II SA/Ol 280/19
WyrokWSA w Olsztynie2019-05-14
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Marzenna Glabas, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja potwierdzająca zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości w trybie art. 126 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana bez wcześniejszego uzyskania zgody właściciela nieruchomości i bez możliwości wypowiedzenia się strony co do zebranych dowodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja potwierdzająca zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości w trybie art. 126 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana bez wcześniejszego uzyskania zgody właściciela, ponieważ przepis ten dotyczy sytuacji nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkodzie i nie wymaga takiej zgody. Sąd stwierdził również, że w tym trybie postępowania, ze względu na jego specyfikę i krótki termin na wydanie decyzji, nie jest możliwe zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.Stan faktyczny
Spółka A zajęła część nieruchomości należącej do K. S. w celu wymiany słupów i przewodów linii napowietrznej ze względu na ich zły stan techniczny, co stwarzało zagrożenie. Organ pierwszej instancji wydał decyzję potwierdzającą zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości. K. S. w odwołaniu zarzucił, że nie wystąpiła nagła potrzeba zapobieżenia znacznej szkodzie, a działania spółki były planowane. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. K. S. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie potwierdzenia zaistnienia przesłanek zajęcia części nieruchomości oddala skargę.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]", Dyrektor Wydziału Gospodarki Nieruchomościami w Starostwie Powiatowym, działając na podstawie art. 126 ust. 5, i art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.), dalej jako: "u.g.n.", potwierdził zaistnienie przesłanek zajęcia od dnia 5 września 2018 r., przez spółkę A (dalej jako: "wnioskodawca", "spółka"), części nieruchomości o powierzchni 4054 m2, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr "[...]" o pow. całkowitej 10,5200 ha i nr "[...]"o pow. całkowitej 7,3300 ha, położonej w K., gmina O., stanowiącej własność K. S., w zakresie niezbędnym do wymiany istniejących słupów oraz przewodów linii napowietrznej nN 0,4 kV, obw. 02, zasilanej ze stacji transformatorowej "[...]", ze względu na zły stan techniczny słupów, oraz liczne złączki przewodów linii napowietrznej nN 0,4 kV, co stwarza realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz zwiększa w znaczny sposób groźbę powstania pożaru w wyniku złamania słupów i zwarcia.
W odwołaniu od tej decyzji K. S.(dalej jako: "skarżący") przekonywał, że nie wystąpiła przesłanka do zastosowania art. 126 ust. 5 u.g.n., polegająca na wystąpieniu nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Podniósł, że skoro spółka w dniu 22 sierpnia 2018 r. prowadziła ze skarżącym rozmowy w sprawie wyrażenia zgody na wymianę linii napowietrznej i wymianę słupów oraz odpłatne ustanowienie służebności przesyłu, to należy uznać takie działanie za planowane, nie sposób więc przyjąć, iż była to potrzeba nagła. Wskazał, że tryb postępowania z art. 126 u.g.n. nie może zastępować braku zgody właściciela na dokonanie danej czynności ani też postępowania administracyjnego. Zastosowanie art. 126 u.g.n. jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy odwrócenie skutków siły wyższej nie jest możliwe bez niezwłocznego zajęcia nieruchomości, bądź też uniknięcie powstania znacznej szkody nie jest możliwe bez czasowego i niezwłocznego zajęcia określonej nieruchomości. Skarżący zarzucił, że nie zgromadzono dowodów potwierdzających, że faktycznie istniały podstawy do zajęcia nieruchomości, a organ wydając decyzję oparł się jedynie na dokumentach przedstawionych przez wnioskodawcę.
Odrębnym pismem z dnia 24 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącego wniósł
o przeprowadzenie dowodów:
- z zeznań wskazanych świadków i stron - na okoliczność bezzasadności wniosku spółki oraz ze względu na fakt, iż stan słupów oraz linii 0,4 kV nie stanowił zagrożenia
i nie groził zawaleniem słupów;
- z dokumentacji fotograficznej - na okoliczność że nie dokonano wymiany słupów, lecz budowy nowej linii o innym niż dotychczas umiejscowieniu słupów i przebiegu linii.
Strona wniosła również o zobowiązanie spółki do przedstawienia pełnej dokumentacji przetargowej dotyczącej inwestycji - na okoliczność, iż była ona planowana i nie była związana z zaistnieniem awarii lub groźbą jej zaistnienia.
W wykonaniu wezwania organu II instancji, pełnomocnik spółki pismem z dnia 11 lutego 2019 r. wyjaśnił, że przedmiotowe prace rozpoczęto 5 września 2018 r.,
a zakończono 7 września 2018 r. Prace polegały na wymianie istniejących przewodów linii napowietrznej nN 0,4 kV z licznymi złączkami (05.09.2018 r. i 06.09.2018 r.) oraz wymianie uszkodzonych słupów (06.09.2018 r. i 07.09.2018 r.). Zaznaczono, że przewody były w wielu miejscach połączone po wcześniejszych przerwaniach. Pełnomocnik podał, że prace prowadzone były w technologii "Prace Pod Napięciem". Zgodnie z instrukcją ze względów bezpieczeństwa przy wymianie słupa, nowy słup należy zlokalizować w odległości 0,5 m od słupa wymienianego - po trasie linii, tak aby nie zmieniać jej przebiegu. Podkreślił, że nie dokonano budowy nowej linii o nowym przebiegu - przebieg linii nN 0,4 KV nie zmienił się. Do prac przystąpiono w związku
z możliwością powstania znacznej szkody tj. katastrofy budowlanej mogącej zagrozić życiu i zdrowiu ludzi i prawdopodobieństwa wystąpienia pożaru w przypadku zwarcia spowodowanego złamaniem słupa.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia "[...]" r., znak: "[...]", Zastępca Dyrektora Wydziału Infrastruktury, Geodezji i Rolnictwa w Urzędzie Wojewódzkim, działając z upoważnienia Wojewody, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył treść art. 126 ust. 1, ust. 5 i ust. 8 u.g.n. Wyjaśnił, że art. 126 ust. 5 u.g.n. umożliwia wydanie następczej decyzji zezwalającej na
czasowe zajecie nieruchomości w sytuacjach wymagających działania natychmiastowego. Wyjątkowy tryb zajęcia nieruchomości, o którym mowa w art. 126 ust. 5 u.g.n. wymaga od wnioskodawcy szczególnej staranności przy dokumentowaniu podjętych czynności i to zasadniczo na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania stosownymi dowodami (np. choćby stosownymi wiarygodnymi fotografiami, notatkami służbowymi, oświadczeniami pracowników, czy protokołami robót), iż jego działanie legitymowało się dostatecznym uzasadnieniem. Przy rozpatrywaniu wniosku o zajęcie nieruchomości w trybie art. 126 należy zbadać, czy podane przez wnioskodawcę fakty są wystarczające dla przyjęcia, że zostały spełnione przesłanki zaistnienia nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, bądź też jej braku. Powołując się na kartę oceny stanu technicznego i dokumentację fotograficzną, organ II instancji uznał za udowodniony zły stan techniczny słupów drewnianych oraz istnienie licznych złączek. Ocenił, że istniała konieczność wymiany przewodów oraz słupów, tym bardziej iż sieć została wybudowana w roku 1966. Zdaniem organu odwoławczego stan słupów drewnianych stwarzał realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz zwiększał w znaczny sposób groźbę pożaru. Organ II instancji stwierdził, że w zaistniałej sytuacji faktycznej niezbędne było sięgnięcie po omawiany nadzwyczajny środek prawny, ponieważ zagrożone byłyby najwyższe wartości jakie prawo chroni, czyli życie, zdrowie i bezpieczeństwo ludzi. Ewentualna powstała szkoda mogłaby mieć więc charakter zarówno materialny jak i niematerialny.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Olsztynie skarżący wniósł o jej uchylenie, zarzucając:
1. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na poczynieniu błędnych ustaleń, iż urządzenia (posadowione słupy) oraz linia napowietrzna nN 0,4kV, obw. 02 zasilana ze stacji transformatorowej "[...]" na nieruchomości strony (oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki numer "[...]" o pow. 10,5200ha, oraz numer "[...]" o pow. 7.3300ha położone w K., gm. O.) są (były) w złym stanie technicznym
i stanowią (stanowiły) realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego lub zwiększały
w znaczny sposób groźbę powstania pożaru i w związku z tym uzasadniały zajęcie wymienionych nieruchomości;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię lub oczywiście niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie przepisu art. 126 ust. 5 u.g.n., poprzez nieprawidłowe uznanie, że przepis ten znajduje zastosowanie
w sprawie, podczas gdy nie wystąpiła przesłanka do jego zastosowania, polegająca na wystąpieniu nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody;
3. naruszenie przepisów procesowych, a mianowicie:
- art. 75 § 1 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a., poprzez niezebranie całego materiału dowodowego
w sprawie i niedostateczne uzasadnienie wydanej w sprawie decyzji;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a., art. 85 § 1 k.p.a., art. 83 § 1 k.p.a. w zw. a art. 136 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a w szczególności pominięcie wniosków dowodowych strony, w tym dowodu z przesłuchania świadków oraz opinii biegłych;
- art. 10 § 1 i § 2 k.p.a., art. 79a § 1 i § 2 k.p.a. art. 81 k.p.a., tj. zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych w sprawie dowodów (pismo o zgromadzeniu materiału i wypowiedzeniu się co do zebranego materiału dowodowego zostało doręczone wraz z decyzją), co skutkowało uniemożliwieniem stronie złożenie wniosków dowodowych oraz zajęcia stanowiska co do przedłożonych przez inwestora dowodów.
W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że zawiadomienia z dnia 12 lutego 2019r. nie wysyłał wraz z decyzją z "[...]" r., choć zostały odebrane przez pełnomocnika skarżącego w dniu 1 marca 2019 r. Podniósł, że strony postępowania były informowane o każdym etapie postępowania odwoławczego
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej: " p.p.s.a.").
Zaskarżonej decyzji nie można przypisać tego rodzaju naruszeń prawa. Decyzja potwierdzająca zaistnienie przesłanek zajęcia przez spółkę A nieruchomości skarżącego w celu wymiany słupów drewnianych, posadowionych w 1966 r., z uwagi na ich zły stan techniczny oraz w celu wymiany linii napowietrznej nN 0,4 kV ze względu na liczne złączki, wydana została zgodnie z powołanymi przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisami procedury administracyjnej. W szczególności stan faktyczny sprawy został przed wydaniem decyzji wyjaśniony w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie, a organy swoje stanowisko należycie umotywowały, wobec czego skarga nie mogła podlegać uwzględnieniu. Okoliczności faktyczne, jakie organ prowadzący postępowanie administracyjne ma obowiązek ustalić, wynikają z treści przepisów prawa materialnego, mających w sprawie zastosowanie. Rolą organu jest przede wszystkim rozważenie, czy stan faktyczny odpowiada dyspozycji przepisu prawa materialnego i jak ten stan faktyczny prawidłowo udokumentować. Okoliczność faktyczna jest ustalana w postępowaniu administracyjnym przy zastosowaniu reguł dowodowych, w szczególności art. 77 § 1, który nakazuje zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i art. 80 k.p.a., statuujący zasadę swobodnej oceny dowodów. Przepisy te konkretyzują sposób realizacji zasady dochodzenia prawdy materialnej, czyli zgodnej z rzeczywistością, unormowanej w art. 7 k.p.a. Jeżeli na podstawie swobodnej oceny, do której uprawnia i zobowiązuje art. 80 k.p.a., organ ustalił okoliczność faktyczną w oparciu o dowody zebrane w sposób nienaruszający art. 77 § 1 k.p.a., to znaczy, że nie ma podstaw do uzupełniania materiału dowodowego. Inaczej mówiąc, jeżeli zgromadzone dowody nie nasuwają wątpliwości co do ustaleń faktycznych, to nie ma potrzeby poszukiwania lub gromadzenia innych dowodów dla potwierdzenia istotnych dla sprawy okoliczności. Przeprowadzenie dowodów dotyczących okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami byłoby sprzeczne z istotą regulacji zawartej w art. 78 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym unormowaniem organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. W ocenie Sądu, załączona przez spółkę do wniosku karta oceny stanu technicznego obwodu nr "[...]", dokumentująca przeprowadzone w dniu 30 sierpnia 2018 r. oględziny tego obwodu i analizę awaryjności, uzasadniała w sposób wystarczający wydanie spornej decyzji. Wykwalifikowani pracownicy spółki potwierdzili własnoręcznymi podpisami konieczność wymiany przewodów w związku z licznymi złączkami powodującymi m.in. spadki napięcia, a także wymianę słupów drewnianych z uwagi na ich zły stan techniczny na żerdzie wirowane typu E i żerdzie ŻN. Załączone przez wnioskodawcę zdjęcia ukazują m.in. liczne złączki przewodów, a także zmurszałe słupy drewniane, które u podstawy mają już duże ubytki, grożące w każdej chwili zawaleniem, a w konsekwencji zerwaniem przewodów pod napięciem, co jest bezspornie niebezpieczne dla zdrowia i życia ludzkiego, i może doprowadzić do pożaru, jak zasadnie argumentowały organy. Okoliczności te bezspornie wypełniają przesłankę nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, o której mowa w art. 126 ust. 1 u.g.n. Zauważyć należy, że postępowanie dotyczące decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości z powodu nagłej potrzeby lub siły wyższej w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody może być prowadzone z urzędu, jak i na wniosek. W rozpoznawanej sprawie z wnioskiem wystąpił podmiot wykwalifikowany, który jest zobowiązany do utrzymywania w należytym stanie urządzeń służących do przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 755) przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw lub energii, jest obowiązane utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w te paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych. W ustawie o gospodarce nieruchomościami ustawodawca przewidział instrumenty prawne, które umożliwiają realizację tego obowiązku w sytuacji braku zgody właściciela lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym posadowione zostały urządzenia służące do przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej. W przypadku konieczności przeprowadzenia remontu, czy usunięcia awarii urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej zastosowanie może mieć art. 124 b u.g.n., którego zastosowanie jest warunkowane brakiem zgody właściciela nieruchomości (ust. 1), o którą wnioskodawca przed wydaniem decyzji musi wystąpić. Omawiany art. 126 u.g.n. zawężony został natomiast do przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody i nie wymaga występowania przed wydaniem decyzji o zgodę właściciela nieruchomości. W wyroku z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2873/17 (publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że zasadnicza różnica pomiędzy art. 124b u.g.n. a art. 126 tej ustawy dotyczy "nagłości" wystąpienia okoliczności stanowiących przesłanki zastosowania tych przepisów. W art. 124b ust.1 u.g.n. jest mowa o konserwacji, remontach oraz usuwaniu awarii. Hipoteza omawianego przepisu wskazuje na to, że zamysł ustawodawcy dotyczył tych sytuacji, w których opisane działania da się zaplanować z odpowiednim wyprzedzeniem, co stwarza możliwość uprzedniego przygotowania oferty dla osoby władającej nieruchomością w celu uzyskania zgody na wejście na nią. Jeśli zaś chodzi o usuwanie awarii, o których również jest mowa w przywołanej regulacji, to należy przyjąć, że chodzi o tego rodzaju zakłócenia w funkcjonowaniu urządzenia przesyłowego, które nie wymagają niezwłocznego podjęcia kroków zaradczych, pozostawiając jego właścicielowi czas na wystosowanie oferty do osoby władającej nieruchomością. Natomiast hipoteza art. 126 ust. 1 u.g.n. odnosi się do zdarzeń nagłych, nieprzewidywalnych, których charakter i konsekwencje wymagają natychmiastowej reakcji ze względu na wystąpienie siły wyższej lub konieczność zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. W tego rodzaju okolicznościach mieści się niewątpliwie również awaria, co do której zachodzi potrzeba jej jak najszybszego usunięcia, a konsekwencje zaniechań w tym zakresie mogą spowodować trudne do przewidzenia, negatywne następstwa. Stąd też w art. 124b ust. 1 u.g.n. warunkiem uzyskania decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości jest brak zgody właściciela, podczas, gdy art. 126 u.g.n. tego rodzaju przesłanki nie przewiduje. Stąd logiczny wniosek, że w razie wystąpienia awarii wymagającej niezwłocznego usunięcia, pierwszeństwo ma tryb przewidziany w tym ostatnim przepisie ze wszystkimi płynącymi z tego faktu konsekwencjami. W takiej sytuacji, o ile istnieje możliwość uzyskania zgody władającego nieruchomością, ten kto ma usunąć awarię może o taką zgodę wystąpić, nie mniej jednak, nie jest ona niezbędna zarówno do samego zajęcia nieruchomości jak i późniejszego uzyskania decyzji sankcjonującej ową ingerencję w prawo do nieruchomości. Decyzja taka ma bowiem dwojaki skutek: po pierwsze "legalizuje" zajęcie cudzej nieruchomości, po wtóre zaś umożliwia dochodzenie roszczeń odszkodowawczych (art. 126 ust. 3 u.g.n.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że norma prawna zawarta w art. 126 ust. 1 u.g.n. ma służyć minimalizowaniu powstania znacznej szkody, a więc określonego zagrożenia, które może np. wynikać z możliwości wystąpienia awarii, pożaru (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Go 276/16, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 1274/14 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że przepis art. 126 u.g.n. wskazuje bardziej na element określonej profilaktyki celem przeciwdziałania szkodzie; jeżeli istnieje możliwość przewidzenia określonych negatywnych zdarzeń, to można i powinno się przeciwdziałać. W wyroku z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1342/17, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, WSA w Szczecinie przekonująco też argumentował, że podstawa do wydania decyzji z art. 126 u.g.n. zaistnieje także wówczas, gdy znaczna szkoda może powstać w każdej chwili, choć nie można stwierdzić z całą pewnością, kiedy to nastąpi. Wielokrotnie bowiem specjaliści nie są w stanie przewidzieć chwili zaistnienia zdarzenia i równie dobrze może ono nastąpić w ciągu kilku dni, jak i w ciągu kilku miesięcy (por. G. Matusiak,
(w:) G. Bieniek, M. Gdesz, S. Kalus (red), G. Matusi, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2012, s. 773). Ryzyko znacznej szkody może powstać samoczynnie i nie jest konieczna awaria lub wypadek. W związku z tym, określony stan uzasadniający wejście na nieruchomość może już jakiś czas istnieć, natomiast nagłość potrzeby wynika z aktualnego pozyskania wiedzy o tym stanie. Innymi słowy, wydarzeniem uzasadniającym nagłość potrzeby jest uzyskanie informacji o ryzku znacznej szkody, która może nastąpić w każdej chwili (por. wyrok WSA
w Kielcach z dnia 29 maja 2008 r., II SA/Ke 219/08, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpatrywanym przypadku, jak już wskazano, wnioskodawca wykazał, że słupy drewniane były zmurszałe, u podstawy miały już duże ubytki, grożące w każdej chwili zawaleniem, a w konsekwencji zerwaniem przewodów pod napięciem, tym bardziej, że przewody miały liczne złączki, co było bezspornie niebezpieczne dla zdrowia i życia ludzkiego, i mogło spowodować pożar, a tym samym istniała nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody.
Zgodnie z ostatnim zdaniem art. 126 ust. 1 u.g.n., gdy postępowanie jest prowadzone na wniosek, organ ma obowiązek wydać decyzję niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku. Tak samo jest w sytuacji, gdy zajęcie nieruchomości nastąpiło przed wydaniem decyzji, na mocy art. 126 ust. 5 u.g.n., który miał zastosowanie w niniejszej sprawie. Art. 126 ust. 5 u.g.n. stanowi, że w przypadku, gdy nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości ma obowiązek udostępnienia jej w celu zapobieżenia tym okolicznościom. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Podmiot, który zajął nieruchomość składa wniosek o wydanie tej decyzji w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości. Decyzja może być wydana nie później niż po upływie 6 miesięcy licząc od dnia zajęcia nieruchomości. Stosownie do art. 126 ust. 8 u.g.n. starosta wydaje decyzję potwierdzającą zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 5. Oznacza to, że w przypadku działania organu na wniosek, podstawę wydania decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości z powodu nagłej potrzeby lub siły wyższej, czy decyzji potwierdzającej zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości z tych powodów - stanowi co do zasady tylko wniosek. To podmiot, który ma interes prawny w wydaniu decyzji i zapobieżeniu znacznej szkodzie musi przekonująco udokumentować spełnienie przesłanki nagłej potrzeby lub siły wyższej, uzasadniających niezwłoczne zajęcie nieruchomości bez zgody właściciela. Ustawodawca ustanowił zatem tryb szczególny, który wyklucza umożliwienie stronie wypowiadania się co do zebranego materiału, składanie wniosków dowodowych. Skoro organ ma tylko 7 dni na wydanie decyzji, to praktycznie nie dysponuje czasem na zapoznanie się ze stanowiskiem właściciela nieruchomości, którego zgoda i tak nie jest wymagana. Tym samym, nie są zasadne sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych w sprawie dowodów i uniemożliwienie stronie złożenie wniosków dowodowych oraz zajęcie stanowiska co do przedłożonych przez inwestora dowodów, a także poprzez zaniechanie czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a w szczególności pominięcie wniosków dowodowych strony.
Z powyższych względów skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło