II SA/Ol 165/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[...]" o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "[...]" na decyzję Dyrektora Izby Celnej w "[...]" z dnia 2 grudnia 2015 r., nr "[...]" w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier hazardowych postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. "[...]", reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze wniesionej na decyzję Dyrektora Izby Celnej w "[...]" z dnia 2 grudnia 2015 r., w sprawie wymierzenia kary z tytułu urządzania gier hazardowych, zawarł m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik podał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego, gdyż sparaliżowałoby to prowadzona przez niego działalność gospodarczą i doprowadziłoby do uszczerbku utrzymania koniecznego jego i rodziny. Z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej "[...]" w 2014 r. i 2015 r. wykazał stratę, czego dowodzą wydruki z księgi przychodów i rozchodów oraz kopie złożonych zeznań PIT-36. Skarżący utrzymuje się z pomocy rodziny. Ponadto, 13 stycznia 2015 r. zwrócił się on do ZUS z wnioskiem o umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek, co wskazuje na istnienie zaległości i potwierdza trudną sytuację finansową. Powyższe potwierdza również wyciąg z zamkniętego w 2009 r. rachunku bankowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) zwanej dalej: ustawą p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 ustawa p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych- http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak w postanowieniu WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. II SA/Bk 352/06, dostępne w CBOSA). Podkreślenia zatem wymaga, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wskazanie we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dokonując oceny wniosku skarżącego Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż skarżący nie wykazał żadnej okoliczności stanowiącej o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący stwierdził, że jego sytuacja majątkowa jest zła, gdyż prowadzona działalność gospodarcza "[...]"przynosi straty, czego dowodzić mają kopie deklaracji rocznych, wydruki księgi przychodów Należy zauważyć, że w wyciągu tym jako właściciel rachunku wskazany jest "[...]", podczas gdy ze skargi wynika, że od 1 stycznia 2013 r. skarżący prowadzi działalność jako "[...]". W tej sytuacji trudno przyjąć, że trudna sytuacja finansowa, podawana jako przyczyna zamknięcia rachunku, dotyczy aktualnej sytuacji skarżącego, tym bardziej, że miało to miejsce w 2009 r. Mało wiarygodny jest też, aby osoba prowadząca działalność gospodarczą w okresie 5 lat nie posiadała żadnego rachunku bankowego. Ponadto, choć przedłożona przez skarżącego dokumentacja świadczy o ponoszeniu straty, to wykazana strata z tytułu działalności gospodarczej nie oznacza wystąpienia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych (zob. postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt II GZ 108/16). Nie może też być mowy o paraliżu działalności skarżącego, skoro – jak wynika z wydruku księgi przychodów i rozchodów - od sierpnia 2015 r. takiej działalności faktycznie nie prowadzi. Dodać jednocześnie należy, że już 15 czerwca 2015 r. ustanowił on profesjonalnego pełnomocnika. Sąd nie neguje prawa, jak i potrzeby skarżącego do ustanowienia dla siebie zastępstwa prawnego, niemniej jednak okoliczności ustanowienia pełnomocnika, który nie oświadczył, aby reprezentował skarżącego przed organami celnymi i Sądem pro publico bono, oraz uiszczenie w terminie wpisu w kwocie 1.050 zł, wskazują, że sytuacja finansowa skarżącego w rzeczywistości może nie kształtować się tak, jak to przedstawione zostało we wniosku. Dodać należy, że skarżący nie przedstawił żadnych danych dotyczących posiadanego majątku ruchomego i nieruchomego, zaś z akt administracyjnych wynika, ze jest on co najmniej właścicielem kiosku, w którym prowadził gry na automatach i trzech automatów. Ponadto, skarżący wywodzi, że wykonanie decyzji może doprowadzić do powstania uszczerbku utrzymania koniecznego jego i jego rodziny, jednocześnie wyjaśnia, że utrzymuje się dzięki pomocy rodziny. Nie podał jednak w ogóle, jak jest jego sytuacja rodzinna i jak kształtuje się sytuacja majątkowa tych członków rodziny, którzy go wspomagają. Fakt złożenia wniosku do ZUS o umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek sam w sobie nie przesądza o istnieniu złej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Dopiero uwzględnienie takiego wniosku (po merytorycznym zbadaniu przez właściwy organ istnienia przesłanek umorzenia) dawałoby podstawę do wywodzenia, że sytuacja materialna skarżącego jest zła. Skoro więc skarżący nie wykazał w jakikolwiek sposób swojej obecnej kondycji finansowej, to tym samym nie sposób ocenić, czy rzeczywiście zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. Należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający samo twierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku powinno się bowiem odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do konkretnego wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być zatem poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. W interesie strony leży więc takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek wstrzymania wykonania. Twierdzenia te winny zaś zostać poparte niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych, jak również skonkretyzowanych danych, wystarczająco obrazujących jej sytuację. Brak takiego odniesienia uniemożliwia pozytywną weryfikację ich wiarygodności, a w rezultacie - przychylenie się do zgłoszonego żądania (zob. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia: 22 marca 2011 r., II GSK 373/11; 3 lutego 2011 r., I OZ 74/11; 18 marca 2010 r., II FSK 502/09; 1 października 2009 r., I FSK 1312/08). Samo gołosłowne wskazanie na brak środków finansowych na pokrycie nałożonych kar pieniężnych nie stanowi o rzeczywistym istnieniu przesłanek określonych w art. 61 p.p.s.a. Ponadto, każda decyzja administracyjna nakładająca karę pieniężną, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dodać też należy, że nałożony na skarżącego obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są odwracalne. W związku z powyższym, skoro skarżący w złożonym wniosku nie wykazał w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z wnioskiem. Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.