II SA/Ol 287/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant sekretarz sądowy Aneta Krygielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie rozbiórki budynku letniskowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 11 marca 2025 r., nr P.7721.20.2025 19 RL Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB"), po rozpoznaniu odwołania B.T. (dalej: "właściciel nieruchomości"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: "PINB", "organ I instancji") z dnia 27 stycznia 2025 r. nakazującą rozbiórkę budynku letniskowego o wymiarach 6,10 x 9,10 m zlokalizowanego na działkach nr A i B, obr. J., gm. J. (dalej: "nr A i B"). W uzasadnieniu wyjaśniono, że po przeprowadzeniu w dniu 16 maja 2023 r. kontroli na działkach nr A i B, PINB wszczął z urzędu postępowanie w sprawie budowy ww. budynku letniskowego bez zgody organu architektoniczno-budowlanego. W trakcie kontroli ustalono, że na przedmiotowej nieruchomości, której właścicielem jest B.T., L.B. (dalej: "skarżący:, "inwestor") oraz H.B. (dalej: "inwestor") realizują bez wymaganego pozwolenia budowę budynku letniskowego. W tej sytuacji postanowieniem z dnia 19 czerwca 2023 r. PINB działając w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.) – dalej: "p.b.", wstrzymał prowadzenie robót budowlanych z pouczeniem o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu. W dniu 19 lipca 2023 r. do PINB wpłynął wniosek właściciela nieruchomości o legalizację przedmiotowego obiektu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji postanowieniem z dnia 7 czerwca 2024 r. nałożył na właściciela nieruchomości obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie do 31 grudnia 2024 r. Jednocześnie PINB dokonał wyczerpującej oceny kwalifikacji przedmiotowego obiektu oraz stwierdził, że inwestycja nie spełnia kryteriów o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b., a zatem przed wykonaniem wymagała ona uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z powodu nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów legalizacyjnych, decyzją z dnia 27 stycznia 2025 r. PINB nakazał właścicielowi nieruchomości rozbiórkę przedmiotowego budynku letniskowego. WINB podzielając stanowisko organu I instancji wskazał, że z związku z tym, iż przedmiotowy budynek letniskowy przekracza powierzchnię zabudowy 35m2 na jego wykonanie niezbędne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto, zdaniem WINB, w ramach prowadzonego postępowania legalizacyjnego organ I instancji prawidłowo określił w postanowieniu z dnia 7 czerwca 2024 r. zakres dokumentacji, jak również prawidłowo wyznaczył termin realizacji obowiązku. Jednocześnie pouczono stronę zobowiązaną o konsekwencjach nieprzedłożenia w/w dokumentacji w wyznaczonym terminie. W ocenie organu odwoławczego, ponad 6 miesięczny termin określony w w/w postanowieniu był wystarczający dla uzyskania stosownej dokumentacji. Jednak strona zobowiązana nie podjęła żadnych kroków w celu uzyskania kompletu dokumentów legalizacyjnych, nie wystąpiła również z ewentualnym wnioskiem o zmianę terminu przed jego upływem. W tej sytuacji organ nadzoru zobligowany był do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wyjaśniając, że wybudował w stanie surowym budynek o powierzchni zabudowy 55,51 m2, na który zgodnie z art. 29 ust. 1 p.b., nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Budynek posiada podpiwniczenie, jest on usytuowany na miejscu tymczasowego budynku letniskowego, który był wykazany na mapie geodezyjnej od [...] r. (w [...] r. do organu zostało wniesione zgłoszenie o zamiarze wykonania szeregu robót na ww. budynku, które w większości zostały wykonane). W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, nie było wymagane zgłoszenie w sprawie budowy nowego budynku w [...] r., który został usytuowany na miejscu przesuniętego istniejącego budynku. Skarżący wyjaśnił również, iż aktualnie koncentruje się na przebudowie gazociągu, który przebiega przez jego działkę. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b., organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Stosownie do treści art. 48 ust. 3 p.b., w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ informuje o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego albo jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej wraz ze wskazaniem zasad obliczania wysokości opłaty, w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. W przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części (art. 49e pkt 3 p.b.). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że przedmiotowy obiekt budowlany – budynek letniskowy, został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zasadne było zatem wszczęcie postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 p.b. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 19 czerwca 2023 r. PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na ww. nieruchomości oraz pouczył o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu. W dniu 19 lipca 2023 r. do PINB wpłynął wniosek właściciela nieruchomości o legalizację przedmiotowego obiektu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji postanowieniem z dnia 7 czerwca 2024 r. nałożył na właściciela nieruchomości obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie do 31 grudnia 2024 r. Jednak wymagane dokumenty nie zostały w wyznaczonym terminie przedłożone. W tej sytuacji zasadnie organy obu instancji uznały, iż należało orzec o rozbiórce przedmiotowego budynku na podstawie art. 49e pkt 3 p.b. Podkreślić należy, że organy nie miały możliwości wydania innego rozstrzygnięcia, bowiem w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej decyzje organów nadzoru budowlanego nie są wydawane na podstawie uznania administracyjnego. Przepisy prawa określają wprost, kiedy organ jest zobligowany do orzeczenia rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu, tj. m.in. w przypadku, gdy osoba zobowiązana - pomimo nałożonego na niego obowiązku - nie przedstawiła wymaganych prawem dokumentów do legalizacji (art. 49e pkt 3 p.b.). Słusznie zatem WINB ocenił, że w niniejszej sprawie organ powiatowy ze względu na ziszczenie się przesłanki braku przedłożenia przez osobę zobowiązaną w wyznaczonym terminie żądanych przez organ powiatowy dokumentów, zobowiązany był wydać nakaz rozbiórki. Podkreślić należy, że legalizacja samowoli budowlanej zależy w dużej mierze od woli samego inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, wdrożenie procedury legalizacyjnej nie jest bowiem jego obowiązkiem, lecz jedynie uprawnieniem. Jeżeli strona z tego prawa nie korzysta, to musi się liczyć z negatywnymi konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki (pow. wyroki WSA w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2023 r., VII SA/WA 1286/23 i z dnia 24 kwietnia 2023 r., VII SA/Wa 2410/22; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2023 r., II SA/Bk 900/22, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Warto również zaznaczyć, że PINB postanowieniem z dnia 7 czerwca 2024 r. nałożył na właściciela nieruchomości obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie do 31 grudnia 2024 r. Osoba zobowiązana miała zatem ponad 6 miesięcy na podjęcie stosownych działań, umożlwiających pozytywne zakończenie postępowania legalizacyjnego przedmiotowego budynku. Jednak w wyznaczonym terminie wymagane dokumenty do legalizacji nie zostały przedłożone. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznać należy, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Organ odwoławczy dokonał właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, który był kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.