II SA/Ol 270/17

WyrokWSA w Olsztynie2017-06-23

Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Bogusław Jażdżyk, Adam Matuszak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę elektrowni wiatrowych może zostać wydane, jeśli decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczy większej liczby turbin i szerszego zakresu inwestycji niż pozwolenie na budowę, a także czy podmiot niebędący właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości ma interes prawny do wniesienia skargi?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę M. L. z uwagi na brak jego interesu prawnego, gdyż nie był on właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości, a jedynie posiadał interes faktyczny. Sąd uznał, że pozwolenie na budowę 16 elektrowni wiatrowych z infrastrukturą towarzyszącą mogło zostać wydane pomimo, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczyła 24 elektrowni, ponieważ zmniejszenie liczby turbin nie zwiększa negatywnego oddziaływania na środowisko, a decyzja środowiskowa obejmuje kluczowe elementy inwestycji. Ponadto, infrastruktura towarzysząca, taka jak drogi czy linie światłowodowe, nie zawsze wymaga odrębnej oceny środowiskowej, jeśli nie jest objęta pierwotną decyzją środowiskową dla głównych elementów inwestycji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg A. L. i M. L. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o pozwoleniu na budowę 16 elektrowni wiatrowych z infrastrukturą towarzyszącą. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko, niezgodność projektu z decyzją środowiskową, brak wymaganych uzgodnień i opinii, a także naruszenie przepisów ochrony zabytków. Wcześniejsze postępowania obejmowały wyrok WSA uchylający decyzje organów oraz wyrok NSA uchylający wyrok WSA i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. L.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant sekretarz sądowy Maciej Lipiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. sprawy ze skarg A. L. i M. L. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargi. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 24 stycznia 2014 r. Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę 16 elektrowni wiatrowych z obiektami towarzyszącymi infrastruktury technicznej (drogami dojazdowymi, placami montażowymi, zjazdami, stacją GPZ, podziemną kablową linią elektroenergetyczną SN i podziemną sterującą linią światłowodową) na działkach o nr "[...]", obręb A, gm. A; o nr "[...]", obręb A, gm. A; o nr "[...]", obręb A, gm. A; o nr "[...]", obręb A, gm. A na rzecz spółki A. Organ podał, że po wpłynięciu wniosku o pozwolenie na budowę zawiadomił strony postępowania, a ustalając krąg podmiotów, które w niniejszej sprawie posiadają status strony organ miał na względzie art. 28 k.p.a. oraz art. 3 pkt 20 i art. 28 ustawy Prawo budowlane. Przedsięwzięcie zaplanowano w większości na terenach rolnych, z występowaniem zabudowy ogrodowej, a zgodnie z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kozłowo teren jest przeznaczony pod budowę elektrowni wiatrowych. Podniesiono, że zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ponowną ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę przeprowadza się, jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bądź na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, złożony do organu właściwego do wydania decyzji lub jeżeli organ właściwy do wydania decyzji stwierdzi, że we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W tym postępowaniu nie stwierdzono potrzeby przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Z załączonej do wniosku decyzji Wójta Gminy z dnia "[...]" o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie wynika ponowna konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia nie złożył wniosku o przeprowadzenie ponownej oceny na środowisko, a także organ nie stwierdził, aby we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane jakiekolwiek zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stosownie do art. 33 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane inwestor dołączył do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę wszystkie wymagane dokumenty. Wskazano, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę złożono przed upływem czterech lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna. W odwołaniu od powyższej decyzji m.in. A. L. i M. L., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucili naruszenie: - art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez brak sprawdzenia, czy istnieje zgodność projektu z wymaganiami ochrony środowiska określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę na rzecz A podczas, gdy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana na rzecz Spółki B; - art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez uznanie, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wypełnia wymogi formalne do wydania pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy powinna być wydana nowa decyzja z uwagi na zmianę ilości elektrowni wiatrowych z 24 do 16; - naruszenie art. 8 k.p.a. w związku z art. 79 ustawy udostępnianiu informacji o środowisku poprzez brak przeprowadzenia konsultacji społecznych, co stoi w sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania do organów państwa oraz uchwałą Rady Gminy w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji społecznych; - naruszenie art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez brak wydania przez Konserwatora Zabytków pozwolenia na wykonanie robót budowlanych w otoczeniu zabytków, tj. w bliskiej odległości od obiektów wpisanych do rejestru zabytków; - naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez stwierdzenie, że inwestor posiada wymagane uzgodnienia, podczas gdy postanowienie Starosty z dnia "[...]" dotyczące uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia i określenia warunków, a także opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z "[...]" w zakresie wymagań sanitarno-higienicznych i zdrowotnych nie obejmuje działek nr "[...]" obręb A, na które także wydano pozwolenie na budowę; - naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez brak sprawdzenia czy istnieje zgodność projektu z wymaganiami ochrony środowiska, określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w sytuacji gdy decyzja ta dotyczy działek 15 i 46, co do których organ nie wszczął postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; - naruszenie art. 20 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez wydanie pozwolenia na budowę na podstawie nieprawidłowo sporządzonego projektu budowlanego, zawierającego rozbieżności w numeracji działek określonych w decyzjach o warunkach zabudowy, o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a także o środowiskowych uwarunkowaniach; - naruszenie art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez wydanie pozwolenia na budowę na m.in. na działki, co do których inwestor nie przedstawił oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; - naruszenie art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez wydanie pozwolenia na budowę w sytuacji gdy inwestor nie przedłożył projektu budowlanego zgodnego z obowiązującym prawem, gdyż projekt nie zawiera żadnych charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy; - naruszenie art. 34 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że projekt budowlany spełnia warunki określone w decyzji o warunkach zabudowy, w sytuacji gdy decyzja ta dotyczy działki nr "[...]", a przedmiotowa działka została podzielona na dwie nieruchomości, a ponadto sporządzenie projektu w oparciu o dwie decyzje o warunkach zabudowy, dotyczące tej samej działki nr "[...]", a także przy braku decyzji o warunkach zabudowy dla działek o nr "[...]"; - wydanie decyzji w sytuacji braku w dokumentacji opisowej dokumentu zawierającego zestawienie powierzchni poszczególnych części zagospodarowania działki budowlanej lub terenu, a także sporządzenie projektu na podstawie wielu decyzji o warunkach zabudowy; - wydanie decyzji w sytuacji braku sporządzenia projektu zagospodarowania terenu na aktualnej mapie do celów projektowych; - wydanie decyzji przy braku uzgodnienia projektu pod względem ochrony przeciwpożarowej. Odwołujący się wnieśli ponadto o wskazanie sposobu ustalenia prawomocności decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Pismem z dnia 17 kwietnia 2014 r. organ zwrócił się do pełnomocnik o wykazanie interesu prawnego do występowania w przedmiotowym postępowaniu. W odpowiedzi podano, że M. L. jest zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu, należącej do A. L.. Jest umocowany do dokonywania czynności zarządczych, na dowód czego załączono pełnomocnictwo udzielone M. L. przez A. L. do występowania w jego imieniu przed wszystkimi organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podnosząc, że organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek sprawdzić, czy wniosek (w tym wymagane przepisami załączniki do wniosku) jest jednoznaczny co do zamiaru inwestora, jest kompletny, a jego forma i zakres są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że inwestor dołączył do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]" o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wydaną dla Spółki B oraz akt notarialny z dnia 25 maja 2011r., z którego wynika, że dokonano zmiany umowy spółki poprzez uchylenie jej dotychczasowego brzmienia i przyjęcie nowego brzemienia umowy spółki (firma B otrzymała brzmienie: A ). W związku z tym to ta sama spółka. Wskazano, że projekt budowlany jest zgodny z wymaganiami stawianymi planowanej inwestycji zarówno przez decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzję o ustaleniu warunków zabudowy, jak i decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jej realizację. Jest też zgodny z obowiązującymi regulacjami prawnymi, w tym z normami techniczno-budowlanymi, a w związku z tym organ architektoniczno-budowlany był zobowiązany do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu inwestorowi pozwolenia na budowę. Podkreślono, że w sytuacjach, w których zakres przedsięwzięcia ulega ograniczeniu w stosunku do określonego w pierwotnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, powinno się wyłączyć obowiązek ponownego przeprowadzenia postępowania w tym zakresie. Dokonanie takiej zmiany skutkuje bowiem ograniczeniem oddziaływania na środowisko, a nie jego zwiększeniem i dlatego nie powinna zachodzić konieczność przeprowadzenia w całości ponownego postępowania. Wskazano, że katalog spraw, w których udział społeczeństwa musi być zagwarantowany jest zamknięty i został określony przepisami prawa. Podniesiono także, że wprawdzie został wpisany do rejestru zespół kościół parafialny p.w. Św. Antoniego w A, gm. A wraz z otoczeniem, a granica ochrony konserwatorskiej przebiega po granicy działki nr "[...]", obr. A, jednak działka ta nie znajduje się w zamierzeniu inwestycyjnym inwestora i dlatego nie było wymagane pozwolenie na wykonywanie robót w otoczeniu zabytków. Wskazano ponadto, że to inwestor decyduje na jakich działkach zamierza wykonać inwestycję, a w związku z tym zawężenie inwestycji poprzez lokalizację elektrowni wiatrowych na mniejszym obszarze, jak również z pominięciem części działek nie jest sprzeczne z decyzjami o warunkach zabudowy o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Odnośnie zarzutu dotyczącego braku oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na działkę nr "[...]", obr. A, wyjaśniono, że inwestor dołączył takie oświadczenie, a pozostałe działki nr "[...]", obr. A, nie są objęte zamierzeniem budowlanym. Projekt budowlany jest również zgodny z art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane i zawiera niezbędne charakterystyczne rzędne i wzajemne odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. W skardze na powyższą decyzję M. L. i A. L., reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika, wnieśli o jej uchylenie. Zarzucili naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez stwierdzenie, że inwestor posiada wymagane uzgodnienia w związku z prowadzoną inwestycją w sytuacji, gdy postanowienie Starosty dotyczące uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia i określenia warunków oraz opinia Państwowego Powiatowego Inspektoratu w zakresie wymagań sanitarno-higienicznych i zdrowotnych nie dotyczą działki nr "[...]" obr. A Gmina A, zatem organ nie dysponował uzgodnieniem i opinią do powyższych działek, a mimo to wydał pozwolenie na budowę. Dodatkowo zgodnie z opinią sanitarną Inspektor Sanitarny uznał za konieczne sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko i wskazał dokładnie ilość elektrowni wiatrowych – 12. Podnieśli także, że organ naruszył art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż nie sprawdził, czy istnieje zgodność projektu z wymaganiami ochrony środowiska, określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wydał pozwolenia na budowę dla działek nr "[...]" obr. A, mimo, że inwestor nie wnioskował o wydanie decyzji dotyczącej tych działek, a organ nie wszczął postępowania dotyczącego wydania decyzji środowiskowej związanej z tymi działkami. Ponadto decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczyła budowy 24 elektrowni wiatrowych a nie 16. Zakwestionowano też zgodność projektu z wymaganiami ochrony środowiska określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczyła tylko części inwestycji, tj. wyłącznie działek, na których mają być posadowione elektrownie wiatrowe bez infrastruktury drogowej oraz elektroenergetycznej, a pozwolenie na budowę dotyczy budowy 16 elektrowni wiatrowych z obiektami towarzyszącymi infrastruktury technicznej, tj. drogami dojazdowymi, placami montażowymi, zjazdami, stacją GPZ, podziemną linią elektroenergetyczną SN i podziemną sterującą linią światłowodową i obejmującą znacznie większą powierzchnię (ilość działek) niż wskazana w decyzji środowiskowej. Zatem w ocenie skarżących nie uzyskano decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla infrastruktury technicznej elektrowni. Podniesiono też, że niezasadnie organ uznał, że decyzja środowiskowa wypełnia wymogi formalne do wydania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy powinna być wydana nowa decyzja z uwagi na zmianę ilości elektrowni wiatrowych z 24 do 16. Zarzucono wybiórczą ocenę dowodów, tj. brak odniesienia się oraz zupełne pominięcie w uzasadnieniu decyzji zarzutów stawianych przez skarżących dotyczących niezgodności pomiędzy wydanymi postanowieniami przez Starostę dotyczącego uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia i z opiniami PPIS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 4 lutego 2015r., sygn. akt II SA/Ol 1212/14 oddalił skargę M. L. i w pkt 2 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził m.in., że porównanie opisu przedsięwzięcia określonego w decyzji środowiskowej z "[...]" oraz w projekcie budowlanym budzi wątpliwości co do tożsamości tego przedsięwzięcia. Wprawdzie wniosek o pozwolenie na budowę dotyczy mniejszej ilości elektrowni wiatrowych, niż określone w decyzji środowiskowej, jednakże obszar objęty inwestycją wskazany we wniosku o pozwolenie na budowę obejmuje znacznie większą ilość działek. Przedmiotowa decyzja środowiskowa z 2009r. nie obejmuje – jak wskazano w treści rozstrzygnięcia – linii wysokiego napięcia oraz stacji elektroenergetycznej. Ponadto w odniesieniu do stacji elektroenergetycznej inwestor przedłożył decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]" stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko w odniesieniu do tego przedsięwzięcia. Z treści tej decyzji nie wynika jednak, czy inwestor występując z wnioskiem o wydanie tej decyzji wskazywał, że jest to część przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowych, a tym samym czy ocena dokonana przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczyła całego przedsięwzięcia, czy też wyłącznie stacji elektroenergetycznej. Skargę kasacyjną od ww. wyroku wywiodła spółka A. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 lutego 2017r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Olsztynie. W uzasadnieniu orzeczenia podniesiono, że jak wynika z uzasadnienia decyzji Wojewody z "[...]" i decyzji Starosty z "[...]" organ architektoniczno - budowlany zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji uznając, że inwestor spełnił wymagania ochrony środowiska, gdyż legitymuje się wskazanymi wyżej decyzjami, tj. decyzją Wójta Gminy z 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz decyzją Wójta Gminy z dnia "[...]". W ocenie NSA to do Sądu pierwszej instancji należała ocena, czy takie stanowisko organów jest prawidłowe. Nakazywanie przez Sąd pierwszej instancji, aby organ architektoniczno - budowlany zwrócił się do organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach o wyjaśnienie, czy decyzja z dnia 12 listopada 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia spełnia wymogi przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a więc ustawy nieobowiązującej w dacie wydania tej decyzji i nie mającej zastosowania w postępowaniu administracyjnym zakończonym tą decyzją, jest wadliwe. Przede wszystkim zaś zaprezentowane przez Sąd pierwszej instancji stanowisko i sformułowane wytyczne oznaczają, że w istocie Sąd pierwszej instancji uchylił się od kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Rolą Sądu pierwszej instancji było w niniejszej sprawie dokonanie kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Skoro zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją, została utrzymana w mocy decyzja udzielająca pozwolenia na budowę przedmiotowego przedsięwzięcia, wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, to Sąd pierwszej instancji obciążał obowiązek skontrolowania, czy decyzja ta znajduje oparcie w przepisach prawa i prawidłowo zostało przeprowadzone postępowanie administracyjne. Właściwa kontrola legalności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę oznacza, że Sąd pierwszej instancji winien ocenić, czy zaistniały przesłanki konieczne dla wydania tej decyzji. W ramach tej kontroli Sąd pierwszej instancji winien zatem ocenić, czy organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy - Prawo budowlane, w tym art. 35 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Skoro Sąd pierwszej instancji dysponuje aktami administracyjnymi, w tym projektem budowlanym i wskazanymi wyżej decyzjami zawierającymi charakterystykę planowanego przedsięwzięcia, to w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji winien ocenić, czy decyzje te dawały podstawę do wydania pozwolenia na budowę, mając na uwadze powyższe rozważania w zakresie zmiany przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ppsa (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 190 ppsa, Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ocena prawna i wskazania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2017 r. (II OSK 1329/15) mają zatem pierwszorzędne znaczenie i są wiążące przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. W orzeczeniu tym podniesiono zaś, że Sąd pierwszej instancji obciążał obowiązek skontrolowania, czy zaskarżona decyzja znajduje oparcie w przepisach prawa i prawidłowo zostało przeprowadzone postępowanie administracyjne. Właściwa kontrola legalności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę oznacza, że Sąd pierwszej instancji winien ocenić, czy zaistniały przesłanki konieczne dla wydania tej decyzji. W szczególności Sąd pierwszej instancji winien ocenić, czy pozwolenie na budowę mogło być wydane w oparciu o przedłożone przez inwestora decyzje, tj. decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]" o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz decyzję Wójta Gminy z "[...]". Skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie podziela tą część rozważań zaprezentowanych w poprzednim wyroku WSA w Olsztynie z dnia 4 lutego 2015r., II SA/Ol 1212/14, nie zakwestionowanych przez Naczelny Sąd Administracyjny, które wskazują, że skarga M. L. podlega oddaleniu. Przyjąć bowiem trzeba, że M. L. nie ma interesu prawnego do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Z wyjaśnień składanych przez pełnomocnika skarżącego M. L. w toku postępowania administracyjnego, a także na rozprawie przed tut. Sądem wynika, że M. L. jest ojcem skarżącego A. L., mieszka w należącym do syna gospodarstwie i posiada pełnomocnictwo do reprezentowania syna przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Nie jest on zatem właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu. Nie można także uznać – jak chce tego pełnomocnik skarżących - że M. L. jest zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu. Fakt, że posiada on pełnomocnictwo do reprezentowania syna, ale tylko w odniesieniu do jednej instytucji nie czyni go zarządcą. Wprawdzie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2007r. (sygn. akt II OSK 1510/06, dostępny w Internecie) wskazano, że w pojęciu "zarządcy nieruchomości" (użytym w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego) mieści się również podmiot, na rzecz którego ustanowiono prawo użytkowania nieruchomości (ograniczone prawo rzeczowe) na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, jednakże skarżący M. L. takiej umowy nie przedłożył. Natomiast faktyczne zamieszkiwanie w nieruchomości nie daje skarżącemu M. L. uprawnień do występowania w niniejszym postępowaniu, gdyż ma on wyłącznie interes faktyczny, a nie prawny w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy. Z tych względów skarga M. L. podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ppsa. Przechodząc do rozpoznania merytorycznych kwestii niniejszej sprawy należy wskazać, że stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013r. poz. 1235 ze zm., dalej jako: "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku"). Przy czym sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami zawartymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia nie może ograniczyć się wyłącznie do formalnego ustalenia, że taka decyzja została wydana. Wprawdzie z mocy art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający pozwolenie na budowę. Nie oznacza to jednak, że organ architektoniczno-budowlany jest zwolniony z obowiązku wyjaśnienia, czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przedłożona przez inwestora faktycznie dotyczy tej samej inwestycji, która jest określona w projekcie budowlanym. Organ ten musi mieć przy tym na względzie przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w tym art. 3 ust. 1 pkt 13 który stanowi, że przez przedsięwzięcie rozumie się zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Tym samym ocenie oddziaływania na środowisko winna być poddana planowana inwestycja jako całość, a nie jej poszczególne elementy. W niniejszej sprawie organ architektoniczno-budowlany zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę 16 elektrowni wiatrowych z obiektami towarzyszącymi infrastruktury technicznej, (drogami dojazdowymi, placami montażowymi, zjazdami, stacją GPZ, podziemną kablową linią elektroenergetyczną SN i podziemną sterującą linią światłowodową) na określonych w decyzji działkach. Przy czym organ uznał, że inwestor spełnił wymagania ochrony środowiska, gdyż legitymuje się decyzją Wójta Gminy z 2009r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą oraz decyzją Wójta Gminy z "[...]" o braku potrzeby przeprowadzenia oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko, polegającego na budowie stacji elektroenergetycznej. Bezspornie na gruncie niniejszej sprawy Wójt Gminy ostateczną decyzją z "[...]" ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą w rejonie miejscowości A, gmina A na działkach o numerach ewidencyjnych gruntu "[...]", obręb A obręb A, gmina A. W decyzji wskazano, że realizacja przedsięwzięcia będzie polegać na budowie 24 siłowni wiatrowych o mocy nominalnej do 3MW każda, z zachowaniem sumarycznej mocy nominalnej parku wiatrowego do 48MW, zlokalizowanych w rejonie miejscowości A, B i C (obręby geodezyjne A i B). Skarżący zakwestionowali zgodność projektu z wymaganiami ochrony środowiska określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wskazując, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczyła tylko części inwestycji, tj. wyłącznie działek, na których mają być posadowione elektrownie wiatrowe bez infrastruktury drogowej oraz elektroenergetycznej, a pozwolenie na budowę dotyczy budowy 16 elektrowni wiatrowych z obiektami towarzyszącymi infrastruktury technicznej, tj. drogami dojazdowymi, placami montażowymi, zjazdami, stacją GPZ, podziemną linią elektroenergetyczną SN i podziemną sterującą linią światłowodową i obejmującą znacznie większą powierzchnię (ilość działek) niż wskazana w decyzji środowiskowej. Przede wszystkim w ocenie Sądu niezasadny jest zarzut skarżącego A. L., wskazujący na wadliwość zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczyła budowy 24 elektrowni wiatrowych, a decyzja o pozwoleniu na budowę obejmuje jedynie 16 elektrowni, a ponadto decyzja o pozwoleniu na budowę obejmuje działki nie wskazane w decyzji środowiskowej. Niewątpliwie z decyzji o pozwoleniu na budowę wynika, że rzeczoną inwestycję zaprojektowano m.in. na działkach wymienionych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, tj. na działkach na których mają być określone decyzjami środowiskową i o pozwoleniu na budowę siłownie wiatrowe. Zgodzić się trzeba, że w rozstrzygnięciu Starosty wskazano również inne działki niż wymienione w decyzji środowiskowej, tyle, że to nie na tych działkach mają być posadowione elektrownie wiatrowe. Pozostałe wskazane działki, których nie wyszczególniono w decyzji środowiskowej, łączą się z projektowanym zamierzeniem inwestycyjnym w ten sposób, że np. dotyczą planowanych zjazdów z terenów inwestycyjnych. To zaś powoduje, że te sporne działki nie musiały być ujęte w decyzji środowiskowej, ponieważ nie ma ku temu żadnych podstaw. Decyzja środowiskowa obejmuje bowiem elektrownie wiatrowe, a konkretnie oddziaływanie tychże elektrowni na środowisko. W decyzji środowiskowej nie trzeba zatem oceniać wszystkich obiektów budowlanych objętych następnie pozwoleniem na budowę (np. drogi wewnętrzne, sterująca linia światłowodowa) bowiem dla takich inwestycji nie ma obowiązku przeprowadzenia oddziaływania inwestycji na środowisko. Choć niewątpliwym jest, że decyzja środowiskowa i o pozwoleniu na budowę odnoszą się do tej samej inwestycji, to jednak zakres poszczególnych regulacji pomiędzy decyzjami jest różny i jest determinowany przez przepisy prawa materialnego. Niewątpliwie zaś dla każdej działki, na której mają być zlokalizowane wiatraki przygotowane są uwarunkowania środowiskowe. Nie ma przy tym znaczenia, że decyzja o pozwoleniu na budowę odnosi się do przedsięwzięcia polegającego na budowie 16 wiatraków, a nie jak wskazano w decyzji środowiskowej – 24. To od inwestora zależy bowiem czy zrealizuje swoją inwestycję w całości, w części czy też podzieli ją na etapy. Najistotniejsze jest żeby dla projektowanych inwestycji (16 elektrowni wiatrowych) ustalone były środowiskowe uwarunkowania realizacji tej inwestycji. To zaś bezsprzecznie ma miejsce w niniejszej sprawie. Odnosząc się do konieczności ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji podziemnej linii energetycznej SN, przytoczyć trzeba przepisy prawa regulujące to zagadnienia. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004r., Nr 257, poz. 2573) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania przedmiotowej decyzji środowiskowej, sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają takie rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko jak stacje elektroenergetyczne lub napowietrzne linie elektroenergetyczne, o napięciu znamionowym wynoszącym nie mniej niż 220 kV, o długości nie mniejszej niż 15 km. Stosownie zaś do § 3 pkt 7 tego rozporządzenia sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać takie rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko jak stacje elektroenergetyczne lub napowietrzne linie elektroenergetyczne, o napięciu znamionowym nie niższym niż 110 kV, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 6. Nadmienić należy, że przepis ten utrzymał swoje brzmienie w nowym Rozporządzeniu z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r., 71 j.t.). Przede wszystkim jednak projektowane wraz z przedmiotowym przedsięwzięciem linie energetyczne to podziemna linia energetyczna SN o napięciu znamionowym 15-30 kV i podziemna sterująca linia światłowodowa. Natomiast wspomniane przepisy nakładające obowiązek ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia dotyczyły i dotyczą tylko napowietrznych linii o napięciu znamionowym nie niższym niż 110 kV. Z przytoczonych przepisów nie wynika więc obowiązek uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla projektowanej linii SN. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że dla stacji GPZ związanej z przedmiotową inwestycją określono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, co wynika wprost z decyzji środowiskowej, gdzie jednoznacznie stwierdzono, że elementem planowanej inwestycji jest budowa stacji elektroenergetycznej (GPZ)WN/SN oraz przyłącza WN (akta adm., k.- 240, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach). Podkreślić należy, że rzeczone decyzje środowiskowe są ostateczne, znajdują się w obrocie prawnym i jako takie wywołują skutki prawne. Wprawdzie została podjęta próba wzruszenia decyzji z 2009 r. w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności, jednakże SKO decyzją z dnia "[...]" uchyliło własną decyzję z dnia "[...]" i odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia "[...]". Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2016r., II SA/Ol 1210/15 oddalił skargę na tą decyzję (wyrok nieprawomocny). Podkreślić trzeba, że Sąd w niniejszym postępowaniu nie mógł w żadnym stopniu badać legalności wspomnianej decyzji środowiskowej z 2009r. Tym samym, jak już podkreślono, wiążące są ustalenia w niej zawarte. Dlatego też nie mają w niniejszym postępowaniu znaczenia zarzuty strony skarżącej wskazujące, że postanowienie Starosty z "[...]" dotyczące uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia i określenia warunków oraz opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z "[...]" w zakresie wymagań sanitarno-higienicznych i zdrowotnych uzyskane w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z "[...]" nie dotyczą działek nr "[...]" obr. A, Gmina A, przez co organ nie dysponował uzgodnieniem i opinią do powyższych działek, a mimo to wydał pozwolenie na budowę. Niewątpliwie decyzja środowiskowa dotyczy tych działek, co wynika wprost z jej sentencji, a ewentualne jej wady nie mogą być przedmiotem kontroli w postępowaniu przed organem administracji architektoniczno-budowlanej w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę, jak również w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym badania legalności pozwolenia na budowę. Wskazać dalej należy, że ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - w myśl przepisu art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, oraz pozwolenia, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4b, jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w przypadku, o którym mowa w art. 88 ust.1. Zgodnie ze wspomnianym przepisem art. 88 ust. 1 tej ustawy ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, przeprowadza się także: 1) na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, złożony do organu właściwego do wydania decyzji; 2) jeżeli organ właściwy do wydania decyzji stwierdzi, że we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; 3) w przypadku braku możliwości stwierdzenia gotowości instalacji do wychwytywania dwutlenku węgla na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku instalacji do spalania paliw w celu wytwarzania energii elektrycznej, o elektrycznej mocy znamionowej nie mniejszej niż 300 MW. W niniejszej sprawie zaś nie stwierdzono istnienia przesłanek, wynikających z art. 88 ust. 1 ustawy do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach wydania pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu z okoliczności, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach obejmowała 24 elektrownie wiatrowe, a decyzja o pozwoleniu na budowę obejmuje 16 elektrowni nie wynika, że w sprawie zaistniała konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Wskazać bowiem należy, że inwestor zmniejszył ilość siłowni wiatrowych, a skoro uzyskał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach na 24 elektrownie wiatrowe, to zmniejszenie ilości tych elektrowni do 16 nie stanowi o konieczności oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Trudno bowiem przyjąć, że zwiększy się oddziaływanie na środowisko w przypadku zmniejszenia inwestycji. Bezzasadny jest również zarzut braku uzgodnienia przedmiotowego przedsięwzięcia z konserwatorem zabytków, z uwagi na bliskie położenie zabytkowego kościoła parafialnego p.w. św. A, w A, gm. A. Faktycznie decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 6 lipca 2004r. zespół ww. kościoła parafialnego został wpisany do rejestru zabytków. W skład tego zespołu wchodzi kościół, cmentarz przykościelny, kamienne ogrodzenie, kamień pamiątkowy z inkrypcją. Granica ochrony konserwatorskiej przebiega jednak po granicy działki nr "[...]", obręb A. Działka ta zaś nie znajduje w obszarze zamierzeń inwestycyjnych inwestora. Dodać należy, że w myśl art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków (Dz. U. z 2003r., Nr 162, poz. 1568) pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku. Tymczasem przedmiotowa inwestycja (najbliższa działka na której będzie zlokalizowana siłownia wiatrowa) będzie oddalona o około 670 m od wspomnianych obiektów zabytkowych, w żadnym razie nie może być zatem mowy, że inwestycja będzie prowadzona w otoczeniu zabytków. Tym samym nie było konieczne uzyskanie zgody konserwatora zabytków. Podkreślić warto w tym miejscu, że zgodnie z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto m.in. złożył wniosek w tej sprawie oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdził zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz zgodność z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Sprawdzono również zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także zaświadczenia projektantów o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Organ wziął też pod uwagę okoliczność, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 1997 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku dopuszczalny poziom hałasu w środowisku - dla terenów zabudowy zagrodowej wynosi 55 dB w porze dnia oraz 45 dB w porze nocy. W myśl zapisów decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku przedmiotowego przedsięwzięcia normy związane z dopuszczalnymi poziomami hałasu w środowisku zostaną spełnione, tym samym wskazane w decyzji środowiskowej poziomy hałasu są bezpieczne dla zdrowia ludzi oraz nie przekroczą parametrów określonych w ww. rozporządzeniu. Podano także, że bilans terenu znajduje się w projekcie i zawiera zestawienie powierzchni poszczególnych części zagospodarowania działki budowlanej lub terenu. Wskazano przy tym, że decyzje o warunkach zabudowy i decyzje o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie nakładały na inwestora obowiązku zachowania procentowego udziału powierzchni zieleni lub powierzchni biologicznie czynnej oraz innych części terenu. Natomiast zgodność projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej stwierdził rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń. Z uwagi więc na to, że inwestor spełnił wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Reasumując, należy stwierdzić, że skarżona decyzja Wojewody, została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą przesłanki uzasadniające jej uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W związku z powyższym, skargę A. L. jako niezasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło