II SA/Ol 199/12
WyrokWSA w Olsztynie2012-11-27
Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Beata Jezielska, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla farmy elektrowni wiatrowych jest nieważna z powodu niezgodności z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna, jeśli jej postanowienia dotyczące lokalizacji farmy elektrowni wiatrowych są sprzeczne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, które nie przewidywały takiej funkcji na danym terenie. Brak zgodności planu ze studium stanowi naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, co skutkuje nieważnością uchwały.Stan faktyczny
Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Reszlu w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla farmy elektrowni wiatrowych, zarzucając jej niezgodność ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Skarżący wskazał, że tereny przeznaczone pod farmę nie zostały wskazane w studium jako tereny o takiej funkcji, a także podniósł inne zarzuty dotyczące braku dokładnej lokalizacji elektrowni, naruszenia przepisów o ochronie gruntów rolnych oraz braku podsumowania dotyczącego oceny oddziaływania na środowisko. Burmistrz wniósł o oddalenie skargi, argumentując zgodność planu ze studium i wskazując na zastosowanie przepisów dotychczasowych.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w Reszlu z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla farmy elektrowni wiatrowych i orzekł, że uchwała nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 listopada 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant referent-stażysta Anna Zofia Głażewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2012 roku sprawy ze skargi Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Reszlu z dnia 22 grudnia 2011 r., nr XVII/106/2011 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w Reszlu z dnia 22 grudnia 2011 r., nr XVII/106/2011 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w gminie Reszel dla farmy elektrowni wiatrowych w obrębach geodezyjnych Wólka Pilecka i Pilec; 2. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.
Wojewoda pismem opatrzonym datą "[...]" wniósł, na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na uchwałę Nr XVII/106/2011 Rady Miejskiej w Reszlu z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w gminie Reszel dla farmy elektrowni wiatrowych w obrębach geodezyjnych Wólka Pilecka i Pilec żądając stwierdzenia jej nieważności w całości. W uzasadnieniu skargi wskazał m.in., iż z przedstawionej do oceny dokumentacji planistycznej wynika, iż brak jest podstaw do pozytywnego potwierdzenia podstawowej przesłanki decydującej o prawidłowości podjętej przez Radę Miejską w Reszlu przedmiotowej uchwały, to jest zgodności z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Reszel. Niezgodność przedmiotowej uchwały ze studium polega na tym, że tereny oznaczone symbolami 1R/EE i 2R/EE - tereny rolne z dopuszczeniem lokalizacji elektrowni wiatrowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną i komunikacyjną, budynkami obsługi farmy elektrowni wiatrowej oraz stacją transformatorową (GPZ), nie zostały wskazane w studium gminy, jako tereny przeznaczone do pełnienia takiej funkcji. Według ustaleń graficznych studium, teren objęty niniejszym planem, znajduje się w obszarze rolniczej przestrzeni produkcyjnej, prowadzenia działalności gospodarczych rolniczych oraz zalesień. Podniósł, iż bezpośrednie sąsiedztwo z terenami przeznaczonymi w studium do pełnienia funkcji turystyczno - wypoczynkowej i obsługi ruchu turystycznego oraz Obszarem Chronionego Krajobrazu, w myśl zapisów studium w pkt. 4.4 dla wsi Bezławki i Pilec, eliminuje w granicach opracowania niniejszego planu miejscowego realizację elektrowni wiatrowych. W przeciwnym razie ustalona w planie funkcja elektrowni wiatrowych wprost kolidowałaby z sąsiednimi funkcjami, uwarunkowaniami przyrodniczymi i krajobrazowymi oraz kulturowymi. Tym samym Rada Miejska w Reszlu podjęła błędne stanowisko o stwierdzeniu zgodności niniejszego planu miejscowego ze studium gminy. Argumentował, że na rysunku planu nie wyznaczono terenów komunikacyjnych, o których mowa w § 3 ust. 3 uchwały oraz nie określono dokładnej lokalizacji elektrowni wiatrowych (jest jedynie niewiążąca propozycja lokalizacji i to w stosunku do 6 turbin wiatrowych, a w tekście uchwały jest mowa o 7 sztukach). Brak dokładnej lokalizacji elektrowni wiatrowych może doprowadzić do wykroczenia negatywnego oddziaływania elektrowni poza obszar opracowania planu, a tym samym niejako przeniesienia ustaleń (np. w zakresie zakazu zabudowy w jakieś odległości od elektrowni) na tereny, dla których nie opracowywano planu – powyższe stanowi naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dodatkowo wskazał, że ustalenia uchwały np. poprzez zapisy § 3 ust. 1 pkt. 3, 16, 17 oraz ust. 3 mogą spowodować naruszenie zapisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych między innymi ze względu na występowanie na terenie objętym obszarem opracowania planu, gruntów rolnych III klasy bonitacyjnej, które zgodnie z art. 7 ust. 2 wymagają uprzednio zgody ministra rolnictwa na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. § 3 ust. 1 pkt 16 uchwały narusza art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym bowiem w uchwale winny zostać określone podstawowe parametry i wskaźniki zabudowy. Uchwała nie wypełnia również dyspozycji art. 55 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, gdyż w analizowanej dokumentacji planistycznej brak jest pisemnego podsumowania zawierającego uzasadnienie wyboru przyjętego dokumentu w odniesieniu do rozpatrywanych rozwiązań alternatywnych, a także informacji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione np.: ustalenia zawarte w prognozie oddziaływania na środowisko, czy też wyniki postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Ponadto wątpliwości budzi poprawność zapisu § 4 uchwały. Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym roszczenia o opłatę można zgłaszać w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy stał się obowiązujący – w tym zakresie zapis uchwały wykracza poza zakres ustawowego terminu.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Reszla wniósł o jej oddalenie. Podniósł, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w gminie Reszel dla farmy elektrowni wiatrowych w obrębach geodezyjnych Wólka Pilecka i Pilec, zatwierdzony uchwałą Nr XVII/106/2011 Rady Miejskiej w Reszlu został wykonany na podstawie uchwały Nr XXVIII/157/2009 Rady Miejskiej w Reszlu z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w gminie Reszel dla farmy elektrowni wiatrowych w obrębach geodezyjnych Wólka Pilecka i Pilec. Wojewoda nie stwierdził niezgodności z prawem uchwały intencyjnej, na podstawie której był sporządzany plan, jak również powyższej uchwały nie zaskarżył do sądu. Ustalenia przedmiotowego planu są zgodne z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Reszel uchwalonego uchwałą nr XII/73/99 Rady Miejskiej w Reszlu z dnia 21 września 1999 r. i Zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Reszel uchwalonej uchwałą nr VI/34/07 Rady Miejskiej w Reszlu z dnia 1 marca 2007 r. (art. 15 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Sam fakt podnoszony przez Wojewodę, że tereny oznaczone w zaskarżonym planie symbolami 1R/EE i 2R/EE jako tereny rolne z dopuszczeniem lokalizacji elektrowni wiatrowych nie zostały wskazane w studium jako tereny przeznaczone do pełnienia tej funkcji, a w ustaleniach graficznych i tekstowych studium dla tych obszarów przewidziano funkcje prowadzenia działalności rolniczej i zalesień nie przesądza o niezgodności planu ze studium. Zgodnie bowiem z tekstem jednolitym studium "ze względu na obecność potencjału energetycznego wiatru, istnieje możliwość zastosowania na terenie gminy Reszel elektrowni wiatrowych". Podniósł, iż do sporządzania planu przystąpiono w dniu 19 marca 2009 r. Zatem dla przedmiotowego planu nie stosuje się znowelizowanych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wprowadzonych w życie ustawą z dnia 6 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dlatego do przedmiotowego planu nie ma zastosowania art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie ma również zastosowania art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym bowiem w obecnym brzmieniu, cytowanym przez Wojewodę, dodano go do ustawy na podstawie art. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazał, iż stwierdzenie Wojewody, że planowana inwestycja kolidowałaby z sąsiadującymi terenami nie zostało poparte merytorycznymi przesłankami. Plan uzyskał bowiem uzgodnienia od wszystkich organów, a według opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska plan ten mógł być uchwalony z zastrzeżeniem konieczności przeprowadzenia dodatkowych, uszczegółowionych procedur po uchwaleniu planu, na etapie realizacji projektu budowlanego. Z kolei zarzuty skargi, że ustalenia planu mogą spowodować naruszenie zapisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, są tylko domniemaniami Wojewody, iż planowana inwestycja będzie wymagała odrolnienia terenów większych niż dopuszcza tego prawo. Podniósł również, że inwestycja polegająca na budowie instalacji wykorzystujących do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru możliwa jest wyłącznie po uzyskaniu w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Jak wynika z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, ale nie poprzedza sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kwestie ochrony środowiska będą zatem badane w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m. in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej
Przepis art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi z kolei, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego – art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
W ocenie Sądu, w świetle powyższych regulacji Wojewoda był legitymowany do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Reszlu z dnia 22 grudnia 2011 r.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 - 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 647) w celu określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, zwanego dalej "studium". Wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza studium zawierające część tekstową i graficzną, uwzględniając zasady określone w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, ustalenia strategii rozwoju i planu zagospodarowania przestrzennego województwa oraz strategii rozwoju gminy, o ile gmina dysponuje takim opracowaniem. Studium sporządza się dla obszaru w granicach administracyjnych gminy, a jego ustalenia są wiążące dla organów gminy przy sporządzania planów miejscowych. Jak podkreśla się w literaturze, studium ma być z założenia aktem elastycznym, który stwarzając nieprzekraczalne ramy dla swobody planowania miejscowego, pozwala na maksymalne uwzględnienie warunków i potrzeb lokalnych przy tworzeniu regulacji planów miejscowych. Poprzez studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego władze gminy podejmują podstawowe ustalenia w zakresie polityki przestrzennej, przede wszystkim poprzez wskazanie terenów przeznaczonych pod zabudowę, wstępną lokalizację infrastruktury technicznej, obszarów rozmieszczenia wielkopowierzchniowych obiektów handlowych, obszarów chronionych i innych, wymienionych w art. 10 ust. 2 powołanej ustawy (Z. Niewiadomski, Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, komentarz C.H.Beck 2008, wydanie 4, s.80 i następna). Wprawdzie w niniejszej sprawie Studium zostało uchwalone w dniu 21 września 1999 r. i zmienione uchwałą z dnia 1 marca 2007 r., lecz przepisy tej ustawy zawierały w tamtym okresie analogiczne zapisy.
Wskazać należy, iż w myśl art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium. Należy przy tym zaznaczyć, iż zgodność planu ze studium nie może być rozumiana ogólnie. Pojęcie "zgodności" uchwalonego planu ze studium oznacza stopień związania silniejszy niż we wcześniej używanych terminach "spójność", czy "niesprzeczność" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2008r., sygn. akt II OSK 114/08, LEX nr 497581). Brak zgodności ustaleń miejscowego planu ze studium stanowi naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, co powoduje nieważność uchwały rady gminy.
W niniejszej sprawie organ nadzoru stwierdził, iż z przedstawionej do oceny dokumentacji planistycznej wynika, iż brak jest podstaw do pozytywnego potwierdzenia podstawowej przesłanki decydującej o prawidłowości podjętej przez Radę Miejską w Reszlu zakwestionowanej uchwały, to jest zgodności z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Reszel. Analiza administracyjnych akt sprawy potwierdza zarzut skargi i wskazuje na niezgodność przedmiotowej uchwały ze studium. Powyższa niezgodność polega na tym, że tereny oznaczone symbolami 1R/EE i 2R/EE - tereny rolne z dopuszczeniem lokalizacji elektrowni wiatrowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną i komunikacyjną, budynkami obsługi farmy elektrowni wiatrowej oraz stacją transformatorową (GPZ), nie zostały wskazane w studium gminy, jako tereny przeznaczone do pełnienia takiej funkcji.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wójt, burmistrz, prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszący się do obszaru objętego planem. Z powyższego przepisu wynika zasada obowiązkowej zgodności planu ze studium, czyli jego "niesprzeczności". Nie sposób dopatrzeć się tak rozumianej zgodności poprzez dopuszczenie zabudowy-lokalizacji tam, gdzie nakreślone w studium wiążące zasady zagospodarowania jej nie przewidują. O ile, w studium nie przewidziano możliwości lokalizacji elektrowni wiatrowych na określonym terenie, to taka lokalizacja przewidziana w części objętej zaskarżonym planem jest sprzeczna ze studium. Innymi słowy niedopuszczenie w studium na tym obszarze takiej lokalizacji uniemożliwia przyjęcie w planie takiego sposobu zagospodarowania. Jednocześnie sama "możliwość zastosowania na terenie gminy Reszel elektrowni wiatrowych" nie może być rozumiana jako dopuszczenie możliwego sposobu zagospodarowania terenu, które pozostawałoby w sprzeczności z wiążącymi ustaleniami (zasadami). A tak stałoby się w wypadku, gdyby przyjąć, że zabudowa mogłaby być dopuszczona tam, gdzie twórcy Studium jej nie przewidzieli.
Zauważyć należy, że stosownie do art. 33 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym "jeżeli w wyniku zmiany ustaw zachodzi konieczność zmiany studium lub planu miejscowego, czynności, o których mowa w art. 11 i 17 (normujące szczegółowo tryb sporządzania planu oraz procedurę sporządzania projektu studium), wykonuje się odpowiednio w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian. Zarówno studium gminne, będące aktem kierownictwa wewnętrznego, jak i miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego - akt prawa miejscowego, są aktami prawnymi wykonawczymi (podustawowymi). Z reguły akty wykonawcze dzielą los przepisów ustawowych będących ich prawną podstawą wydania i obowiązywania. Wyjątki w tym względzie są wprowadzane w przepisach przejściowych ustaw, utrzymujących w mocy akty wykonawcze mimo uchylenia lub zmiany treści przepisów stanowiących prawną podstawę tych aktów. Ponadto należy zaznaczyć, że zgodnie z hierarchicznym układem aktów prawnych o charakterze generalnym akty niższego rzędu powinny pozostawać w zgodzie z aktami prawnymi wyższego rzędu. Zatem w przypadku, gdy regulacje ustawowe oddziałujące na treść aktów planistycznych ulegają zmianie, wówczas obowiązujące akty planowania przestrzennego powinny zostać dostosowane do nowego stanu prawnego.
Zauważyć należy, iż z treści art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2010 r. Nr 155, poz. 1043) do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu lub studium, a postępowanie nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W świetle powyższego zasadne są argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę, że "dla przedmiotowego planu nie stosuje się znowelizowanych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wprowadzonych w życie ustawą z dnia 6 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dlatego do przedmiotowego planu nie ma zastosowania art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie ma również zastosowania art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym bowiem w obecnym brzmieniu dodano go do ustawy na podstawie art. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym". Z faktu, że procedura sporządzania planu rozpoczęła się w dniu 19 marca 2009 r. wynika, że po dniu wejścia w życie nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (późniejszej wersji tej ustawy), do uchwały podjętej w 2011 r. będą miały zastosowanie przepisy dotychczasowe. Powyższa okoliczność nie ma jednak znaczenia w niniejszej sprawie dla oceny legalności zaskarżonej uchwały bowiem zapisu planu dotyczące lokalizacji farmy elektrowni wiatrowych pozostają w sprzeczności ze studium.
Zgodnie z regulacją zawartą w art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości. W myśl art. 37 ust. 1 powołanej ustawy wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4, ustala się na dzień jej sprzedaży. Zgodnie art. 37 ust. 3 roszczenia, o których mowa w art. 36 ust. 3, można zgłaszać w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące, a przepis ten stosuje się odpowiednio do opłat, o których mowa w art. 36 ust. 4. Termin pięcioletni, o którym mowa w ust. 3, należy traktować jako termin zawity. Zatem jego niezachowanie wiąże się z utratą możliwości wytoczenia powództwa do sądu powszechnego. Z uwagi na odpowiednie stosowanie tego przepisu do opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (art. 37 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) upływ pięcioletniego terminu uniemożliwia gminie dochodzenia renty planistycznej od właściciela nieruchomości. § 4 kontrolowanej uchwały stanowi, że stawkę służącą do naliczania jednorazowej opłaty ustala się w momencie zbywania nieruchomości przez obecnego właściciela. Tym samym stwierdzić należy, że w tym zakresie zapis uchwały wykracza poza zakres ustawowego terminu określonego w art. 37 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Odnosząc się do zarzutu skargi, że zakwestionowana uchwała nie wypełnia dyspozycji art. 55 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, gdyż w analizowanej dokumentacji planistycznej brak jest pisemnego podsumowania zawierającego uzasadnienie wyboru przyjętego dokumentu wyjaśnić należy, że przepis art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227) bez wątpienia odnosi się do tego typu dokumentów, jak miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego gminy. Jednak z brzmienia powyższego przepisu wynika, iż "pisemne podsumowanie" załącza się do przyjętego dokumentu, co w tym przypadku oznaczałoby, że załącza się po podjęciu uchwały przez radę gminy. Do podobnego wniosku prowadzi wykładnia ust. 4 art. 55 omawianej ustawy, z którego wynika, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta jako organ sporządzający projekt miejscowego planu "przekazuje przyjęty dokument wraz z podsumowaniem właściwym organom" (regionalny dyrektor ochrony środowiska, państwowy powiatowy inspektor sanitarny). Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska jest organem administracji rządowej niezespolonej na obszarze województwa, dla którego organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego jest Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (art. 123 i art. 127 ust. 3 powyższej ustawy). Obowiązek przedstawienia właściwym organom pisemnego podsumowania, nie wynika z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i skoro ma być obowiązek ten realizowany po przyjęciu dokumentu, w tym przypadku po podjęciu uchwały przez Radę Miejską, to brak dostatecznych przesłanek do przyjęcia poglądu, że podsumowanie to powinno być obligatoryjnym załącznikiem do planu miejscowego, tak jak to przyjął Wojewoda. Poza tym w ustawie o udostępnianiu informacji wyraźnie wskazano właściwe organy, którym należy przekazać przyjęty dokument wraz z podsumowaniem, wśród tych organów nie wymieniono jednak wojewody i nie określono terminu przekazania (v: wyrok NSA z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1370/10, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przechodząc z kolei do zarzutu skargi wskazującego, że ustalenia uchwały mogą spowodować naruszenie zapisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych między innymi ze względu na występowanie na terenie objętym obszarem opracowania planu, gruntów rolnych III klasy bonitacyjnej, które zgodnie z art. 7 ust. 2 wymagają uprzednio zgody ministra rolnictwa na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze wyjaśnić należy, iż przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.), w tym przepis art. 7 ust. 1 stanowią, iż przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast w ust. 2 pkt 1 tego przepisu przyjęto, iż przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Brak takiej zgody uniemożliwia dokonanie odrolnienia gruntu rolnego. Niemniej jednak czynienie takiego zarzutu wobec zaskarżonego planu zagospodarowani przestrzennego musi wynikać z prawidłowej analizy planu i materiałów planistycznych, a nie domniemania. W powyższym zakresie Wojewoda nie zawarł niezbędnych wywodów, a Sąd kontrolując zakwestionowany akt (nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi) nie znalazł powodów, które pozwalałyby na przyjęcie, że przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zostały naruszone i to w stopniu zobowiązującym do wyeliminowania z obrotu prawnego stosownych zapisów planu.
Reasumując, postanowienia planu dopuszczające możliwość zmiany przeznaczenia terenu poprzez możliwość lokalizacji farmy elektrowni wiatrowych, który to teren w studium nie został pod nią przeznaczony uznać należy za sprzeczne z jego postanowieniami, co narusza art. 15 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przyjąć należało zatem, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego w rozumieniu art. 28 ust. 1 powyższej ustawy.
Spowodowało to nieważność zaskarżonej uchwały w całości i dlatego orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.
O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło