II SA/Ol 1329/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Protokolant : St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi Powiatu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora Zespołu Placówek Szkolno-Wychowawczo-Rewalidacyjnych postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia "[...]" Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Zarządu Powiatu w O. nr "[...]" z dnia "[...]" w sprawie odwołania R. K. ze stanowiska dyrektora Zespołu Placówek Szkolno-Wychowaczo-Rewalidacyjnych w O. W uzasadnieniu podano, że przedmiotową uchwałą Zarząd Powiatu w O. - powołując się na przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 i art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r o systemie oświaty - odwołał przed upływem kadencji dyrektora Zespołu Placówek Szkolno - Wychowawczo - Rewalidacyjnych w O. Jako powód odwołania dyrektora ze stanowiska wskazano na to, że znaczna część nauczycieli w czasie godzin pracy zajmuje się przygotowywaniem pism i protestów dotyczących wyboru nowego dyrektora placówki, zamiast wykonywać obowiązki zawodowe; na popełnienie samobójstwa przez wychowanka placówki oraz próbę samobójczą wychowanka placówki we wrześniu 2014r., oraz na ujawnienie zachowań seksualnych pomiędzy małoletnimi uczniami szkoły podstawowej specjalnej (noc z dnia 4 na 5 września 2014r.) i brak lub zbyt późne informowanie organu prowadzącego o tych zdarzeniach. Organ nadzoru wskazał, że przypadki o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty mają charakter wyjątkowy i powinny być definiowane z uwzględnieniem przepisów Kodeksu pracy. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne podniesiono, ze przepis ten nie dotyczy negatywnej oceny pracy i negatywnej oceny wykonywanych zadań przez nauczyciela, gdyż te okoliczności zostały unormowane w art. 38 ust. 1 pkt 1b ustawy o systemie oświaty. Tryb odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego przewidziany w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty może być uzasadniony albo nagłym zdarzeniem powodującym niemożność pełnienia stanowiska kierowniczego, ewentualnie naruszeniem prawa, które musi być na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę ze względu na zagrożenie dla interesu publicznego. Do okoliczności takich nie należą nieprawidłowości dotyczące organizacji pracy szkoły. Brak prawidłowego nadzoru nad pracownikami, ani też brak niezwłocznego zawiadamiania organu prowadzącego o zdarzeniach dotyczących wychowanków placówki nie mogą być podstawą odwołania ze stanowiska w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Zarzucono, że w treści uzasadnienia uchwały nie wyjaśniono, z jakich przyczyn uznano, że zdarzenie samobójcze, próba samobójcza i zachowania seksualne, które miały miejsce w roku 2014 i dotyczyły wychowanków placówki, są zdarzeniami za które odpowiedzialnością obciążyć można dyrektora placówki. Zarząd Powiatu nie wskazał jakich rażących zaniedbań dopuścił się dyrektor. Zaniedbania po stronie nauczyciela, które mają prowadzić do odwołania ze stanowiska dyrektora, muszą być zaś wykazane w postępowaniu poprzedzającym odwołanie, a w uzasadnieniu aktu odwołania należy omówić nieprawidłowości oraz wykazać i szczegółowo umotywować na czym polega "szczególne uzasadnienie" danego przypadku i dlaczego w okolicznościach danej sprawy organ skorzystał z przyznanych mu ustawowo kompetencji. Brak wykazania wystąpienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków" stanowi o Istotnym naruszeniu przepisów prawa. Podniesiono także, że odwołany dyrektor pozostawał radnym Rady Miasta O., a w związku z tym przed podjęciem uchwały o odwołaniu organ powiatu winien wystąpić o stanowisko i uzyskać zgodę Rady Miasta O. na rozwiązanie stosunku pracy z radnym. W przypadkach, w których odwoływany dyrektor był i pozostaje pracownikiem szkoły odwołanie ze stanowiska ma charakter wypowiedzenia zmieniającego, gdyż stanowi niekorzystną dla pracownika, jednostronną zmianę warunków pracy lub płacy. Art. 25 ustawy o samorządzie gminnym stosuje się zaś również w przypadkach tzw. wypowiedzenia zmieniającego. Na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze skargę wniósł Powiat O. reprezentowany przez Starostę i Wicestarostę. Zarzucono naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty i ustawy o samorządzie gminnym poprzez przyjęcie, iż wskazane przyczyny odwołania ze stanowiska dyrektora nie dają podstaw do odwołania dyrektor, pomimo iż ze stanu faktycznego przedmiotowej sprawy wynika wniosek przeciwny, a także poprzez przyjęcie, iż w sytuacji odwołania ze stanowiska dyrektora przy jednoczesnym pozostawieniu na stanowisku nauczyciela, będzie miał zastosowanie art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty daje możliwość organowi, który powierzył nauczycielowi stanowisko dyrektora do jego odwołania z tego stanowiska w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, przy spełnieniu wymogów określonych tym przepisem, czyli zasięgnięciu opinii kuratora oświaty oraz zaistnienia przypadków szczególnie uzasadnionych. Z uchwały podjętej przez Zarząd Powiatu w O. oraz z jej uzasadnienia wynika, iż były przesłanki do uznania za konieczne podjęcie decyzji o odwołaniu dyrektora ze stanowiska, gdyż dyrektor Zespołu nie potrafił w sposób prawidłowy zapanować nad pracującymi w Zespole nauczycielami oraz wypełnianiem przez nich powierzonych im zadań, czyli nie potrafił w sposób prawidłowy organizować pracę Zespołu i pełnić nadzór pedagogiczny, do czego zobowiązuje art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Dyrektor nie potrafił także zapewnić wychowankom przebywającym w placówce bezpiecznego pobytu. Okoliczności te zostały potwierdzone w przeprowadzonej przez wizytatorów Kuratora Oświaty działaniach kontrolnych. Wskazano, że skarżący - będący organem prowadzącym dla Zespołu - mając na uwadze okoliczność, że w Zespole przebywają wychowankowie o różnym stopniu niepełnosprawności, po otrzymaniu sygnałów dotyczących zachowań seksualnych pomiędzy uczniami, czy też o kolejnej próbie samobójstwa we wrześniu 2014 r. musiał w sposób stanowczy i jednoznaczny zareagować na te sygnały w związku z obawami o dalsze bezpieczne przebywanie dzieci w placówce. W związku z tym odwołany dyrektor nie mógł dalej pozostać na swoim stanowisku, bowiem nie dawał gwarancji należytego wykonywania nałożonych na niego ustawowo obowiązków. Przemawiał za tym interes dzieci przebywających w Zespole i konieczność niezwłocznej interwencji ze względu na zagrożenie ich bezpieczeństwa. W ocenie skarżącego dobro placówki wymagało takiego rozwiązania, a tym samym mieściło się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Wskazano, że zamiarem skarżącego nie było rozwiązanie stosunku pracy z odwołanym dyrektorem, a tym samym nie było uzasadnienia, aby wnosić o uzyskanie zgody Rady Miejskiej w O., której członkiem jest odwołany dyrektor. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Skarżący został wezwany do nadesłania uchwały Zarządu Powiatu w O. o wniesieniu skargi na zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze. W odpowiedzi pismem z dnia "[...]" Starosta O. poinformował, że nie ma takiej uchwały. Żądana uchwała nie została nadesłana także do dnia rozpoznania sprawy na rozprawie w dniu 5 lutego 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznej kontroli legalności aktu zaskarżonego do sądu administracyjnego sąd bada, czy skarga wniesiona w danej sprawie jest w świetle przepisów prawa dopuszczalna ze względów przedmiotowych oraz podmiotowych. Przy czym sąd uwzględnia nie tylko przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), ale także przepisy ustaw szczególnych. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody, które zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2013r. poz. 595 ze zm.) podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Do złożenia skargi uprawniony jest powiat lub związek powiatów, którego interes prawny, uprawnienie lub kompetencja zostały naruszone. Jednakże w myśl art. 85 ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym podstawą do wniesienia skargi jest uchwała organu, który podjął uchwałę lub którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody, stwierdzające nieważność uchwały zarządu powiatu. Zatem do wniesienia skargi uprawniony jest powiat reprezentowany przez starostę, co wynika z art. 34 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. Jednak – jak wynika z przytoczonej wyżej regulacji – podstawą wniesienia skargi jest uchwała organu, którego rozstrzygnięcie dotyczy, a zatem uchwała zarządu powiatu o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że uchwała taka może być podjęta także po wniesieniu skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2005r. sygn. akt II OSK 290/05, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2007r. sygn. akt I OSK 1158/07, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2008r. sygn. akt II GSK 410/07, publik. w Internecie). Nie ulega jednak wątpliwości, że uchwała taka, jako podstawa materialno-prawna skargi, musi być przedłożona w postępowaniu sądowoadministracyjnym do dnia wydania orzeczenia rozstrzygającego o zasadności skargi. Należy zatem wskazać, że skarżący został wezwany do nadesłania uchwały zarządu powiatu o zaskarżeniu przedmiotowego rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu, lecz w odpowiedzi Starosta poinformował, że uchwała taka nie została podjęta. Uchwały tej nie przedłożono Sądowi także do dnia rozprawy. W związku z powyższym skargę należy uznać za niedopuszczalną. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.