II SA/Ol 315/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Rektora "A" z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 23 -24 akt) K. P. podał, iż został skreślony z listy studentów z powodu nieopłacenia czesnego. Ze względu na swą sytuację materialną ubiega się o stypendium socjalne. Podjął pracę "po okresie bezrobotnego, bez prawa do zasiłku" - we wrześniu 2010 r. Wynagrodzenie wynosi około 1200 - 1300 zł miesięcznie. Od dwóch lat jest rozwiedziony i obciążony na rzecz córki alimentami w kwocie 500 zł miesięcznie. W wyniku postępowania egzekucyjnego i opłacenia kredytów bankowych pozostało mu w maju br. 100 zł na życie. Według oświadczenia skarżącego, nikt nie pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a jedynym jego majątkiem jest współwłasność domu o powierzchni 110m2. Nadmienił, że to on ponosi koszty utrzymania całego domu, tzn. zakupu opału, wywozu nieczystości i koniecznych napraw. Z tego tytułu ciąży na nim dług. Do akt sprawy włączono kopie następujących dokumentów z akt postępowania administracyjnego, będącego przedmiotem kontroli sądowej w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 279/11: wniosku K. P. o przyznanie stypendium socjalnego (k. 38), zaświadczenia o zarobkach (k. 39), karty informacyjnej badań P. P. (k. 40), decyzji o przyznaniu K. P. zapomogi z powodu choroby syna (k. 41). We wniosku o przyznanie stypendium z dnia 19 stycznia 2011 r. K. P. wskazał, iż ośrodek pomocy społecznej zażądał zwrotu około 4 tys. zł tytułem alimentów wypłaconych za okres 3 lat. Jednocześnie pozostali wierzyciele zwrócili się do niego o zwrot zaciągniętych pożyczek, które w większości przeznaczył na życie i opłacenie studiów. Jest po rozwodzie. Płaci miesięcznie alimenty - 500 zł. Koszty utrzymania domku ,. jednorodzinnego "ponos(i) po połowie i wynosi około 500 zł miesięcznie". Ma aktualnie do spłaty kredyt w "[...]" "kwotę około czterech tysięcy złotych". W tej sytuacji jest zmuszony nadal korzystać ze wsparcia finansowego żywnościowego. Z zaświadczenia wystawionego przez "B" w O. wynika, iż w okresie od 1 września 2010 r. do 31 stycznia 2011 r. miesięczne wynagrodzenie K. P. z tytułu zatrudnienia w tym przedsiębiorstwie wyniosło średnio 1373,92 zł netto. Skarżący został zobowiązany do przedłożenia w terminie 7 dni: (1) wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy; (2) dowodu ostatniej wypłaty wynagrodzenia za pracę (w razie, gdy nie jest ono przekazywane na rachunek bankowy); (3) dowodów poniesienia w czerwcu 2011 r. kosztów utrzymania domu oraz rat kredytowych (w razie, gdy należności te nie zostały uregulowane za pomocą rachunku bankowego); (4) dokumentu określającego sposób dokonywania potrąceń komorniczych i ich miesięczny wymiar; (5) dokumentacji aktualnego zadłużenia; (6) oświadczenia wyszczególniającego pozostałe kategorie wydatków wraz z ich przybliżoną miesięczną wysokością; (7) oświadczenia wskazującego, od kiedy jego syn – P. P. nie pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W odpowiedzi na wezwanie do Sądu wpłynęło pismo (k. 43), w załączeniu którego znalazły się: wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1 marca do 1 lipca 2011 r. (k. 44), dowód wpłaty należności za usługi wod.-kan. (k. 45), kopia zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia (k. 46), bankowe zaświadczenie o wysokości zadłużenia kredytowego (k. 47). W piśmie tym skarżący, odnosząc się najpewniej do pkt 6 wezwania, zawarł stwierdzenie: "alimenty, utrzymanie domu, dojazd do pracy, amortyzacja samochodu." Podał, iż od kwietnia nie prowadzi gospodarstwa z synem i "mimo wszystko w dalszym ciągu pozostaje na utrzymaniu (...) siostry, gdyż wynagrodzenie za pracę nie zaspokaja jego) środków do życia." Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Jak stanowi art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z regulacji tej jednoznacznie wynika, iż ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej. Służy temu środek dowodowy w postaci oświadczenia składanego na urzędowym formularzu, które winno obejmować dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym (art. 252 p.p.s.a.). Jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Wybiórcze zastosowanie się do wezwania, jak również prezentowanie niespójnych danych należy ocenić jako niewykazanie przez stronę zasadności jej wniosku. Tak też właśnie podsumowano wynik postępowania w niniejszej sprawie. W podaniu z 19 stycznia 2011 r. skarżący wskazał na zaległe i bieżące zobowiązania alimentacyjne oraz konieczność spłacania kredytu ("w "[...]" ( ... ) około czterech tysięcy złotych") i pożyczek. Podał, iż ponosi "po połowie" koszty utrzymania domku jednorodzinnego (nie wiadomo, czy kwota 500 zł jest wynikiem dzielenia). Do tego dochodziły "znaczne wydatki" związane z leczeniem syna. W tych warunkach, jak stwierdził, był zmuszony nadal korzystać ze wsparcia finansowego i żywnościowego. Z kolei według oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 25 maja 2011 r. - kiedy to skarżący nie prowadził już gospodarstwa domowego wspólnie z synem - po potrąceniu egzekucyjnym i opłaceniu kredytów bankowych pozostało mu 100 zł na życie (chociaż z dostarczonego następnie wyciągu bankowego wynika, iż w owym miesiącu otrzymał ze swego zakładu pracy 470,05 zł i były to właściwie jedyne środki na koncie). Mimo tego, to on ponosił koszty utrzymania "całego" domu i zaległości tego tytułu. W odpowiedzi udzielonej na wezwanie skierowane do skarżącego, prócz zaległości wobec Funduszu Alimentacyjnego, potwierdzenie znalazło natomiast istnienie zadłużenia wyłącznie z tytułu jednej umowy kredytowej, którego całkowita wysokość wynosiła w dniu 1 lipca 2011 r. 519,58 zł. Z kolei jedyną informację w kwestii wysokości bieżących wydatków stanowi dowód wpłaty 119,99 zł za usługi wod.-kan. Nie zostały przy tym przedstawione jakiekolwiek bliższe dane na temat pozostawania skarżącego na utrzymaniu siostry. Stwierdziwszy zatem niespełnienie wymogu potwierdzenia okoliczności powołanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, orzeczono jak w sentencji - czyniąc to w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.