II SA/Ol 284/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. Z. od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 11 maja 2012r. Sygn. akt II SA/Ol 284/12 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zarejestrowania pojazdu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych. WSA/pos.1- sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia "[...]" K.Z. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w związku z wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" w przedmiocie rejestracji pojazdu. Podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z synem i dwójką wnuczków. Jako źródło swoich dochodów wskazał emeryturę w kwocie 1261 zł i wyjaśnił, iż z kwoty tej pokrywa koszty utrzymania, zakupu leków, a ponadto pomaga synowi, gdyż jego dochody są niewystarczające. Wnioskodawca został wezwany przez Referendarza sądowego do uzupełnienia wyszczególnionych braków formalnych wniosku w zakresie dotyczącym stanu majątkowego oraz dochodów osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym w terminie 7 dni od doręczenia wezwania. W wezwaniu pouczono stronę, iż niezastosowanie się do niego spowoduje pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił wniosku. Postanowieniem z dnia 11 maja 2012r. (sygn. akt II SA/Ol 284/12) Referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując w uzasadnieniu, iż zgodnie z art. 257 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek, którego braków formalnych strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Od postanowienia tego K. Z. złożył sprzeciw. Opisał w nim stan faktyczny sprawy, wskazując, że powinna być ona wyjaśniona do końca. Podniósł, iż żądanie opisywania stanu posiadania syna skarżącego, z którym mieszka, jest niemoralne i niesprawiedliwe. Wyjaśnił, iż syn jest niepełnosprawny od urodzenia (I grupa inwalidzka), ma 2 dzieci, które sam wychowuje i skarżący musi mu pomagać. Podał, iż motorower, którego dotyczy zaskarżona decyzja jest mu potrzebny do dojazdów do lekarza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy przede wszystkim podkreślić, iż prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 833/11). Przy czym wskazać należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Zatem wnioskodawca ma obowiązek podania wszystkich danych zawartych we wniosku i nie może kwestionować uprawnień Sądu do żądania jego uzupełnienia. Skoro bowiem strona ubiega się o pomoc finansowaną ze środków publicznych, to musi zaakceptować fakt, iż jest obowiązana ujawnić wszystkie okoliczności dotyczące swojej sytuacji majątkowej, niezależnie od własnej oceny czy dana okoliczność ma, czy też nie ma znaczenia dla ustaleń czynionych przez Sąd. W niniejszej sprawie skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku odnośnie dochodów wszystkich osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym. Skarżący zaś nie tylko nie uzupełnił wniosku we wskazanym zakresie, lecz w złożonym sprzeciwie w ogóle zakwestionował zasadność żądania od niego tego rodzaju informacji. Jak jednak wskazano wyżej fakt ubiegania się o prawo pomocy, finansowane ze środków publicznych, nakłada na skarżącego określone obowiązki, a ich niewypełnienie uniemożliwia Sądowi ocenę, czy faktycznie spełnia wymogi niezbędne do uwzględnienia wniosku. Przy czym na etapie rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd nie może badać zasadności skargi. Zatem podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące zaskarżonej decyzji nie mają żadnego znaczenia. Wobec powyższego stwierdzić należy, że złożony w niniejszej sprawie wniosek nie pozwala ocenić jego faktycznej sytuacji materialnej i zdolności finansowych. Skoro zaś skarżący nie przedstawił pełnej informacji wymaganej przez ustawodawcę, uznać należy, iż nie wykazał czy spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., od których zależy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd postanowił, jak w sentencji postanowienia.