II SA/Ol 1331/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U. M. i A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy postanawia umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę U. M. i A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]". Od wskazanego wyroku skarżący, reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika, wnieśli skargę kasacyjną. W skardze zawarty został wniosek o zwolnienie od wpisu od tej skargi, bowiem jak wskazano jego uiszczenie będzie się wiązało ze znacznym uszczerbkiem na majątku skarżących, a obecnie jedynym źródłem ich dochodu są emerytury. We wniosku z dnia 8 sierpnia 2017 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżąca – U. M. wniosła, jak przyjąć należy mając na uwadze sposób wypełnienia rubryki nr 4 (podkreślenie wybranych pozycji) oraz doprecyzowanie żądania w rubryce nr 5, o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej z uwagi na fakt bycia emerytką i trudności z bieżącym utrzymaniem. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. W rubryce nr 10 wykazała dochód 2-osobowej rodziny z tytułu emerytur - własnej w kwocie "[...]" i męża w kwocie "[...]" (łącznie: "[...]"), natomiast w rubryce nr 11 - wydatki miesięczne (mieszkanie, media, lekarstwa) w łącznej kwocie "[...]", a ponadto wydatki okresowe: na auto o wartości ok. "[...]" (OC, AC) - "[...]" i drewno opałowe - "[...]". Wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy to na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej jego otrzymanie. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Zauważyć należy, że w warunkach niniejszej sprawy wniosek z dnia 8 sierpnia 2017 r. jest kolejnym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożonym w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2017 r., Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, po rozpoznaniu wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, postanowił odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy, a postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na skutek jej sprzeciwu, utrzymał przedmiotowe postanowienie w mocy. Mając to na uwadze wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że po prawomocnym rozstrzygnięciu w przedmiocie przyznania prawa pomocy strona może wprawdzie złożyć kolejny wniosek, jednak jego rozpoznanie nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale i sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OZ 772/16, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, utrzymując w mocy postanowienie Starszego referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, stwierdził: "Do majątku małżonków należy mieszkanie o powierzchni "[...]", działka rolna oraz samochód osobowy. Łączny stały dochód małżonków z tytułu emerytur stanowi ponad "[...]"krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę. Fakt ten stawia skarżącą i jej męża ewidentnie poza kręgiem osób najuboższych. Zatem mając na uwadze wysokość środków, którymi dysponuje skarżąca i jej mąż (łącznie "[...]") oraz wysokość wykazanych wydatków stałych (łącznie około "[...]" poza wydatkami na jedzenie i ubranie, których skarżąca nie podała), należy uznać, iż skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie. Skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w tak trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia jej zaoszczędzenie pieniędzy na opłaty sądowe i pełnomocnika oraz uzasadnia przerzucenie kosztów postępowania na Skarb Państwa." Mając na uwadze informacje zawarte w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że nie doszło do zmiany sytuacji materialnej 2-osobowej rodziny skarżącej, która uzasadniałyby zwolnienie jej na obecnym etapie postępowania od wpisu od skargi kasacyjnej. Sytuacja ta różni się w zasadzie jedynie obniżeniem wartości wskazanego uprzednio w rubryce nr 7.3. samochodu. Skarżąca i jej mąż dysponują natomiast stale wykazanymi wcześniej składnikami majątku (powyższe wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 8 sierpnia 2017 r., złożonego przez męża skarżącej) oraz dochodem z tytułu emerytur w łącznej wysokości ok. "[...]", zaś wysokość wydatków wskazanych obecnie odpowiada zasadniczo tej wykazanej uprzednio. Skarżąca nie powołała się na żadne nowe okoliczności, które uzasadniałyby zmianę stanowiska co do sytuacji materialnej 2-osobowej rodziny, nie wskazała też jakichkolwiek przyczyn "trudności w bieżącym utrzymaniu". Nie stworzyła zatem podstaw do sformułowania odmiennej od dokonanej wcześniej oceny tej sytuacji w związku z czym pozostaje ona wiążąca. Jej trafność potwierdza ponadto korzystanie przez skarżącą obecnie z usług zawodowego pełnomocnika, finansowanych we własnym zakresie. W świetle powyższego wskazać należy, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, w sytuacji gdy strona skarżąca składa kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy oparty na tożsamych okolicznościach i poparty identycznymi argumentami co prawomocnie już rozpoznany wniosek pierwotny, to jego rozpoznanie staje się zbędne, a postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy, na podstawie art. 249a p.p.s.a., umarza się (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt I GZ 351/16, i z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt I GZ 368/16, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji w warunkach niniejszej sprawy, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. Na marginesie zauważyć należy, że skarżąca nie wypełniła rubryk nr 7, 8 i 9 urzędowego formularza (odnoszących się do sytuacji majątkowej wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym). Mając jednak na uwadze to, że w warunkach niniejszej sprawy dysponowanie przez małżonków majątkiem w postaci mieszkania o powierzchni "[...]" i działki rolnej o powierzchni "[...]", zostało potwierdzone przez męża skarżącej, we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 8 sierpnia 2017 r., złożonym jednocześnie z wnioskiem skarżącej, oraz to, że wypełnienie wskazanych rubryk w pozostałym zakresie, niezależnie od sposobu ich wypełniania, nie mogłoby wpłynąć pozytywnie na wynik niniejszej sprawy, kierując się względami ekonomiki procesowej za zasadne uznano podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia bez wzywania skarżącej do uzupełnienia wskazanych braków.