II SA/Ol 299/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2014 r. wniosku M. S. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia "[...]" w przedmiocie skreślenia z listy wychowanków bursy szkolnej postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 18 września 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę M. S. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia "[...]" w przedmiocie skreślenia z listy wychowanków bursy szkolnej. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II, w dniu 3 kwietnia 2014r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Mimo prawidłowego pouczenia o skutkach prawnych zaniedbania nałożonemu obowiązkowi, w zakreślonym terminie, który upłynął w dniu 10 kwietnia 2014r., nie został uiszczony należny w sprawie wpis. Natomiast pismem z dnia 11 kwietnia 2014r. (data nadania przesyłki pocztowej) pełnomocnik skarżącego zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. Wskazano przy tym, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po upływie terminu do uiszczenia wpisu, nawet jeżeli wniosek ten - tak jak w niniejszej sprawie - zostanie rozpoznany zgodnie z żądaniem strony, pozostaje bez wpływu na ocenę wywiązania się przez stronę z obowiązku terminowego uiszczenia wpisu. Wniosek taki nie może bowiem przerwać biegu terminu, który już upłynął. Następnie pismem z dnia 13 października 2014r. pełnomocnik skarżącego, będący adwokatem, wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi M. S. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia "[...]". Do tego pisma załączono wniosek z dnia 13 października o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od ww. skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Za ukształtowany w orzecznictwie sądowym należy uznać pogląd, że czynności procesowe polegające na równoczesnym złożeniu środka zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi procesowemu i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło, a Sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko (por. post. Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 1999 r., II CZ 129/99, lex nr 110599; z dnia 4 października 2001 r., I CZ 116/01, lex nr 52578; z dnia 10 stycznia 2002 r., I CZ 198/01, lex nr 53302; z dnia 3 października 2002 r., I CZ 120/02, lex nr 74409; post. NSA z dnia 25 maja 2004 r., sygn. FZ 61/04 niepubl.). W sytuacji gdy strona złożyła środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie złożenia środka zaskarżenia. Pogląd ten został ukształtowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego na gruncie uregulowań zawartych w art. 179 § 1 d.k.p.c. oraz art. 168 i 169 § 1 k.p.c., a następnie zaakceptowany w doktrynie (por. post. Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 1957 r. II CZ 123/57, NP 1958 nr 3; z dnia 2 września 1993 r., II CRN 83/93, lex nr 293287; post. SN z dnia 10 stycznia 2002 r., I CZ 198/01, lex nr 53302; literatura powołana w "Kodeksie postępowania cywilnego z komentarzem" pod red. prof. dr J. Jodłowskiego i SN dr hab. K. Piaseckiego, Wyd. Prawnicze, W-wa 1989 r., t. I, s. 277). Bak jest racjonalnych powodów do kwestionowania stanowiska, że wniosek o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., może być aktualny dopiero wówczas, gdy prawomocnie zostanie rozstrzygnięta kwestia czy termin do dokonania czynności procesowej upłynął - czy też nie - przed jej dopełnieniem (por. też post. Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 1997 r., II CZ 43/97 oraz z dnia 15 kwietnia 1997 r., II CZ 40/97 niepubl.). Za taką wykładnią art. 87 § 1 p.p.s.a. przemawia to, że strona może racjonalnie powoływać się na istnienie okoliczności świadczących o braku zawinienia z jej strony, gdy fakt bezskuteczności czynności procesowej będzie bezsporny. Przedwczesny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej należy uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy (art. 88 p.p.s.a.), co w konsekwencji skutkuje jego odrzuceniem (por. post. Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r., CKN 1261/99, Prok. i Pr. 2001/4/30). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący wniósł zarówno skargę kasacyjną od postanowienia odrzucającego skargę, jak i wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od tejże skargi. Podjęte przez skarżącego czynności procesowe wzajemnie się wykluczają. Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 p.p.s.a. postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej sprowadza się do badania, czy strona przekroczyła termin do dokonania czynności bez swojej winy. Okoliczność, że do uchybienia terminu doszło w postępowaniu w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu - musi być więc bezsporna. W ocenie Sądu zatem początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi (analogicznie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi) wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie skargi kasacyjnej. Wtedy dopiero zaistnieje możliwość złożenia skutecznego wniosku o przywrócenie terminu, spełniającego wymogi określone w art. 87 p.p.s.a., między innymi - równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (patrz. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2012r., II GZ 222/12; postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 marca 2013r., I FZ 39/13). Mając powyższe na względzie na podstawie art. 88 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.