II SA/Ol 243/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]"r. nr "[...]" Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania D. K., utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia "[...]" nr "[...]", odmawiającą udzielenia pozwolenia na budowę komina murowanego przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym Nr "[...]", dla potrzeb lokalu mieszkalnego Nr 1, w granicach działek Nr "[...]" w M.. W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył stan faktyczny sprawy, wskazując, że w dniu 24 października 2012r. D. K. wystąpiła do Starosty z wnioskiem o udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego komina. Do wniosku dołączyła projekt budowlany oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestorka wykazała w oświadczeniu, że przysługuje jej prawo do dysponowania działką nr "[...]", stanowiącą własność gminy M., na terenie której projektowane jest usytuowanie komina murowanego oraz działką Nr "[...]", stanowiącą współwłasność właścicieli lokali mieszkalnych, na terenie której przewiduje wykonywanie robót budowlanych związanych z realizacją inwestycji. Starosta pismem z dnia 15 listopada 2012 r., zgodnie z treścią art. 10 i 61 K.p.a., zawiadomił wszystkich współwłaścicieli wskazanej nieruchomości, o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie postanowieniem z dnia 15 listopada 2012 r. zobowiązał wnioskodawczynię do uzupełnienia przedłożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane o dowody potwierdzające to prawo, wyznaczając termin wykonania tego obowiązku do dnia 30 listopada 2012 r. W dniu 28 listopada 2012 r. współwłaściciele nieruchomości gruntowej Nr "[...]", po zapoznaniu się z projektem budowlanym oraz oświadczeniem inwestora, poinformowali organ, że nie wyrażają zgody na projektowane przedsięwzięcie. Wobec niewykonania nałożonego obowiązku w wyznaczonym terminie Starosta odmówił udzielenia pozwolenia na budowę. D. K. odwołała się od tej decyzji, podnosząc, że nie jest w stanie wypełnić obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia 15 listopada 2012 r., gdyż współwłaściciele budynku mieszkalnego wielorodzinnego nie wyrażają zgody na wykonywanie robót budowlanych w granicach nieruchomości stanowiącej ich współwłasność tylko z powodu niechęci wobec jej osoby. Wskazała, że wybudowanie komina przy ścianie szczytowej budynku wielorodzinnego oraz usytuowanie nowego kotła c.o. w pomieszczeniu piwnicznym jest niezbędne z uwagi na to, że dotychczas użytkowany przez nią przewód kominowy uległ awarii, a jedynym sposobem zapewnienia prawidłowego ogrzewania jej lokalu mieszkalnego jest wybudowanie wnioskowanego komina. Zdaniem odwołującej się w sprawie zaistniał stan wyższej konieczności, co uzasadnia uchylenie decyzji organu I instancji i wydanie decyzji zezwalającej na budowę, z pominięciem wymaganej zgody współwłaścicieli nieruchomości. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym organ II instancji potwierdził, że odwołująca się prawidłowo została wezwana przez organ I instancji do udokumentowania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Argumentowano, iż wprawdzie lokalizacja komina została przewidziana w granicach działki nr "[...]" stanowiącej własność gminy M., dla której inwestorka posiada niekwestionowane prawo do dysponowania nieruchomością, jednak budowa tego komina wymaga wykonania robót budowlanych w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego (wykonanie otworów na przejście przewodami przez tę ścianę oraz wykonanie połączenia komina ze ścianą poprzez wprowadzenie prętów konstrukcyjnych), a więc dotyczy czynności przekraczających zwykły zarząd i na zasadzie art. 199 Kodeksu cywilnego wymaga uzyskania zgody współwłaścicieli tej nieruchomości. Podkreślono, że wobec niewykonania nałożonego obowiązku, organ I instancji prawidłowo orzekł o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie D. K. wniosła o uchylenie obu decyzji instancyjnych i zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Sąd Rejonowy wniosku skarżącej z dnia 4 marca 2013r. o wyrażenie zgody na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd, którą jak stwierdziła powinna uzyskać. Powołała się na wykonane opinie i ekspertyzy kominiarskie. Podkreśliła, że w dniu 17 października 2012r. otrzymała zgodę Wójta Gminy na realizację komina zgodnie z przedstawionym projektem i roboty budowlane z tym związane. Jedynie współmieszkańcy nie wyrazili zgody, podając nieprawdziwe i niezasadne powody. Skarżąca zaznaczyła, że nie ma innej możliwości, aby zapewnić prawidłową pracę wentylacji oraz urządzeń grzewczych, jak poprzez budowę nowego komina. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej jako; "p.p.s.a."), sąd kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie, Sąd administracyjny może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a. ). Zaskarżonej decyzji nie można przypisać tego rodzaju naruszeń prawa, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona. Stosownie do art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), jednym z warunków uzyskania pozwolenia na budowę jest złożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przepis ten kategorycznie wskazuje, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W myśl art. 3 pkt 11 tej ustawy przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Wobec wskazanego rygoru o odpowiedzialności karnej, złożone przez inwestora oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wiąże organ, jednak tylko wówczas, gdy w sprawie nie ma wątpliwości, że wnioskodawca dysponuje tym prawem na podstawie powyższych tytułów i jest jedynym uprawnionym do dysponowania nieruchomością. Natomiast w przypadku współwłasności, którą w niniejszej sprawie ustalono bezspornie, należy udokumentować zgodę współwłaścicieli na realizację zamierzenia budowlanego na wspólnej nieruchomości. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy oceniać według prawa cywilnego ( zob. wyrok NSA z dnia 2 października 1986 r., IV SA 400/89, ONSA 1986/2, poz. 56). Zaś w przypadku nieruchomości objętej współwłasnością oświadczenie powyższe powinno zawierać zgodę wszystkich współwłaścicieli (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2005r. w sprawie II OSK 179/05, ONSAiWSA 2006/3/88, wyrok NSA z 17 sierpnia 1998r., w sprawie IV SA 585/96, Wspólnota 1998/48/27). Z przedłożonej organowi dokumentacji projektowej wynika, że budowa wnioskowanego komina wymagałaby wykonania otworu w ścianie szczytowej budynku wielorodzinnego, stanowiącą część wspólną wspólnoty mieszkaniowej. Organy prawidłowo przyjęły, czego nie neguje sama skarżąca, że jest to czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, wymagająca zgody wszystkich współwłaścicieli budynku. Stosownie bowiem do treści art. 19 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności. Natomiast w myśl art. 199 zdanie pierwsze K.c. do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Z tego względu, w sytuacji gdy pozwolenie na budowę ma dotyczyć budynku stanowiącego własność więcej niż jednej osoby, zgoda na dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane powinna być złożona przez wszystkich współwłaścicieli budynku, aby można było uznać, że inwestor spełnił wymóg z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego (tak też: WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 20 września 2012r., sygn. akt II SA/Go 505/12, publ. w internetowej centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www. nsa.gov.pl). Zatem w niniejszej sprawie pozwolenie na budowę mogłoby zostać wydane skarżącej dopiero po uzyskaniu zgody współwłaścicieli niniejszego budynku wielorodzinnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżąca zaś taką zgodą nie dysponowała i nie dysponuje. Dopiero w dniu 4 marca 2013r., a więc po zakończeniu postępowania administracyjnego i wydaniu przez organ II instancji decyzji, wystąpiła do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie w przedmiocie tej zgody. Okoliczność ta nie uzasadnia uchylenia wydanych decyzji i zawieszenia postępowania przed organami architektoniczno-budowlanymi, jak również zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż zagadnienie to nie stanowi prejudykatu dla zakończonego już postępowania administracyjnego ani nie ma znaczenia przy rozstrzyganiu legalności zaskarżonej decyzji, którą Sąd ocenia według stanu faktycznego i prawnego na dzień jej wydania. W tej dacie zaś skarżąca bezspornie nie posiadała zgody współwłaścicieli budynku do przebudowy jego części wspólnych. Tym samym prawidłowo organy orzekły odmownie. Po uzyskaniu wymaganej zgody współwłaścicieli lub zastępczo zgody sądu powszechnego, skarżąca będzie mogła ponownie ubiegać się o wydanie pozwolenia na budowę komina. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.