II SA/Ol 120/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z działki nr [...], obr. [...] m. O., stanowiącej własność E.P., poprzez udzielenie zezwolenia Spółce A na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji gazu w postaci gazociągu relacji [...] na części przedmiotowej działki. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi E.P. na adres Kancelarii Prawnej Radcy Prawnego E.S. w dniu 19 grudnia 2016r. Od powyższej decyzji E.P. (dalej jako skarżąca) w dniu 3 stycznia 2017r. wniosła odwołanie podnosząc, że organ zaskarżoną decyzją ograniczył sposób korzystania z jej nieruchomości, jednak nie określił kwoty odszkodowania na podstawie art. 124 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) i art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Zarzuciła również naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm.) zwanej dalej: k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wyjaśniono, że decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 19 grudnia 2016r. Odwołanie mogło zatem zostać najpóźniej wniesione w dniu 2 stycznia 2017r. W sprawie tej skarżąca wniosła odwołanie dopiero 3 stycznia 2017r. nie składając jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu. W tej sytuacji organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, gdyż odwołanie to nie zostało złożone zgodnie z treścią art. 129 § 1 i § 2 k.p.a.. Na powyższe postanowienie E.P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi podniosła, że w momencie ustania przyczyny uchybienia terminu dopełniła czynności, dla której określony był termin poprzez złożenie odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Wyjaśniła, że decyzję organu I instancji odebrała z kancelarii prawnej w dniu 22 grudnia 2016r., odwołanie od decyzji wniosła samodzielnie w dniu 3 stycznia 2017r. W momencie rozpatrywania sprawy nie miała ustalonego miejsca zamieszkania w związku ze sprzedażą mieszkania i kupnem nowego. W okresie przed i poświątecznym mieszkała u syna, gdyż w nowym mieszkaniu odbywały się prace wykończeniowe. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w skarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Przedmiotem oceny Sądu było postanowienie Wojewody z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z działki nr [...], obr. [...] m. O., stanowiącej własność skarżącej. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na tle tego przepisu zauważyć należy, że po otrzymaniu odwołania, przed dokonaniem merytorycznego rozpoznania sprawy, organ odwoławczy obowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej - w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania w terminie umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i - co za tym idzie - uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. W zależności od wyniku wstępnej kontroli organ albo przeprowadza postępowanie wyjaśniające, albo zgodnie z art. 134 k.p.a. stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z 7 stycznia 2010r., sygn. II OSK 9/09, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z 24 lutego 2014r., sygn. II OSK 2126/12, dostępny w CBOSA). Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995r., sygn. SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060). W rozpoznawanej sprawie decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi skarżącej - radcy prawnemu E.S. na adres kancelarii prawnej w dniu 19 grudnia 2016 r. - zwrotne potwierdzenie odbioru pisma (k. 75 akt administracyjnych organu I instancji). Od tej daty zaczął biec 14-dniowy termin na wniesienie odwołania, który upływał w dniu 2 stycznia 2017r. Tymczasem skarżąca, jak sama przyznała w skardze, wniosła odwołanie dopiero 3 stycznia 2017r., czyli już po upływie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca wnosząc w dniu 3 stycznia 2017 r. odwołanie nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji organ II instancji zobowiązany był do wydania na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W sprawie nie ma znaczenia, że skarżąca odebrała decyzję organu I instancji z kancelarii prawnej dopiero w dniu 22 grudnia 2016r., bowiem decyzja ta została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 19 grudnia 2016 r. i od tej daty zaczął biec 14-dniowy termin na wniesienie odwołania. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.