II SA/Ol 150/08

WyrokWSA w Olsztynie2008-04-16

Skład orzekający: Irena Szczepkowska, Marzenna Glabas, Alicja Jaszczak – Sikora

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy powołująca zastępcę kierownika urzędu stanu cywilnego, wyłonionego w drodze awansu zawodowego, może zostać podjęta bez przeprowadzenia otwartego i konkurencyjnego naboru, zgodnie z przepisami ustawy o pracownikach samorządowych?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy powołująca zastępcę kierownika urzędu stanu cywilnego, który jest pracownikiem samorządowym zatrudnianym na podstawie umowy o pracę lub mianowania, musi być poprzedzona otwartym i konkurencyjnym naborem, zgodnie z art. 3a ustawy o pracownikach samorządowych. Pominięcie tej procedury skutkuje naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Rada Miejska w M. powołała A. B. na stanowisko zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w ramach awansu zawodowego, bez przeprowadzenia konkursu. Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały, wskazując na naruszenie art. 3a ustawy o pracownikach samorządowych. Gmina Miasto M. wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że powołanie nie jest stosunkiem pracy i nie wymaga konkursu.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa i orzekł jak w sentencji (co oznaczało uwzględnienie skargi Wojewody i wyeliminowanie uchwały z obrotu prawnego).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Szczepkowska Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora Protokolant Ewa Rychcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]" roku nr "[...]" w przedmiocie powołania Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego stwierdza, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa. Uchwałą nr "[...]" z dnia 29 marca 2007 r. Rada Miejska w M. powołała na stanowisko zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w M. A. B. W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż w związku z przejściem na emeryturę zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w M., w ramach awansu zawodowego na powyższe stanowisko zaproponowano A. B., która posiada wykształcenie wyższe oraz 18 – letni staż pracy w Urzędzie Miasta w M. Działając na podstawie art. 93 ust. l oraz ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., Nr 142, póz. 1591, ze zm.), Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Nr "[...]" Rady Miejskiej w M. z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie powołania Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w M. W uzasadnieniu wskazano, iż mając na uwadze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1445/07, organ nadzoru dokonał ponownej kontroli legalności w/w uchwały i ustalił, iż narusza ona obowiązujące przepisy, gdyż powołana kandydatka nie została wyłoniona w drodze konkursu. A. B., jako długoletniego pracownika, w ramach awansu zawodowego powołano na stanowisko zastępcy kierownika USC w M. i nie został przeprowadzony nabór, o którym mowa w art. 3a ustawy o pracownikach samorządowych. Akt powołania, o którym mowa w art. 6 ust. 3 ustawy o aktach stanu cywilnego, jest aktem powierzającym jedynie czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2000 r. sygn. akt: I PKN 480/1999. Sąd Najwyższy stwierdził, iż art. 6 ust. 3 tej ustawy musi być interpretowany w kontekście brzmienia art. 6 ust. 1 i 2. Pozwala on radzie gminy na powołanie innego kierownika USC niż wójt. Powołanie to należy rozumieć jako możliwość powierzenia wykonywania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego innej osobie niż wójt. Kwestię natomiast nawiązania stosunku pracy z zastępcą kierownika USC, w związku z tym, iż urzędy stanu cywilnego stanowią część tego urzędu, regulują przepisy ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych. Ustawa ta w art. 2 określiła sposoby zatrudniania pracowników samorządowych, w poszczególnych jednostkach samorządu terytorialnego. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, iż osoba na stanowisku kierownika USC - niebędąca wójtem, oraz jego zastępca może być zatrudniona na podstawie mianowania, o ile stanowiska te znajdują się w wykazie stanowisk pracy określonych w statucie gminy lub na podstawie umowy o pracę. Pozostałe sposoby zatrudnienia, o których mowa w tym przepisie, tj. na podstawie wyboru oraz powołania określają zamknięty katalog stanowisk na których nawiązywany jest stosunek w tej formie. Wskazano również, iż stosownie natomiast do art. 3a ust. 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 22 marca 1990 r., nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze, w tym na kierownicze stanowiska urzędnicze, zatrudnianych na podstawie art. 2 pkt 2 i 4, zwane dalej "stanowiskami urzędniczymi", jest otwarty i konkurencyjny. Obligatoryjny nabór w tym trybie dotyczy zatem kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze, w tym kierownicze stanowiska urzędnicze, którzy są zatrudniani na podstawie mianowania oraz umowy o pracę. Organ nadzoru podkreślił, iż zasadą jest przeprowadzenie konkursu, ustawodawca nie przewidział, w przepisach ustawy o pracownikach samorządowych wyjątków, które umożliwiałyby odstąpienie od jego przeprowadzenia. Wymóg przeprowadzenia konkursu na wolne stanowiska urzędnicze, w tym kierownicze stanowiska urzędnicze ma zastosowanie zarówno w stosunku do kandydatów niebędących pracownikami urzędu, jak również do kandydatów już zatrudnionych w tym urzędzie na innym stanowisku. Wskazano także, iż Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku, o którym mowa na wstępie, podkreślił, iż sformułowanie "zatrudnianych na podstawie art. 2 pkt 2 i 4" użyte w tym przepisie, nie oznacza, iż konkurs taki jest wymagany jedynie w przypadku "nowego zatrudnienia", czyli dla kandydata spoza urzędu, lecz ma na celu ograniczenie obowiązku przeprowadzenia konkursu jedynie w stosunku do pracowników zatrudnianych na podstawie mianowania lub umowy o pracę. Mając na względzie brzmienie tego przepisu należy uznać, iż powołanie zastępcy kierownika USC, jako osoby zatrudnianej, w drodze mianowania lub umowy o pracę, winno być poprzedzone specjalnym otwartym naborem, o którym w nim mowa. Zdaniem organu nadzoru niezachowanie procedury przewidzianej w art. 3a-3d ustawy o pracownikach samorządowych, przy zatrudnieniu A. B. na stanowisku zastępcy kierownika USC, które, jak wyjaśnił Burmistrz, nastąpiło w ramach awansu zawodowego, powoduje, iż została ona powołana niezgodnie z prawem, nie może ona zatem wykonywać powierzonych jej czynności. Zdaniem Burmistrza Miasta M. A. B. została powołana zgodnie z regulaminem naboru na wolne stanowiska urzędnicze w Urzędzie Miejskim w M., ustanowionym zarządzeniem Nr "[...]" Burmistrza Miasta M. z dnia 30 listopada 2005 r. Organ nadzoru wskazał, iż z treści § 1 ust. 3 w/w regulaminu wynika, iż burmistrz dokonuje oceny potrzeb zatrudnienia. W trakcie oceny analizowana jest możliwość wewnętrznych przesunięć na istniejących stanowiskach pracy. W przypadku podjęcia decyzji o dokonaniu wewnętrznego przesunięcia niniejsza procedura nie ma zastosowania. W świetle powołanego na wstępie orzeczenia NSA, w ocenie organu nadzoru zdanie 2 i 3 cytowanego postanowienia pozostaje w sprzeczności z art. 3 a ustawy o pracownikach samorządowych i nie może stanowić podstawy do odstąpienia od przeprowadzenia otwartego i konkurencyjnego naboru na stanowisko Zastępcy Kierownika USC w M. Organ nadzoru podkreślił, że wycofanie wadliwie podjętej uchwały ma istotne znaczenie ze względu na interes społeczny oraz słuszny interes obywateli. W odpowiedzi na skargę Gmina Miasto M. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, iż Gmina nie podziela stanowiska organu nadzoru. Ponadto podano, iż A. B. jest zatrudniona na stanowisku inspektora w Urzędzie Miejskim w M. od dnia 1 października 1989r., a Rada Miejska w M., uchwałą nr "[...]" z dnia 29 marca 2007r., powierzyła zatrudnionej wcześniej pracownicy Urzędu Miejskiego w M., czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego. Wskazano również, iż ustawodawca, w art. 6 ust. 3, ustawy z dnia 29 września 1986r.- Prawo o aktach stany cywilnego- rozdziela akt powołania Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego od nawiązania stosunku pracy, legitymując radę wyłącznie do powołania Kierownika lub Zastępcy, nie przyznaje radzie żadnych kompetencji w zakresie odwołania z wymienionych stanowisk, zatem czynność powołania Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego nie wywołuje skutków z zakresu prawa pracy. Czynności z zakresu prawa pracy, w odniesieniu do A. B., dokonuje Burmistrz Miasta. Zdaniem Burmistrza Miasta nie doszło do naruszenia art.3a ustawy o pracownikach samorządowych, bowiem urząd stanu cywilnego wchodzi w skład struktury organizacyjnej Urzędu Miejskiego w M. jako wewnętrzna komórka organizacyjna w obsadzie: Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego i podległy mu pracownik, wykonujący czynności rejestracji stanu cywilnego jako Zastępca Kierownika. Zastępca Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego, mimo że w wykazie stanowisk pracowniczych, określonych w tabeli II Załącznika nr 3 do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 2005r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych, zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz.U. Nr 146, póz. 1223), należy do kierowniczych stanowisk urzędniczych, to w warunkach Gminy Miasto M. takim stanowiskiem kierowniczym, w rozumieniu przepisów prawa pracy, nie jest, ponieważ Zastępca Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w M. nigdy nie kierował i nie kieruje zespołem pracowników. Podano również, iż A. B. w dniu 5 kwietnia 2007r. został zmieniony zakres czynności i powierzone zostały czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego. Zmiana zakresu wykonywania zadań A. B. nie jest tożsama z nawiązaniem nowego stosunku pracy. Wskazano również, iż wolne stanowisko urzędnicze w Urzędzie Miejskim w M. co prawda powstało, ale nie w Urzędzie Stanu Cywilnego, lecz na stanowisku Inspektora ds. kancelaryjnych, na które został ogłoszony nabór. Zdaniem Gminy przywołane w skardze orzecznictwo NSA dotyczy innego stanu faktycznego, aniżeli zaistniał w Gminie Miasto M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 5, 6, 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na: akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej oraz akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. W myśl art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Miejskiej w M. Nr "[...]" z dnia 29 czerwca 2007 roku, w sprawie powołania Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w M. Podstawę prawą zaskarżonej uchwały stanowił przepis art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1986 roku Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2004r., Nr 161, poz. 1688 ze zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały, Sąd w pełni podzielił stanowisko Wojewody, który kontrolując uchwałę Rady Miejskiej w M. Nr "[...]" z dnia 29 czerwca 2007 roku w sprawie powołania Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w M., stwierdził naruszenie obowiązujących przepisów prawa, polegające na powołaniu Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w M. bez przeprowadzenia konkursu. Stwierdzić należy, iż zagadnienia związane z rejestracją urodzeń, małżeństw oraz zgonów, a także sprawy dotyczące innych zdarzeń, które mają wpływ na stan cywilny osób regulują przepisy ustawy z dnia 29 września 1986 roku - Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2004r., Nr 161, poz. 1688 ze zm.). Z przepisów tych wynika, iż czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego dokonuje kierownik urzędu stanu cywilnego lub jego zastępca (zastępcy) - art. 6 ust. 1 powołanej ustawy. Kierownikiem urzędu stanu cywilnego, stosownie do treści art. 6 ust. 2 w/w ustawy, jest wójt lub burmistrz (prezydent). W myśl natomiast art. 6 ust. 3 ustawy, rada gminy może powołać innego kierownika urzędu stanu cywilnego i jego zastępcę (zastępców). Powołane przepisy określają, kto wykonuje czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego, pozwalając jednocześnie na powierzenie tych czynności innej osobie. Omawiane przepisy wskazują również organ, który jest właściwy do tego powołania, a właściwie powierzenia czynności, bowiem przepis art. 6 ust. 3 ustawy o aktach stanu cywilnego umożliwiając radzie gminy powołanie innego kierownika urzędu stanu cywilnego niż wójt, nie kreuje możliwości nawiązania stosunku pracy na podstawie powołania. W treści tego przepisu nie zawarto bowiem żadnych sformułowań, z których miałoby wynikać, że dotyczy on stosunku pracy. Kwestie związane ze statusem prawnym pracowników powołanych do wykonywania czynności w zakresie przewidzianym w ustawie - Prawo o aktach stanu cywilnego z zakresu rejestracji stanu cywilnego, reguluje ustawa z dnia 22 marca 1990 roku o pracownikach samorządowych (tekst. jedn. Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1593 ze zm.). Stosownie do treści art. 2 powołanej ustawy, pracownicy samorządowi są zatrudniani: 1) na podstawie wyboru wójt (burmistrz lub prezydent miasta), 2) na podstawie mianowania: pracownicy zatrudniani na stanowiskach pracy określonych w statucie gminy bądź związku międzygminnego, 3) na podstawie powołania: zastępca wójta (burmistrza, prezydenta miasta) sekretarz gminy, sekretarz powiatu, skarbnik gminy (główny księgowy budżetu), skarbnik powiatu (główny księgowy budżetu powiatu), skarbnik województwa (główny księgowy budżetu województwa) oraz 4) na podstawie umowy o pracę: pozostali pracownicy samorządowi. Wskazać należy, iż szczegółowe unormowania związane z nawiązaniem stosunku pracy zawarte są w art. 3 - 7 ustawy, która w art. 3 ust. 5 upoważnia Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia wykazu stanowisk pracowniczych. Wydane na podstawie delegacji ustawowej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 2005 roku w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz. U. Nr 146, poz. 1223 ze zm.) w załączniku nr 3 do rozporządzenia określa wykaz stanowisk pracowniczych, wśród których znajduje się stanowisko kierownicze - zastępca kierownika urzędu stanu cywilnego. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, iż zastępca kierownika urzędu stanu cywilnego jest pracownikiem samorządowym zajmującym stanowisko kierownicze i nie jest pracownikiem zatrudnianym na podstawie wyboru i powołania. Zgodnie z art. 3a ust. 1 powołanej ustawy nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze, w tym na kierownicze stanowiska urzędnicze, zatrudnianych na podstawie art. 2 pkt 2 i 4, zwane dalej "stanowiskami urzędniczymi", jest otwarty i konkurencyjny. Natomiast szczegółowe zasady przeprowadzania naboru w trybie konkursu określone zostały w art. 3a ust. 2, 3, 4 i 5 i art. 3d ustawy. Odnosząc się zatem do kwestii dotyczącej podstawy zatrudnienia zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego, należy w pełni podzielić pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2000 roku, sygn. akt I PKN 480/99, że art. 2 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych zawiera zamknięty katalog stanowisk, na których nawiązanie stosunku pracy następuje na podstawie powołania, a użyte przez ustawodawcę w przepisie art. 6 ust. 3 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego sformułowanie "powołuje" oznacza powierzenie stanowiska (funkcji) i nie przesądza o tym, że mamy do czynienia ze stosunkiem pracy powstałym na podstawie powołania. Przepis art. 6 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego musi być bowiem ściśle interpretowany w powiązaniu z ustawą o pracownikach samorządowych. Za takim kierunkiem wykładni przemawia też uwzględnienie charakteru pracy na stanowisku kierownika, czy zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego. Wbrew stanowisku Gminy zajmowanie stanowiska kierowniczego nie jest tożsame znaczeniowo z kierowaniem grupą podległych pracowników Funkcja kierownicza tego stanowiska przejawia się bowiem w samodzielnym podejmowaniu władczych rozstrzygnięć z zakresu aktów stanu cywilnego w ramach uprawnień decyzyjnych przewidzianych dla tego stanowiska i niezależności w podejmowaniu czynności związanych z wykonywaniem obowiązków. Stwierdzić zatem należy, iż zastępca kierownika urzędu stanu cywilnego nie jest zatrudniany na podstawie powołania, ale na podstawie umowy o pracę lub na podstawie mianowania - jeżeli taka podstawa została przewidziana w statucie gminy (art. 2 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych). Uchwała rady gminy o jego powołaniu stanowi upoważnienie dla wójta (burmistrza lub prezydenta) do zawarcia z powołanym na stanowisko kierownika lub zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego kandydatem umowy o pracę czy też sporządzenia aktu mianowania. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż zastępca kierownika urzędu stanu cywilnego jest pracownikiem samorządowym zatrudnionym na podstawie umowy o pracę lub aktu mianowania, a co za tym idzie, do nawiązania z nim stosunku pracy zastosowanie znajduje przepis art. 3a ustawy o pracownikach samorządowych, który stanowi, że nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze, w tym na kierownicze stanowiska urzędnicze, zatrudnianych na podstawie art. 2 pkt 2 i 4 jest otwarty i konkurencyjny. Z treści przepisu art. 3a ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych nie można wyprowadzać wniosku, że osoby zatrudnione w urzędzie nie podlegają obowiązkowi konkursowemu. Sformułowanie "zatrudnianych na podstawie art. 2 pkt 2 i 4" użyte w tym przepisie nie oznacza, iż konkurs taki jest wymagany jedynie w przypadku nowego zatrudnienia, czyli dla kandydata spoza urzędu, lecz ma na celu ograniczenie obowiązku przeprowadzenia konkursu jedynie w odniesieniu do pracowników zatrudnianych na podstawie mianowania (art. 2 pkt 2) lub umowy o pracę (art. 2 pkt 4). Skoro zatem zastępca kierownika urzędu stanu cywilnego należy do osób zatrudnianych w sposób wymieniony w art. 2 pkt 2 i 4 ustawy o pracownikach samorządowych, czyli w drodze mianowania bądź umowy o pracę, to oczywiste jest, że obsadzenie tego stanowiska musi być poprzedzone otwartym konkursem, przeprowadzanym w trybie art. 3a-d ustawy o pracownikach samorządowych. Wskazać również należy, iż ustawodawca nie sprecyzował, co należy rozumieć przez wolne stanowisko urzędnicze. Powołując się na podejmowane w literaturze próby zdefiniowania tego pojęcia ( vide: Jacek Borowicz "Z problematyki otwartego i konkurencyjnego naboru na wolne stanowisko urzędnicze w samorządzie terytorialnym" ; "Samorząd Terytorialny" nr 10/2007 str. 48 ) przyjąć można, iż za wolne uznawane jest stanowisko , które: a) istnieje w strukturze organizacyjnej danego pracodawcy samorządowego i jako takie wymaga obsadzenia (jest przewidziane przez przepisy odpowiedniego szczebla organizujące dany podmiot samorządowy); może to być stanowisko już istniejące zgodnie z danym stanem organizacji podmiotu zatrudniającego lub też nowo utworzone ( np. takie, które powstaje w wyniku reorganizacji danego samorządowego zakładu pracy), b) zatrudnienie na danym stanowisku pracy jest wykonywane na podstawie stosunku pracy wynikającego z mianowania lub umowy o pracę ( art. 2 pkt 2 i 4 ust. o pracownikach samorządowych), c) nie ma ( lub jest wiadomo, że w przyszłości nie będzie) osoby fizycznej, którą z pracodawcą samorządowym łączyłby stosunek pracy, którego przedmiotem byłoby wykonywanie pracy na danym stanowisku urzędniczym. Z powyższych rozważań wynika, że wolnym stanowiskiem jest stanowisko, które pozostaje nieobsadzone np. z powodu odwołania osoby dotychczas je zajmującej, jak również nowo utworzone. Wobec powyższego za pozbawione uzasadnienia prawnego należy uznać wywody zawarte w odpowiedzi na skargę. Wskazać bowiem należy, iż nie można powierzyć funkcji zastępcy kierownika USC jedynie zmieniając zakres czynności i powierzając czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego osobie zatrudnionej w urzędzie. Powierzenie tej funkcji, jak już wyżej wskazano, dla swej prawnej skuteczności musi wiązać się z zajmowaniem kierowniczego stanowiska w urzędzie gminy w oparciu o umowę o prace lub akt mianowania na stanowisko zastępcy kierownika USC, wyłonionego w wyniku otwartego i konkurencyjnego naboru. Podkreślić również należy, iż regulamin naboru na wolne stanowiska urzędnicze w Urzędzie Miejskim w M. powinien być zgodny z prawej i stosowany w granicach prawa. Nie może być sytuacji, że na skutek wewnętrznych przesunięć na istniejących stanowiskach pracy, konkurencyjny nabór będzie organizowany na najniższe stanowisko urzędowe. Natomiast w rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, powołanie na stanowisko Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w M. odbyło się bez zachowania trybu określonego w powołanym powyżej przepisie art. 3a ustawy o pracownikach samorządowych. Uprawnienie rady gminy przewidziane w art. 6 ust. 3 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że powołanie zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego przez radę gminy może nastąpić z pominięciem ustawy o pracownikach samorządowych, a w szczególności art. 3a ust. 1 ustawy, przewidującego otwarty i konkurencyjny nabór na stanowiska urzędnicze. Za niezasadny zatem uznać należy argument Rady Miejskiej w M., że ze względu na awans A. B. na stanowisko Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego, nie zachodziła konieczność przeprowadzenia naboru na to stanowisko. Wolnym stanowiskiem było stanowisko zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w M., a nie stanowisko referenta / inspektora do spraw kancelaryjnych, które zwolniła A. B. Nie zachodzi także, wskazywana przez pełnomocnika gminy na rozprawie, rzekoma sprzeczność między regulacją zawartą w art. 3a a art. 7 i 7a ustawy o pracownikach samorządowych. Możliwość przeniesienia pracownika przewidziana w art. 7 i 7a wynika z bieżących potrzeb pracodawcy związanych z koniecznością zapewnienia prawidłowego funkcjonowania urzędu w sytuacji , gdy ciągłość tego funkcjonowania jest zagrożona, natomiast nie dotyczy trybu zatrudniania na wakujące stanowiska urzędnicze ani też nie określa ścieżki awansowej dla pracownika. Badając zatem legalność zaskarżonej uchwały, która podjęta została z pominięciem art. 3a ustawy o pracownikach samorządowych, Sąd stwierdził, że narusza ona prawo, a więc zachodzi konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Stosownie bowiem do treści art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części, albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepisem szczególnym, jaki w tym przypadku będzie miał zastosowanie jest art. 94 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, iż nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło