II SA/Ol 166/10

Dnia 20 kwietnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2010 roku sprawy ze skargi Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na uchwałę Rady Gminy Łukta z dnia 28 października 2009 r. nr XXXV/192/2009 w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Łukta – wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie postanawia - odmówić Spółce A dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. WSA/post.1 – sentencja postanowienia Pismem z dnia 7 kwietnia 2010r. Spółka B., powołując się na art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) wniósł o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie w sprawie ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Gminy Łukta Nr XXXV/192/2009. z dnia 28 października 2009r. w sprawie uchwalenia zmian studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy. Spółka wskazała, iż wynik postępowania sądowego będzie miał istotny wpływ na jej interes prawny, gdyż ewentualne wyeliminowanie przedmiotowej uchwały z obrotu prawnego negatywnie wpłynie na sytuację prawną w toczących się postępowaniach administracyjnych związanych z zamierzoną inwestycją Spółki na terenie gminy Łukta. Podkreślono, iż zmiana studium została dokonana miedzy innymi z jej inicjatywy aby określić w tym dokumencie politykę przestrzenną w odniesieniu do złóż kopalin w postaci żwirków i piasków w miejscowości F. na nieruchomości stanowiącej własność Spółki. Przyjęta zmiana studium wpłynęła na sytuację prawną wnioskodawcy w toku postępowania administracyjnego mającego za przedmiot określenie warunków środowiskowych dla realizacji inwestycji w postaci odkrywkowej eksploatacji kruszywa naturalnego, które toczy się przed Wójtem Gminy Łukta. Załączono m.in. publiczny wykaz dokumentów zawierających informacje o środowisku - poz. A/38/2009 oraz poz. E/1/2010. Na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2010r. pełnomocnik Wojewody po zapoznaniu się z wnioskiem Spółki B. wniósł o jego oddalenie wskazując, iż w niniejszej sprawie nie toczyło się postępowanie administracyjne lecz postępowanie nadzorcze, do którego przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają tylko wybiórcze zastosowanie. Pełnomocnik Rady Gminy Łukta nie oponował wobec dopuszczenia Spółki do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożony wniosek jest niezasadny. Stosownie do art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie służy zażalenie. Jak z powyższego wynika w rozpoznawanej sprawie wnioskująca Spółka opiera swoje żądanie na stwierdzeniu, iż nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, którego wynik dotyczy jej interesu prawnego. W tym miejscu wskazać należy, iż określenie "postępowanie administracyjne" użyte w zacytowanym przepisie jak wskazują komentatorzy do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. Jan P. Tarno, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2010, str. 104, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Komentarz, Wolters Kluwer business, Warszawa 2009, str. 110) należy rozumieć szeroko, w znaczeniu "postępowanie przed organem administracji publicznej". W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest także pogląd niedopuszczalności przed reformą sadownictwa administracyjnego z 2002r. udziału osób trzecich w postępowaniu sądowym uruchamianym przez organ nadzoru. Także obecnie w orzecznictwie dominuje stanowisko, że co do zasady stronami postępowań nadzorczych uregulowanych w tzw. ustawach samorządowych są organy nadzoru (art. 86 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym) i organy jednostek samorządu terytorialnego podległe temu nadzorowi. W konsekwencji tylko tym podmiotom przysługuje status strony w postępowaniu sądowym, którego przedmiotem są akty nadzoru, bądź też akty organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 i 7 ustawy ppsa.) w stosunku do których to organ nadzoru wniósł w ramach przysługujących mu kompetencji skargę do sądu administracyjnego. Wskazać należy także na wyrok z 10 maja 2006r. sygn. I OSK 298/06 (ONSAiWSA 2007, nr 2, poz. 34), w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przystępowanie osoby trzeciej do postępowania sądowego wszczętego przez wojewodę w ramach przysługujących mu środków nadzorczych tylko dlatego, że osoba ta uważa, że zaskarżona przez wojewodę uchwałą jest dla niej korzystna (...) nie ma podstawy prawnej w art. 33 § 2 ustawy ppsa. Nadto wskazać należy także na okoliczność, iż wniesienie przez wojewodę skargi na uchwałę nie jest poprzedzone żadnym wcześniejszych postępowaniem. Nie jest nawet uzależnione od wcześniejszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jak tez ograniczone terminem. W tym stanie rzeczy wnioskująca o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym Spółka, która powołuje się na swój interes prawny wskazując, iż ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego skarżonej uchwały Rady Gminy Łukta z dnia 28 października 2009r. w sprawie uchwalenia zmian studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Łukta, nie może zostać na płaszczyźnie samorządowych przepisów ustrojowych - ustawy o samorządzie gminnym, ani na gruncie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - uczestnikiem postępowania w tej sprawie. Spółka we wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie powoływała się na swój interes prawny wyrażający się tym, iż zapis studium kształtuje politykę przestrzenną gminy w zakresie przeznaczenia terenu stanowiącego własność Spółki z przeznaczeniem na wydobywanie kopaliny w postaci żwirków i piasków w miejscowości F. W stosunku do tego terenu Spółka podjęła już działania mające na celu określenie środowiskowych warunków dla realizacji inwestycji w postaci odkrywkowej eksploatacji kruszywa naturalnego. Zatem ewentualne wyeliminowanie tejże uchwały z obrotu prawnego spowoduje negatywne konsekwencje dla Spółki. Wyjaśnić pozostaje jednakże, iż dla omawianej sytuacji brak jest podstaw do przystąpienia wnioskującej do postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż Spółka zainteresowana jest utrzymaniem w mocy skarżonej przez Wojewodę uchwały, natomiast w sądownictwie administracyjnym nie jest znane pojęcie interwenienta ubocznego. Brak jest podstawy prawnej dla działania osób fizycznych czy prawnych, które mogłyby przystąpić do postępowania sądowego uruchamianego przez wojewodę na skutek wniesionej skargi, tylko z tego powodu, iż kwestionowana uchwała jest dla takiej osoby korzystna i jest ona zainteresowana w jej utrzymaniu w mocy. Osoby takie mogą jedynie dochodzić swoich praw w sytuacji, gdy ich interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone wydanym aktem organu administracji publicznej w sprawach z zakresie administracji publicznej, w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym poprzez bezpośrednie zaskarżenie takiej uchwały. Przepisy ustawy o samorządzie gminnym, jak i ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują natomiast sytuacji odwrotnej, gdy wnioskodawcy zależy na utrzymaniu w mocy skarżonego aktu jednostki samorządu terytorialnego. Powyższe stanowi, iż w sprawie uruchomionej skargą Wojewody na uchwałę Rady Gminy Łukta Spółki B. status uczestnika postępowania na prawach strony nie przysługuje. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.