II SA/Ol 28/15

WyrokWSA w Olsztynie2015-03-17

Skład orzekający: Beata Jezielska, Alicja Jaszczak-Sikora, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest związany ostatecznym orzeczeniem lekarskim stwierdzającym istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, czy też może kwestionować jego treść lub wnioskować o dodatkowe dowody w postępowaniu o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany ostatecznym orzeczeniem lekarskim stwierdzającym istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami i nie może kwestionować jego treści ani wnioskować o dodatkowe dowody w postępowaniu o cofnięcie uprawnień. Postępowanie w sprawie wydania orzeczenia lekarskiego jest odrębne od postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień, a organy administracji nie mają podstaw formalnoprawnych do weryfikacji orzeczeń lekarskich.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Podstawą decyzji było ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzające u A. J. przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Pełnomocnik skarżącego zarzucał organom naruszenie przepisów KPA, w tym pominięcie wniosków dowodowych, brak doręczenia orzeczenia lekarskiego pełnomocnikowi, wydanie decyzji na podstawie orzeczenia lekarskiego z błędną podstawą prawną oraz nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności bez uzasadnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2015 roku sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami - oddala skargę. Decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia "[...]" – na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 600 ze zm. – tekst jednolity na dzień orzekania przez organy administracji) orzeczono o cofnięciu A. J. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi wg kat. B prawa jazdy nr "[...]". Na podstawie art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu "[...]" do organu wpłynęło orzeczenie lekarskie wystawione przez lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób kierujących pojazdami, w którym stwierdzono u A. J. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi wg kat. B prawa jazdy. Orzeczenie to – wobec niewniesienia odwołania przez stronę - jest ostateczne. Podano, że w dniu "[...]" wydano decyzję o cofnięciu A. J. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi wg kat. B prawa jazdy, która to decyzja została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. rozstrzygnięciem z dnia "[...]" ze względu na uchybienia proceduralne w postaci braku rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego. Stosując się do zaleceń Kolegium postanowieniem z dnia "[...]" odmówiono zawieszenia postępowania i postanowienie to zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]". Wskazano, że w dniu "[...]" do organu wpłynął wniosek dowodowy pełnomocnika A. J., w którym wniósł on o skierowanie na ponowne badanie lekarskie, przeprowadzenie dowodu z zeznań lekarza i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychiatry. Organ uznał, iż wniosek ten należy pominąć, ponieważ przeprowadzenie wskazanych w nim dowodów nie jest przydatne do rozpatrzenia sprawy. Podniesiono bowiem, iż w wydanym orzeczeniu lekarskim zostały stwierdzone przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów kat. B prawa jazdy i do dnia wydania przedmiotowej decyzji zainteresowany nie przedstawił innego dokumentu. Wskazano, że żądanie pełnomocnika strony nie jest uzasadnione, gdyż toczące się postępowanie nie dotyczy skierowania na badanie lekarskie, lecz cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik A. J., adwokat P.D., zarzucając organowi wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego na skutek nieuzasadnionego pominięcia wniosku dowodowego oraz zinterpretowanie wątpliwości co do istniejącego stanu faktycznego na niekorzyść strony, a także poprzez bezpodstawne i dowolne opatrzenie decyzji rygorem natychmiastowej wykonalności bez wskazania uzasadnienia takiego działania, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób, a także poprzez zignorowanie faktu, iż orzeczenie lekarskie stanowiące podstawę decyzji nie zostało doręczone pełnomocnikowi strony, przez co strona utraciła możliwość wniesienia odwołania. W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik strony podniósł, iż orzeczenie lekarskie jest obciążone brakiem formalnym polegającym na wpisaniu błędnej podstawy prawnej do jego wydania, a także nie zawiera żadnego uzasadnienia, co uniemożliwiało ustosunkowanie się do jego treści i tym samym złożenie odwołania. Ponadto przedmiotowe orzeczenie lekarskie zostało doręczone wyłącznie zainteresowanemu mimo, iż strona ustanowiła pełnomocnika w niniejszej sprawie. W ocenie strony odwołującej się organ powinien był zwrócić się do lekarza o uzupełnienie wydanego w niniejszej sprawie orzeczenia, a w szczególności o podanie uzasadnienia dla przyjęcia, że istnieją przeciwwskazania zdrowotne do prowadzenia pojazdów, gdyż ta okoliczność ma istotne znaczenie dla prowadzonego postępowania. Zaniechanie jej dokładnego wyjaśnienia narusza słuszny interes strony, gdyż przekłada się na wydanie niekorzystnej dla niej decyzji administracyjnej. Pełnomocnik powołał się przy tym na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 marca 2008r.(sygn. akt III SA/Wr 334/07). Podniesiono, że orzeczenie lekarskie nie tylko nie wskazuje schorzenia będącego przeciwwskazaniem do prowadzenia pojazdów, ale nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia poza formułą "stwierdzam istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi". Pełnomocnik strony zaznaczył, iż w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego orzeczenie lekarskie stanowi środek dowodowy, podlegający ocenie organu jak każdy środek dowodowy, w tym także dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści takiego dokumentu. Zatem w ocenie pełnomocnika strony złożony przez niego wniosek dowodowy był jak najbardziej zasadny. Organ zobowiązany był wezwać lekarzy do uzupełnienia wydanej opinii w kierunku przez siebie wskazanym, bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. Pełnomocnik strony podniósł również, iż organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa, gdyż w żaden sposób nie umotywował takiego działania. Jednocześnie wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji pociągnie za sobą nieodwracalne skutki prawne, gdyż cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B znacznie pogorszy sytuację życiową strony. Podniesiono, iż strona od kilkunastu lat jest pod stałą opieką medyczną, systematycznie zgłasza się na wizyty i przyjmuje zalecane przez lekarza prowadzącego leki. Jednakże organ przed wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami nie rozważył, czy stwierdzona – przy okazji innego toczącego się postępowania – choroba w jakikolwiek wpływa na zdolność prowadzenia pojazdu i zachowywania zasad bezpieczeństwa u potencjalnego kierowcy. Nie został powołany w tej sprawie dowód z opinii biegłego lekarza psychiatry, ani też nie powołano dowodu z zeznań świadka – samego zainteresowanego, na okoliczność jego stanu zdrowia. Podkreślono, iż lekarz A.J. - znając doskonale jego stan zdrowia - nigdy nie powziął wątpliwości co do posiadanego przez niego prawa jazdy. Pełnomocnik odwołującego podkreślił, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a przy tym w sposób zgodny ze standardami przyjętymi w demokratycznym porządku prawnym. Zatem ingerując władczo w sferę uprawnień jednostki nie mogą ograniczyć się do wydania aktu bez wskazania przyczyn określonego rozstrzygnięcia. Orzeczenia o prawach i obowiązkach jednostki muszą opierać się na obiektywizmie, bezstronności oraz rzetelnym i wszechstronnym ustaleniu stanu faktycznego, co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu wydanej decyzji. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż stosownie do art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że decyzja ta ma charakter obligatoryjny, a zatem organ ma obowiązek wydania takiej decyzji w przypadku zaistnienia okoliczności określonych we wskazanym wyżej przepisie ustawy. W ocenie Kolegium w rozpoznawanej sprawie takie okoliczności zaistniały, bowiem na mocy orzeczenia lekarskiego z dnia "[...]" stwierdzono u odwołującego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez niego pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy wszystkich kategorii. Organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, wskazał, że organ w sprawach kontroli uprawnień do kierowania pojazdami jest związany treścią ostatecznego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych, a procedura ich wydawania, określona rozporządzeniem, mieści się w granicach ustawowego upoważnienia. Przepisy rozporządzenia nie przewidują uzasadniania tego orzeczenia i ma ono charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiąc dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Tym samym korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Podniesiono, że odwołujący nie skorzystał z przysługującego mu prawa do wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego z dnia "[...]", wobec czego wskazane orzeczenie lekarskie uzyskało walor ostateczności. Podano, że procedura oceny stanu zdrowia kierowcy ma charakter szczególny, odrębny od procedury administracyjnej i jest prowadzona wyłącznie przez uprawnione do tego osoby, co wynika z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Zgodnie z treścią § 11 ust. 1 powołanego rozporządzenia uprawniony lekarz wystawia orzeczenie lekarskie z kopią, przy czym oryginał orzeczenia otrzymuje osoba badana, zaś kopię orzeczenia dołącza się do dokumentacji medycznej. Zatem zarzut niedoręczenia pełnomocnikowi orzeczenia lekarskiego uznać należy za niezasadny. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że możliwość wniesienia odwołania do jednostki medycznej II stopnia powoduje, iż zagwarantowane jest prawo do poddania orzeczenia kontroli. W ocenie Kolegium bez znaczenia jest powołanie w treści przedmiotowego orzeczenia nieobowiązującego aktu prawnego, skoro w chwili jego wydania istniał przepis prawa, stanowiący podstawę prawną do jego wydania. Odnośnie zaś zgłaszanych przez pełnomocnika strony wniosków dowodowych zmierzających do podważenia prawdziwości orzeczenia lekarskiego Kolegium zaznaczyło, iż brak jest podstaw formalnoprawnych do podważania przedmiotowego orzeczenia. Wskazano, że wzór orzeczenia lekarskiego, określony w załączniku nr 5 do powyższego rozporządzenia, nie przewiduje medycznego uzasadnienia medycznego orzeczenia. Oceny zgodności sposobu przeprowadzenia badań wskazanych w omawianym rozporządzeniu dokonuje natomiast ośrodek medyczny, który w wyniku odwołania kierowcy przeprowadza ponowne jego badanie. Zdaniem Kolegium organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń, zaś jedyną podstawę do weryfikacji takich decyzji lekarskich stanowią przepisy rozporządzenia. Kolegium podniosło również, iż charakter decyzji cofającej uprawnienia do prowadzenia pojazdów ma charakter prewencyjny, zabezpieczający, co wynika z podstaw wydania takiej decyzji, które obejmują sytuacje, gdy jest wysoce prawdopodobne, że kierowca ze względu na stan zdrowia lub kwalifikacje nie jest w stanie kierować pojazdem w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę. W związku z tym, biorąc pod uwagę treść art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego, nadanie przedmiotowej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest w sposób oczywisty uzasadnione. Jednocześnie wskazano, że stosownie do przepisów ustawy o kierujących pojazdami uprawnienia do kierowania pojazdami mogą zostać przywrócone na mocy decyzji administracyjnej wydanej przez starostę po ustaniu przyczyn, które spowodowały ich cofnięcie oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Przy czym to na wniosek osoby ubiegającej się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami, cofniętymi ze względu na stan zdrowia, przeprowadza się badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie pełnomocnik skarżącego, adwokat P. D., żądając jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Strona skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na braku wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego na skutek nieuzasadnionego pominięcia wniosku dowodowego złożonego przez pełnomocnika skarżącego oraz zinterpretowanie wątpliwości co do istniejącego stanu faktycznego na niekorzyść skarżącego, oparciu decyzji o cofnięciu uprawnień skarżącemu do kierowania pojazdami na orzeczeniu lekarskim wydanym w oparciu o błędną podstawę prawną, tj. w oparciu o przepis, który w chwili wystawienia dokumentu nie istniał w systemie prawnym, braku działania organu na podstawie przepisów prawa poprzez zignorowanie faktu, iż orzeczenie lekarskie stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji nie zostało doręczone pełnomocnikowi strony, przez co strona utraciła możliwość wniesienia odwołania, a tym samym naruszone zostało jej prawo do obrony własnego interesu, bezpodstawnym i dowolnym opatrzeniu zaskarżonej decyzji rygorem natychmiastowej wykonalności bez wskazania uzasadnienia w tym zakresie, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób. W obszernym uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Wskazał, iż orzeczenie lekarskie, na którym oparto zaskarżoną decyzję, zostało wydane w oparciu o błędną podstawę prawną, tj. art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, gdyż przepis ten został uchylony, a jego odpowiednik znajduje się w innym akcie prawnym, tj. w ustawie z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami. Ponadto wskazał, że przedmiotowe orzeczenie lekarskie zostało doręczone jedynie stronie, z pominięciem ustanowionego pełnomocnika, co spowodowało uchybienie w terminie do złożenia odwołania, w związku z tym wskazane orzeczenie lekarskie uzyskało walor ostateczności. Tym samym skarżący został pozbawiony możliwości działania i ochrony swojego uzasadnionego interesu. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż przedmiotowe orzeczenie lekarskie nie wskazuje schorzenia będącego przeciwwskazaniem do prowadzenia pojazdów oraz nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia w tym zakresie. Ponadto organy biorą pod uwagę jako środek dowodowy przede wszystkim orzeczenia lekarskie wydane przez uprawnionych lekarzy, w których oceniano istnienie, bądź nie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, ale nie oznacza to, że nie powinny dokonywać oceny innych dowodów, w szczególności tych przedstawionych przez zainteresowaną stronę. Wskazane orzeczenie lekarskie nie ma bowiem cech opinii biegłego, lecz stanowi środek dowodowy, który podlega ocenie organu. Orzeczenia lekarskie wydane w tym postępowaniu stanowią jedynie stwierdzenie stanu zdrowia określonej osoby, a więc mają charakter zaświadczeń o stanie faktycznym. Wydawane są w postępowaniu dwuinstancyjnym, a orzeczenia organu odwoławczego, chociaż są ostateczne, to nie kończą postępowania dotyczącego uprawnienia badanej osoby do kierowania pojazdami, lecz toczy się ono dalej przed właściwym organem administracji publicznej i właśnie w tym postępowaniu zainteresowana osoba może zgłaszać wszelkie zarzuty związane z warunkami i trybem przeprowadzania badań lekarskich oraz z wydawaniem orzeczeń lekarskich. W ocenie pełnomocnika skarżącego zawnioskowane przez niego dowody były kluczowe i przyczyniłyby się do wyjaśnienia sprawy, a także umożliwiłyby stronie obronę swojego uzasadnionego interesu. Opinia lekarza wyrażona w kwestionowanym orzeczeniu lekarskim, stanowiącym główny dowód w niniejszej sprawie - jest bowiem zbyt lakoniczna i zawiera szereg uchybień - by móc stanowić niepodważalny dowód, przemawiający za cofnięciem skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Ponadto zaniechanie przez organ administracji państwowej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutu nadania skarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, pełnomocnik podkreślił, iż organ dokonał tego bez należytego uzasadnienia swojego działania W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów dotyczących braku doręczenia orzeczenia lekarskiego pełnomocnikowi, jak i wskazanie niewłaściwej podstawy prawnej wyjaśniono, że orzeczenie to wydano w odrębnym postepowaniu, poprzedzającym wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie i w związku z tym pozostają one poza zakresem przedmiotowej sprawy. Ponadto zachodziły podstawy do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i do kwestii tej Kolegium odniosło się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 103 ust. 1 pkt 1 a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 155, dalej jako: u.k.p.) starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że decyzja wydawana w oparciu o ten przepis ma charakter obligatoryjny. Zatem stwierdzenie w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami obliguje organ do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Przy czym zgodnie z art. 77 ust. 1 u.k.p. badania takie przeprowadza lekarz uprawniony, spełniający wymagania określone w tym przepisie. Natomiast minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia m.in. szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania badania lekarskiego, a także wzoru stosowanych dokumentów oraz wzoru pieczątki uprawnionego lekarza (art. 81 ust. 1 u.k.p.). Obecnie (tj. od dnia 20 lipca 2014r.) kwestie te reguluje rozporządzenie ministra zdrowia z dnia 17 lipca 2014r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2014r. poz. 949). Jednakże w dacie wydawania orzeczenia lekarskiego w odniesieniu do skarżącego, tj. w dniu 28 stycznia 2013r. obowiązywało jeszcze rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. nr 2 poz. 15 ze zm.), wydane na podstawie art. 123 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie bowiem z art. 137 u.k.p. dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie m.in. art. 123 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień określonych w niniejszej ustawie, nie dłużej jednak niż przez okres 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Rozporządzenie z 7 stycznia 2004r. (podobnie jak obecnie obowiązujące rozporządzenie z 17 lipca 2014r.) określało zupełnie odrębny tryb postepowania dotyczący wdawania orzeczeń lekarskich, a także odrębny tryb odwoławczy. Nieuzasadnione jest zatem twierdzenie skarżącego, że postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami stanowi kontynuację postępowania w przedmiocie wydania orzeczenia lekarskiego o istnieniu przeciwskazań do kierowania pojazdami. Słuszne jest natomiast stanowisko Kolegium, że w świetle tych regulacji ani tryb doręczania orzeczeń lekarskich, ani też wskazana podstawa prawna orzeczenia nie może być przedmiotem oceny dokonywanej w postępowaniu dotyczącym cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Orzeczenie lekarskie jest bowiem wiążące dla organów administracji i organy te nie mogą dokonywać jego weryfikacji. Przy czym pełnomocnikowi skarżącego należy zwrócić uwagę na fakt, że wprawdzie w treści orzeczenia lekarskiego powołano nieobowiązujący art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym, ale wzór tego orzeczenia jest zgodny ze wzorem stanowiącym załącznik nr 5 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. Zatem zarzut powołania w tym orzeczeniu niewłaściwej podstawy prawnej winien być raczej skierowany do prawodawcy, a nie do organu orzekającego o cofnięciu uprawnień. Nie ma natomiast żadnych wątpliwości - zresztą nie kwestionuje tego sam pełnomocnik skarżącego - że zarówno w poprzednim stanie prawnym (art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak i obecnie (art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p) istnieje podstawa do przeprowadzenia badania i wydania przecenia lekarskiego w odniesieniu do osoby skierowanej na takie badanie przez starostę. Zatem nawet błędne wskazanie podstawy prawnej (a nawet brak jej wskazania) nie podważa wydanego orzeczenia, gdy taka podstawa prawna niewątpliwie istnieje. Natomiast odnosząc się do kwestii doręczeń do rąk pełnomocnika, to wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie Sąd może dokonać kontroli ich prawidłowości wyłącznie w odniesieniu do postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W tym zakresie Sąd nie stwierdził żadnych uchybień. Natomiast - jak wskazano wyżej - wydanie orzeczenia lekarskiego następuje w odrębnym trybie, z odrębnym trybem odwoławczym, który nie podlega ocenie w niniejszej sprawie. Zatem zarzuty podnoszone w tym zakresie nie mogą odnieść skutku w niniejszej sprawie. Odnosząc się do argumentacji pełnomocnika strony wskazującej na brak uzasadnienia orzeczenia lekarskiego, brak wskazania schorzenia, a także nieprzeprowadzenie przez organ zawnioskowanych dowodów w postaci ponownego badania lekarskiego, dowodu z zeznań lekarza i z opinii lekarza psychiatry należy podkreślić, że nie jest ona uzasadniona. Przy czym przede wszystkim należy wyjaśnić, że powołane w skardze orzeczenia, tj. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2008r. (sygn. akt III SA/Wr 334/07) oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 listopada 2009r. (sygn. akt II SA/Bd 748/09), w których wyrażono pogląd o możliwości prowadzenia postępowania wyjaśniającego także w odniesieniu do orzeczeń lekarskich stwierdzających przeciwskazania do kierowania pojazdami, nie znalazły aprobaty w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Obydwa te wyroki zostały bowiem uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny (odpowiednio wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2009r. sygn. akt I OSK 840/08 oraz wyrokiem z dnia 11 stycznia 2011r. sygn.. akt 367/10, obydwa dostępne w Internecie). Przy czym Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2011r. jednoznacznie stwierdził, że miarodajnym dowodem w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w przypadku nasuwającego się zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy jest orzeczenie wydane na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (wówczas obowiązujący) wydane przez lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Wskazano przy tym, że dla bezpieczeństwa ruchu niezbędne jest czuwanie nad tym, by osoby z uprawnieniem do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o to uprawnienie, ale także w okresie późniejszym, kiedy już z tego uprawnienia korzystają. Zadanie to należy do organu orzekającego o uprawnieniu do kierowania pojazdami, który ma uprawnienie do skierowania kierującego na badania lekarskie. Przy czym nie każdy lekarz może przeprowadzić takie badanie lekarskie. Mogą to czynić tylko lekarze mający uprawnienia uzyskane po odpowiednim przeszkoleniu. Z kolei w powołanym wyżej wyroku z dnia 22 czerwca 2009r. za błędne uznano przyjęcie, że orzeczenie lekarskie wydane w oparciu o rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, powinno zawierać uzasadnienie wskazujące konkretne przeciwwskazania zdrowotne. Treść takiego orzeczenia byłaby bowiem sprzeczna z wzorem określonym we wskazanym wyżej rozporządzeniu. W wyroku tym odwołano się ponadto do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2008r. (sygn. akt VI SA/Wa 967/07), w którym wskazano, że tego rodzaju regulacja dotycząca czynności specjalistycznych, jakimi są niewątpliwie badania lekarskie, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej. W tej sytuacji ostateczne orzeczenia lekarskie, wydane w trybie rozporządzenia Ministra Zdrowia, nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej (starostę) w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są niewątpliwie związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń, zaś jedyną podstawę do weryfikacji takich decyzji lekarskich stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r., przewidujące w § 12 możliwość odwołania do właściwego podmiotu odwoławczego. Nie może także odnieść skutku zarzut dotyczący braku uzasadnienia nadania decyzji I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Uzasadnienie to znalazło się bowiem w decyzji Kolegium, które wskazało iż decyzja ta ma charakter prewencyjny, mający na celu ochronę bezpieczeństwa ruchu drogowego, co mieści się w ramach przesłanek określonych w art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto należy zwrócić uwagę, że przedmiotem skargi jest decyzja ostateczna, a zatem decyzja podlegająca wykonaniu z mocy prawa. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło