II SA/Ol 1273/12

Dnia 12 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Protokolant referent-stażysta Anna Zofia Głażewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2013 roku sprawy ze skargi K. S., J. S., H. B.-W., K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zwrotu wniosku o zobowiązanie do nabycia nieruchomości oddala skargę. Wnioskiem z dnia 11 lipca 2012 r. K.S., J.S., H.W. i K.W. powołując się na art. 124 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wnieśli o zobowiązanie P. "[...]" spółki z o.o. do nabycia od nich na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy własności nieruchomości działki położonej w miejscowości "[...]". Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2012 r. Starosta O. na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej kpa) zwrócił wnioskodawcom ich wniosek, uznając, że przepis, na który powołali się wnioskodawcy nie przewiduje wydania decyzji administracyjnej, lecz przewiduje nabycie nieruchomości w drodze umowy. W sytuacji gdy nie doszło do zawarcia umowy zainteresowany może wystąpić do sądu powszechnego z roszczeniem o wydanie wyroku zastępującego oświadczenie woli. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wnioskodawcy wnieśli o uchylenie postanowienia tego organu i orzeczenie zgodnie z ich wnioskiem. Podkreślili, że w świetle art. 124 ust 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami nabywcą nieruchomości może być tylko Skarb Państwa, zatem tylko on jest legitymowany biernie w sprawie o wykup nieruchomości lub użytkowania wieczystego choć może być reprezentowany przez różne podmioty. Powództwo o realizację takiego roszczenia musi być więc skierowane przeciwko Skarbowi Państwa niezależnie od tego, kto reprezentuje go w sprawie. Postanowieniem z 24 września 2012 r. nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Starosty O. Organ podał, że na działkach będących współwłasnością wnioskodawców samowolnie przeprowadzony został przez "[...]" rurociąg gazowy wobec czego dany przypadek nie podlega dyspozycji art. 124 ust. 5 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i tym samym powyższy przepis nie może mieć zastosowania w sprawie. Samowolne przeprowadzenie na cudzej nieruchomości rurociągu stanowi naruszenie prawa własności i z tego tytułu służy właścicielowi roszczenie negatoryjne na podstawie art. 222 § 2 kodeksu cywilnego a do dochodzenia tego roszczenia służy droga sądowa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ pierwszej instancji słusznie uznał, że w opisanej sprawie właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd powszechny i orzekł o zwrocie wniosku na podstawie art. 66 § 3 kpa. W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego K.S., J.S., H.W. i K.W. wnieśli o jego uchylenie i zobowiązanie "{...]" spółki z o.o. do nabycia od nich na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy własności nieruchomości działki położonej w miejscowości "[...]". W uzasadnieniu skarżący powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2010 r. (III CZP 81/10) podali, że organ dokonał błędnej interpretacji przepisów, bowiem zgodnie z art. 124 ust 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami nabywcą może być tylko Skarb Państwa i tylko on jest legitymowany biernie w sprawie o wykup nieruchomości a roszczenie przewidziane w powołanym artykule może być dochodzone jedynie przeciwko Skarbowi Państwa. Dodali, że znajdujący się na działkach rurociąg uniemożliwia im prawidłowe korzystanie z ich nieruchomości w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Postanowienie Starosty O. zapadło na skutek wniosku skarżących z dnia 11 lipca 2012 r. We wniosku tym K.S., J.S., H.W. i K.W. zgłosili żądanie wykupienia przez starostę będących ich współwłasnością działek, przez które przechodzi rurociąg gazowy uniemożliwiający im zrealizowanie zamierzonej przez nich inwestycji, tj. budowy stacji paliw płynnych i dystrybucji gazu płynnego wraz z usługami handlowymi i pokojami gościnnymi. Zgodnie z treścią powołanego przez skarżącego przepisu art. 124 ust. 5 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów przewodów i urządzeń o których mowa w ust. 1 uniemożliwia właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2 ustawy, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości. Konstrukcja przepisu art. 124 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje nabycie nieruchomości w drodze umowy cywilnej lub na podstawie orzeczenia sądu zastępującego to oświadczenie woli, zaś umowa nabycia wymaga działania dwóch stron. (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 10 sierpnia 2010 r. I ACa 848/09, OSAŁ 2010/4/34). Wobec tego, że w sprawie wykupu nieruchomości w trybie art. 124 ust. 5, ustawy o gospodarce nieruchomościami droga administracyjna jest niedopuszczalna, a właściwym w sprawie jest sąd powszechny to, zgodnie z art. 66 § 3 kpa, organ do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu a zwrot następuje w drodze postanowienia. Organ, aby mógł zastosować art. 66 § 3 k.p.a. i zwrócić podanie wnioskodawcy, musi stwierdzić, że sprawa objęta podaniem jest sprawą z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, prawa pracy, sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych bądź sprawą, do której przepisy k.p.c. stosuje się z mocy ustaw szczególnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2011 r., I OSK 1466/10, lex 964676). Ponieważ w przedmiotowej sprawie organ ustalił, że sprawa wykupu nieruchomości jest sprawą z zakresu prawa cywilnego wydał postanowienie na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. Tak więc zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem, a skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.