 176, poz. 1190 ze zm. – dalej jako Ordynacja wyborcza). Z dniem 1 sierpnia 2011r. weszła natomiast w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011r. Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112) oraz ustawa z dnia 5 stycznia 2011r. Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113). Na mocy art. 10 pkt 2 ustawy Przepisy wprowadzające Kodeks wyborczy, utraciła moc Ordynacja wyborcza. Jednocześnie w art. 16 ust. 3 ustawy wprowadzającej Kodeks wyborczy, postanowiono o dalszym stosowaniu Ordynacji wyborczej – do nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzonych w trakcie kadencji, w czasie której weszła w życie ustawa Kodeks wyborczy. Oznacza to, że obsadzenia zwolnionego mandatu radnego wybranego, tak jak w niniejszej sprawie na kadencję 2010-2014, następuje w oparciu o stosowne regulacje Ordynacji wyborczej. Stanowisko takie prezentuje także Państwowa Komisja Wyborcza, która w wyjaśnieniu z dnia 28 listopada 2011r., dotyczącym zmian w składach rad i stwierdzania wygaśnięcia mandatów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w kadencji 2010-2014 wskazała, że stwierdzanie wygaśnięcia mandatów oraz uzupełnianie składu rad mieści się w szeroko rozumianym pojęciu wyborów, o których mowa w art. 16 ust. 3 i 4 ustawy Przepisy wprowadzające Kodeks wyborczy i które do końca bieżącej kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego przeprowadza się na podstawie przepisów dotychczasowych. Prawidłowo zatem Rada Miejska podejmując zaskarżoną uchwałę oparła swoje rozstrzygnięcie na art. 194 ust. 1 Ordynacji wyborczej. Zgodnie bowiem z tym przepisem, w przypadku wygaśnięcia mandatu radnego, właściwa rada, po stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego, podejmuje na następnej sesji uchwałę o wstąpieniu na jego miejsce kandydata z tej samej listy, który w wyborach uzyskał kolejno największą liczbę głosów, a nie utracił prawa wybieralności. Wbrew twierdzeniu organu nadzoru, zaskarżonej uchwale nie można zarzucić także przedwczesności. Zgodnie bowiem z art. 194a Ordynacji wyborczej, nie podejmuje się uchwały o wstąpieniu w miejsce radnego kolejnego kandydata, jeżeli uchwała rady o wygaśnięciu mandatu radnego została zaskarżona do sądu administracyjnego. W takim przypadku podjęcie tej uchwały następuje po uprawomocnieniu się wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż jak wynika z akt sprawy o sygn. II SA/Ol 84/12, skarga Wojewody na uchwałę Nr "[...]" z dnia "[...]"października 2011r. Rady Miejskiej stwierdzającą wygaśnięcie mandatu radnej E. G. z powodu zrzeczenia się mandatu datowana jest na dzień 21 grudnia 2011r. i wpłynęła do Rady Miejskiej w dniu 12 stycznia 2012r. Nie można zatem uznać, że skarga została wniesiona przed podjęciem zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały o wstąpieniu kolejnego kandydata w miejsce tej radnej. Nadto, wskazać należy, że w obrocie prawnym nadal pozostaje uchwała Nr "[...]" z dnia "[...]"października 2011r. w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego, gdyż wyrokiem z dnia 6 marca 2012r., sygn. akt II SA/Ol 84/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę organu nadzoru na tę uchwałę. Wyrok ten jest nieprawomocny. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.