II SA/Ol 207/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2016 r. wniosku F. K. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie ze skargi F. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku stałego postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku W dniu 21 kwietnia 2015 r., o godzinie 11:10 odbyła się rozprawa w sprawie ze skargi F. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]", utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku stałego z powodu braku współdziałania z pracownikiem socjalnym. W dniu 20 kwietnia 2015 r. skarżący złożył osobiście w tutejszym Sądzie wniosek o odroczenie rozprawy w związku ze złym stanem zdrowia po przebytej operacji na otwartym sercu w krążeniu pozaustrojowym i hipotermii. Podał, że jest osobą niepełnosprawną z nadciśnieniem tętniczym, niedomykalnością zastawek, cukrzycą insulinozależną, zwyrodnieniem kręgosłupa, neuropatią. Wskazał, że musi regularnie co kilka godzin badać poziom cukru, przyjmować insulinę i inne leki, jak również regularnie i często spożywać specjalne posiłki. Powołał się na dokumentację medyczną składaną w toku postępowania administracyjnego. Stwierdził, że uczestnictwo w czterech rozprawach jednego dnia, przebywanie długi czas bez badania i spożycia posiłków naraziłoby go na bezpośrednie zagrożenie zdrowia, a nawet życia. Ze sporządzonej notatki urzędowej (k.19) wynika, że skarżący stawił się osobiście w tutejszym Sądzie w dniu 21 kwietnia 2015 r. na rozprawę w sprawie II SA/Ol 205/15, która rozpoczęła się o godzinie 9:20. Skarżący nie był obecny na rozprawie, która odbyła się w niniejszej sprawie, ale w zawiadomieniu o rozprawie, które odebrał osobiście, został pouczony, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Poinformowano również wówczas stronę, że złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Stosownie do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Na rozprawie Sąd oddalił wniosek o odroczenie rozprawy. W dniu 29 kwietnia 2015 r. skarżący złożył osobiście w tutejszym Sądzie wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie mu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Postanowieniem z dnia 5 maja 2015 r. Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Postanowienie to doręczone zostało skarżącemu w dniu 7 maja 2015 r. W dniu 14 maja 2015 r. (data nadania pocztowego) skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie i w odrębnym piśmie wniósł o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku ze względu na swój stan zdrowia. Podniósł, że wymienione schorzenia nie pozwoliły mu na złożenie wniosku o uzasadnienie w terminie, a jednodniowe opóźnienie nie może pozbawić go zagwarantowanego w ustawie zasadniczej prawa. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt I OZ 1719/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 i § 2 cytowanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym, wnoszący o przywrócenie terminu, jest zobowiązany uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W związku z powyższym, przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Analizując spełnienie pierwszego z wymienionych warunków Sąd uwzględnił, że skarżący dowiedział się o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w momencie doręczenia mu postanowienia z dnia 5 maja 2015 r., czyli w dniu 7 maja 2015 r. Z wnioskiem o przywrócenie terminu wystąpił zaś w dniu 14 maja 2015 r. W związku z tym należało przyjąć, że skarżący zachował termin wskazany w art. 87 § 1 p.p.s.a. do złożenia wniosku. Zważyć należy bowiem, iż zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą termin ten należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o uchybieniu terminu (tak: NSA w postanowieniu z dnia 20 sierpnia 2010r. sygn. akt II OZ 779/10, publ. w LEX nr 663839). Nie można jednak uznać, że uchybienie przez skarżącego terminowi do wystąpienia z wnioskiem o uzasadnienie wyroku było przez niego niezawinione. Skarżący wskazuje na występujące u niego schorzenia, które jednak nie ograniczały go uprzednio jak i później w osobistym prowadzeniu własnych spraw. Skarżący był dotychczas aktywny, brak informacji, aby pomimo wskazanego stanu zdrowia musiał korzystać z pomocy osób trzecich. Skarżący osobiście redaguje pisma, podpisuje je, osobiście składa je w Sądzie lub nadaje w urzędzie pocztowym. W związku z tym, nie można uznać, aby ogólny stan zdrowia skarżącego mógł stać się przyczyną uchybienia terminowi. Skarżący nie wyjaśnił, dlaczego uchybił terminowi o jeden dzień, jakie konkretnie okoliczności spowodowały, że nie był w stanie dochować terminu ustawowego. Nie można więc uznać, że skarżący uprawdopodobnił bark swojej winy w uchybieniu terminu. Podnieść należy, nawiązując do wypracowanych i utrwalonych poglądów doktryny i judykatury, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy, a jedyną możliwością jego przywrócenia jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że dokonanie czynności procesowej w terminie nie było możliwe z powodu obiektywnej przeszkody, której przy zachowaniu należytej staranności nie dało się ominąć. Oznacza to, że strona mimo starań nie mogła dokonać czynności w terminie. Strona zatem musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (tak też WSA w Gliwicach w post. z dnia 20.10.2004r. sygn. akt IV SA/GL 647/04). Podkreślić należy, że termin może być przywrócony tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się na przykład: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. W warunkach rozpoznawanej sprawy nie można stwierdzić wystąpienia tego typu okoliczności. W ocenie Sądu, nie ma podstaw do przyjęcia, że skarżący dochował należytej staranności, której należałoby oczekiwać od strony postępowania. Powoływanie się tylko na sam fakt występowania u skarżącego licznych schorzeń, które uprzednio nie ograniczały skarżącego w redagowaniu pism i składaniu ich do Sądu, nie tłumaczy, dlaczego skarżący nie mógł dokonać wnioskowanej czynności w zawitym terminie, o którym został prawidłowo pouczony. Bez znaczenia jest również okres przekroczenia terminu jak i waga uchybionej czynności, gdyż brzmienie art. 85 p.p.s.a jest kategoryczne. Przepis ten stanowi, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Skarżący zrealizował swoje prawo do Sądu, został prawidłowo pouczony o terminie i sposobie zaskarżenia wyroku. Mimo tego, uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i nie wykazał, że niedochowanie terminu było przez niego niezawinione. W tym stanie rzeczy, należało postanowić jak w postanowieniu.