II SA/Ol 1315/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant referent Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie kosztów postępowania za przeprowadzone badanie sprawdzające automatu go gier oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego w "[...]" decyzją z dnia 6 lutego 2012 r. cofnął poświadczenie rejestracji nr "[...]" dopuszczające do eksploatacji automat o niskich wygranych "[...]", należący do "[...]". Od powyższego rozstrzygnięcia spółka "[...]" wniosła odwołanie. Dyrektor Izby Celnej w "[...]" w toku postępowania odwoławczego, uwzględniając dyspozycję art. 23b ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 z późno zm.) - zwanej dalej u.g.h., postanowieniem z dnia 20 marca 2012 r. zlecił organowi I instancji przeprowadzenie postępowania uzupełniającego, polegającego na przeprowadzeniu badania sprawdzającego rzeczonego automatu przez jednostkę badającą, upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Mając powyższe na uwadze Naczelnik Urzędu Celnego w "[...]", zleceniem z dnia 29 lipca 2015 r.. skierował przedmiotowy automat do badania sprawdzającego, wyznaczając do jego przeprowadzenia jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier - Izbę Celną w "[...]", Wydział Laboratorium Celne. W dniu 18 sierpnia 2015 r. została sporządzona przez ww. jednostkę badającą "Opinia z badania sprawdzającego nr "[...]", potwierdzająca negatywny wynik badania sprawdzającego. Z opinii tej wynika m. in., że badany automat nie spełnia warunków ustawy o grach hazardowych, o których mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h. w zakresie wysokości wartości jednorazowej wygranej i wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze. W związku z powyższym, mając na względzie art. 23b ust. 5 u.g.h., Naczelnik Urzędu Celnego w "[...]" postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2015 r. ustalił wysokość kosztów postępowania za przeprowadzenie przez jednostkę upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, badania sprawdzającego automatu "[...]" w kwocie 900 zł i powyższymi kosztami obciążył "[...]". Na powyższe postanowienie spółka wniosła zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła: 1/ naruszenie art. 23b ust. 3 i ust. 5 w zw. z art. 23f ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i ust. 6 oraz art. 129 ust. 3, jak również art. 23f ust. 5 pkt 1 z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w zw. z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie zgodności (tj. z 2010 r. Dz.U. Nr 138, poz. 935 z późno zm.) oraz w zw. z art. 58 §1 Kodeksu cywilnego przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Izba Celna w "[...]", której Minister Finansów udzielił dnia 27.11.2012r. upoważnienia do badań automatów i urządzeń do gier, posiada status jednostki badającej, pomimo braku przedstawienia Ministrowi Finansów certyfikatu adekwatnego do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych jakimi z racji definicji ustawowej są automaty o niskich wygranych a w związku z tym, iż uzasadnione jest obciążenie strony kosztami takiego badania, które nie jest badaniem sprawdzającym w rozumieniu u.g.h.; 2/ rażące naruszenie art. 23b ust. 3 u.g.h. w zw. z § 7 ust. 2 pkt 5 i § 22 zarządzenia nr 28 Ministra Finansów z dnia 28.06.2013 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym i w zw. z § 1 ust. 2 i § 6 ust. 2 zarządzenia nr 30 Ministra Finansów z dnia 29.10.2009 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym oraz w zw. z art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego i art. 7 Konstytucji RP, przez przyjęcie, że Izba Celna w "[...]" jest jednostką badającą, w sytuacji gdy przepisy prawa obowiązujące dnia 27.11.2012 r. (data udzielenia upoważnienia) nie zezwalały Izbie Celnej w "[...]" na prowadzenie badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Celnej w "[...]" postanowieniem z dnia 24 września 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 23b ust. 5 u.g.h. w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie. Organ odwoławczy stwierdził że na podstawie upoważnienia "[...]" z dnia 27.11.2012r. Minister Finansów umocował Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w "[...]" do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Dyrektor Izby Celnej w "[...]" w ślad za organem I instancji stwierdził, że ani organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji rzeczonego automatu do gier, jak również strona postępowania nie posiadają kompetencji do weryfikacji, w konsekwencji podważania mocy upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, udzielonego jednostce badającej przez Ministra Finansów w trybie art. 23f u.g.h. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w "[...]", który podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Celnego w "[...]", brak jest podstaw by poddawać w wątpliwość, iż upoważniona przez Ministra Finansów jednostka badająca nie spełnia katalogu wymogów zdefiniowanych art. 23f u.g.h. Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji spółki, że przedmiotowa jednostka badająca nie posiada aktualnie statusu jednostki badającej upoważnionej przez Ministra Finansów do badań automatów i urządzeń do gier, a w konsekwencji nie ma uprawnień do wykonywania badania sprawdzającego, o którym mowa w art. 23b u.g.h. Dlatego też w ocenie organu opinia z badania sprawdzającego z dnia 18 sierpnia 2015 r.., stanowi pełnoprawny, wymierny dowód, o którym mowa w art. 180 §1 O.p., zrealizowany w oparciu o delegację unormowaną art. 23b ust. 3 u.g.h. Skargę na ww. postanowienie wywiodła spółka "[...]", wnosząc o uchylenie postanowień zapadłych w obydwu instancjach oraz o umorzenie postępowania w sprawie. W skardze w zasadzie powtórzono zarzuty zaprezentowane w odwołaniu, tylko nieznacznie je modyfikując. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 14 marca 2012 r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanemu w sprawie ostatecznemu postanowieniu Dyrektora Izby Celnej w "[...]" z dnia 24 września 2015 r., w przedmiocie kosztów za przeprowadzone badanie kontrolne automatu o niskich wygranych. Zgodnie z art. 23b ust. 1 i 3 u.g.h., na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. Badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia. W rozpoznawanej sprawie takie zlecenie otrzymał posiadający upoważnienie Ministra Finansów nr "[...]" Wydział Laboratorium Celnego Izby Celnej w "[...]" do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Stosownie zaś do art. 23b ust. 5 u.g.h., w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie. W niniejszej sprawie niesporne jest, że Spółka jest podmiotem eksploatującym automat, którego badanie w zakresie spełniania warunków określonych w ustawie dało wynik negatywny. Spełnione zostały zatem przesłanki do obciążenia Spółki kosztami badania automatu określone w art. 23b ust. 5 u.g.h. Wysokość nałożonej opłaty za wykonane badanie sprawdzające (900 zł) jest zaś zgodna z pkt 136 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzane przez laboratoria celne (Dz. U. nr 94, poz. 913 ze zm.). W kontrolowanej sprawie nie może natomiast odnieść zamierzonego skutku podnoszony przez Spółkę zarzut wydania zaskarżonego postanowienia na podstawie opinii organu, który według strony skarżącej aktualnie nie posiada statusu jednostki badającej upoważnionej przez Ministra Finansów do badań automatów i urządzeń do gier. Podkreślenia natomiast wymaga, że postanowienie w przedmiocie kosztów za przeprowadzone badanie kontrolne automatu o niskich wygranych ma charakter incydentalny (wpadkowy) względem postępowania dotyczącego cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych. Kontrolując legalność tego postanowienia sąd na tym etapie ocenia bowiem spełnienie przesłanek do obciążenia kosztami za to badanie, o których mowa w art. 23b ust. 5 u.g.h. Ocena prawidłowości dopuszczenia dowodu ze spornego badania sprawdzającego, będzie należała do organu wydającego decyzję kończącą postępowanie w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu. Wówczas bowiem organ będzie zobowiązany do sprawdzenia wystąpienia przesłanek tego cofnięcia, a więc przede wszystkim będzie zobowiązany do oceny dowodów na tę okoliczność. Wówczas także zweryfikuje wartość dowodową sporządzonego badania sprawdzającego. Merytoryczna ocena prawidłowości sporządzenia tego dowodu nie jest zaś możliwa w postępowaniu w przedmiocie obciążenia kosztami za sporządzenie badania sprawdzającego (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 106/13 oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 756/14, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji