II SA/Ol 322/25
WyrokWSA w Olsztynie2025-07-08
Skład orzekający: Beata Jezielska, Tadeusz Lipiński, Grzegorz Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej o mocy do 10 MW może zostać wydana bez spełnienia wymogów dotyczących dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej, jeśli inwestycja jest instalacją odnawialnego źródła energii?Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy dla instalacji odnawialnego źródła energii, takiej jak farma fotowoltaiczna, może zostać wydana bez spełnienia wymogów dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej, zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organy administracji są związane decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach i nie mogą ponownie oceniać oddziaływania inwestycji na środowisko na etapie wydawania warunków zabudowy. Kwestie techniczne, takie jak odległość od zabudowań, rozstrzygane są w postępowaniu o pozwolenie na budowę.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza P. o ustaleniu warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej o mocy do 10 MW. Skarżący, właściciel sąsiedniej nieruchomości, zarzucił m.in. nieprawidłowe ustalenie odległości od zabudowań, brak uwzględnienia skumulowanego oddziaływania innych farm fotowoltaicznych oraz negatywny wpływ na krajobraz i środowisko. Organy administracji uznały, że dla instalacji OZE nie obowiązują wymogi dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej, a kwestie środowiskowe zostały rozstrzygnięte w odrębnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Chodorowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2025 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Decyzją z 24 lipca 2024 r. Burmistrz P. (dalej jako: organ pierwszej instancji), na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 53 ust. 4 pkt 2a, 6, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 4 oraz art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r., poz. 977 ze zm., dalej jako: u.p.z.p.), po rozpatrzeniu wniosku Elektrowni (...) Sp. z o.o. (dalej jako: Spółka lub inwestor) z 31 stycznia 2024 r., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie Elektrowni Słonecznej T. II o mocy do 10MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na części działek o nr (...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...) (w granicach oznaczonych na załączniku graficznym Nr 1 do decyzji) w obrębie T., gmina P.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że teren inwestycji określony przez inwestora i określony na załączniku graficznym do wniosku wynosi do 131213 m². Podano, że teren ten znajduje się na obszarze, gdzie brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wyjaśniono, że w ramach analizy, o której mowa w art. 53 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.z.p. w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., organ sprawdził wszystkie uwarunkowania dotyczące terenu objętego planowaną inwestycją i dokonał uzgodnień wskazanych w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. - celem zapewnienia udziału w postępowaniu organów wyspecjalizowanych, a tym samym umożliwienia zweryfikowania zgodności z prawem (ustawami szczególnymi) przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Wskazano, że teren inwestycji jest niezabudowany, wykorzystywany rolniczo, zaś działki sąsiednie to istniejąca farma fotowoltaiczna, zabudowa zagrodowa oraz w większości tereny rolne o dużych areałach. Podano, że stosownie do art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w związku z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1688, dalej jako: ustawa zmieniająca u.p.z.p.) budowa farmy fotowoltaicznej nie wymaga spełnienia obowiązków wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Stwierdzono, że spełnione zostały wymogi określone w art. 61 ust. 1 pkt 3 - 6 u.p.z.p. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że kwestia oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko została zbadana, czego wynikiem jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z 19 grudnia 2023 r., która wiąże organ wydający decyzję o warunkach zabudowy. W związku z tym w postępowaniu w sprawie określenia warunków zabudowy nie jest dopuszczalna ponowna analiza raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przygotowanego na potrzeby postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Podkreślono, że w trakcie realizacji oraz eksploatacji elektrowni inwestor nie planuje żadnej wycinki drzew, a rozmieszczenie stołów pod panele fotowoltaiczne jest tak dostosowane, aby uniknąć jakiejkolwiek ingerencji w naturalne zbiorowiska roślin. Ponadto konstrukcja elektrowni nie będzie wpływała na organizmy żywe, a podniesienie konstrukcji w stosunku do gruntu zapewni swobodne przemieszczanie się mniejszych zwierząt pod panelami; nie będzie także występował negatywny wpływ na ptaki, bowiem brak jest elementów ruchomych, które mogłyby emitować hałas bądź powodować obrażenia. Wskazano, że organ jest związany wnioskiem, który złożył wnioskodawca, a zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył G. S. (dalej jako: strona lub skarżący). Wskazał, że jest właścicielem działki położonej w bliskim sąsiedztwie planowanej inwestycji. Podniósł, że jest to kolejna farma fotowoltaiczna, która ma powstać na terenie wsi, zaś obowiązujące przepisy u.p.z.p. są w tym zakresie mało precyzyjnie, co stwarza przestrzeń do nadużyć i działań na niekorzyść lokalnych społeczności. Zaznaczył, ze funkcja zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji będzie miała charakter komercyjny i przemysłowy, a zdaniem strony takie przedsięwzięcia powinny być obligatoryjnie realizowane na zasadzie konsultacji społecznych, ponieważ mają one znaczący wpływ na środowisko, krajobraz, ład przestrzenny i będą oddziaływać na siedliska i skupiska ludzkie. Podał, że okres dzierżawy gruntów pod elektrownie wynosi 30 lat, a z przepisów prawa wynika, że po zakończeniu okresu eksploatacji elektrowni, grunty te będą musiały być poddane rekultywacji i nie mogą być wykorzystywane rolniczo ani pod zabudowę mieszkalną przez kolejnych 20 lat, co oznacza wyłączenie na 50 lat istotnych obszarów, gdzie mógłby przebiegać rozwój okolicznych miejscowości. Wskazał, że zlokalizowanie zabudowy o funkcji produkcyjnej/przemysłowej (w tym przypadku elektrowni) w tak bliskim sąsiedztwie jego nieruchomości (a także nieruchomości innych właścicieli) jest niedopuszczalne. Podał, że sama konstrukcja paneli fotowoltaicznych będzie wpływała na zacienienie części nieruchomości w zależności od pory roku, zaś całość instalacji wytwarzać będzie nadmierne ciepło, co w efekcie będzie prowadziło do wysuszenia wokół niej obszaru i obniżenia poziomu wód gruntowych. Dodatkowo na terenie objętym inwestycją będą zlokalizowane stacje transformatorowe w ilości 5 szt. (każda o powierzchni do 100 m²) oraz magazyn energii (o powierzchni do 150 m²), a jedna stacja transformatorowa może stale emitować hałas o natężeniu od 70 do 80 decybeli. ałość inwestycji będzie generowała podwyższone promieniowanie pól elektrostatycznych i elektromagnetycznych. Strona wyjaśniła, że jej głównym źródłem dochodu jest prowadzona działalność rolnicza, w ramach której zajmuje się między innymi wytwarzaniem produktów pochodzenia roślinnego, a ponadto od około 15 lat korzysta z programów rolno-środowiskowych w zakresie ochrony siedlisk i lęgowisk ptaków chronionych, które wymagają minimalnego wpływu człowieka na lokalne środowisko i restrykcyjnie określają możliwości i sposoby gospodarowania. Podobny stopień bioróżnorodności wykazują grunty przeznaczone pod przedmiotową inwestycję, ponieważ graniczą bezpośrednio z gruntami objętymi programami rolno-środowiskowymi Obszar ten znajduje się w Otulinie Mazurskiego Parku Krajobrazowego oraz na obszarze Natura 2000 (...). Zdaniem strony dokumentacja przyrodnicza zamówiona i dostarczona przez inwestora do decyzji środowiskowej stoi w rażącej sprzeczności ze stanem faktycznym udokumentowanym ekspertyzami ornitologicznymi wydawanymi na potrzeby uczestnictwa gruntów bezpośrednio sąsiadujących w programach rolno-środowiskowych obejmujących co najmniej trzy pięcioletnie okresy rozliczeniowe. Strona podniosła, że realizacja przedsięwzięcia wpłynie na obniżenie jej dochodów, wartości nieruchomości i na lokalny ekosystem, krajobraz oraz siedliska i szlaki migracyjne chronionych zwierząt i ptaków. Strona zwróciła uwagę, że oprócz przedmiotowej inwestycji w tej samej miejscowości mają powstać jeszcze dwie farmy fotowoltaiczne, a lokalizacja tylu farm fotowoltaicznych na tak niewielkim terenie doprowadzi do tzw. skumulowanego oddziaływania. Strona podkreśliła, że wieś T. to miejscowość o charakterze rolniczo-turystycznym, a lokalni mieszkańcy żyją głównie z rolnictwa i agroturystyki, a nie z działalności przemysłowej.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła również M. O., która podniosła analogiczne zarzuty.
Decyzją z 19 marca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: Kolegium lub organ odwoławczy) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podniósł, że planowana inwestycja polegająca na budowie elektrowni fotowoltaicznej stanowi instalację odnawialnego źródła energii, wobec czego w myśl art. 61 ust. 3 u.p.z.p., dla jej lokalizacji nie jest wymagane wykazanie spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej. W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie, spełnione zostały wszystkie wymogi wskazane w art. 61 ust. 1 pkt 3 - 5 u.p.z.p. Wskazano, że inwestycja zlokalizowana jest na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu (...) oraz na obszarze Natura 2000 (...), a zamierzenie należy do rodzaju przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z tym organ I instancji wskazał, że inwestycja powinna być zaprojektowana i wykonana zgodnie z ustaleniami zawartymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z 19 grudnia 2023 r. Wyjaśniono przy tym, że decyzja środowiskowa była wydawana dla działek, które ówcześnie miały inne oznaczenie ewidencyjne (później zostały podzielone), jednak obszary wskazane w decyzji środowiskowej i we wniosku o wydanie warunków zabudowy, pokrywają się. Podkreślono, że decyzja środowiskowa została wydana po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego zamierzenia i właściwe organy dokonały analizy planowanego zamierzenia w świetle obowiązujących przepisów szeroko rozumianego Prawa ochrony środowiska. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniach Kolegium wskazało, że kwestia oddalenia zamierzenia od granic nieruchomości sąsiednich, ewentualnego zacieniania oraz innych oddziaływań regulowana jest przepisami szczególnymi, obowiązującymi w toku postępowania związanego z uzyskaniem pozwolenia na budowę. Natomiast w niniejszym postępowaniu brak jest możliwości prawnej ingerowania przez organ wydający warunki zabudowy w sposób rozmieszczenia zamierzenia na terenie inwestycji (w innym zakresie niż to wynika z przepisów ustawy i przepisów odrębnych mających na tym etapie postępowania zastosowanie). Podkreślono, że na gruncie postępowania w sprawie warunków zabudowy istotnym jest ustalenie, czy decyzja środowiskowa została wydana i czy wydane warunki zabudowy uwzględniają określone środowiskowe uwarunkowania realizacji zamierzenia. Nie ma natomiast możliwości ponownego dokonywania oceny oddziaływania zamierzenia na środowisko, w tym życie ludzi. Wyjaśniono także, że Kolegium nie jest władne do dokonywania oceny sposobu rozpoznania petycji mieszkańców, czy też wyjaśniania powodów niepodjęcia przez gminę działań zmierzających do uchwalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Podano także, że część zarzutów dotyczy działań ustawodawcy. Podkreślono także, że organy administracji wydające warunki zabudowy stosują obowiązujące przepisy i nie mogą w swej działalność orzeczniczej wychodzić poza zakres przewidziany przepisami przyjętymi przez władzę ustawodawczą.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił:
- błędne przyjęcie, że dla tak dużej przemysłowej instalacji fotowoltaicznej o mocy do 10MW odległość od zabudowań mieszkalnych może wynosić tylko 22 m;
- błędne przyjęcie, że lokalizacja tak dużej przemysłowej inwestycji na obszarze chronionego krajobrazu jest zgodna z ustawowymi celami, dla których obszar chronionego krajobrazu ustanowiono;
- brak wzięcia pod uwagę bliskiej lokalizacji na przedmiotowym terenie innych farm fotowoltaicznych - co wpływa na skumulowane oddziaływanie farm na środowisko przyrodnicze i na ludzi oraz zmienia praktycznie cały obszar sołectwa T. w obszar przemysłowej produkcji prądu z wieloma wielkoobszarowymi instalacjami elektrotechnicznymi zmieniając charakter wsi z rolniczo-turystycznej na przemysłową;
- brak odniesienia się w decyzji co do wpływu budowy tak dużej farmy na krajobraz wiejski.
W świetle powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zgodnie z dobrymi praktykami w zakresie projektowania instalacji fotowoltaicznych minimalna odległość farm fotowoltaicznych o mocy 50 KW - 500 KW od zabudowań mieszkalnych to 100 m, a w przypadku większych farm o mocy powyżej 500 KW (0,5 MW) minimum 200 m, zaś w niniejszej sprawie odległość do najbliższego zabudowania, jak wynika z decyzji środowiskowej, wynosi ok. 22 m. Wyjaśnił przy tym, że co prawda w zakresie odległości brak jest jednoznacznego przepisu wykonawczego, ale to właśnie organ na etapie wydawania warunków zabudowy powinien wziąć pod uwagę emisję hałasu z inwertera i ustalić minimalną odległość od najbliższych zabudowań mieszkalnych, co powinno zostać przeniesione na załącznik graficzny do decyzji o warunkach zabudowy tak, aby nieruchomości sąsiednie były chronione. Wskazał, że zabudowa terenu panelami fotowoltaicznymi zajmie powierzchnię 13 ha terenu, na którym ustanowiono obszar chronionego krajobrazu, co jest sprzeczne z celem, dla którego powołano Obszar Chronionego Krajobrazu (...). Zarzucił, że przy wydawaniu decyzji zarówno środowiskowej, jak i decyzji o warunkach zabudowy, pominięto oddziaływania skumulowane w sytuacji, gdy dla części inwestycji decyzje już zostały wydane, a dla pozostałych inwestycji decyzje są procedowane. Skarżący wskazał, że łączna moc dla wszystkich farm fotowoltaicznych skupionych w bliskim sąsiedztwie planowanej instalacji T. II to 37 MW przy zajętej powierzchni ok. 40 ha. Zdaniem skarżącego skala przedsięwzięcia wskazuje na przemysłowy charakter inwestycji, co niewątpliwie wpłynie na zmiany w krajobrazie wiejskim, do czego organy nie odniosły się w wydanej decyzji. Podniósł, że tego rodzaju inwestycje powinny być prowadzone na obszarach przemysłowych i poprzemysłowych, nieużytkach, wzdłuż dróg i linii kolejowych, bez nieuzasadnionych ingerencji w krajobraz, obszary rolnicze i przyrodniczo cenne, siedliska ludzi i dzikich zwierząt. Natomiast umiejscawianie tego typu inwestycji wyłącznie na żądanie inwestorów, bez uchwalania planów ogólnych zagospodarowania przestrzennego, bez uwzględniania argumentacji i stanowczych protestów mieszkańców, wskazuje na brak dbałości o interes mieszkańców jako lokalnej społeczności w sporze z inwestorami oraz brak długoterminowej strategii rozwoju i rewitalizacji obszarów wiejskich gminy. Wskazał, że zabudowanie niewielkiej wsi ze wszystkich stron wielkopowierzchniowymi, przemysłowymi farmami fotowoltaicznymi spowoduje, jako jeden ze skutków oddziaływania skumulowanego, nieuwzględnionego na żadnym etapie procedowania, brak możliwości jej dalszego rozwoju i rozbudowy jako obszaru mieszkalno - turystycznego, zdewastuje obszar całego sołectwa pod względem przyrodniczo - krajobrazowym i wywoła drastyczny spadek wartości nieruchomości wszystkich mieszkańców.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niższej sprawie jest decyzja w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 10 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte w dniu 31 stycznia 2024 r. (data wpływu wniosku do organu). Zatem z mocy art. 59 ust. 2 ustawy zmieniającej u.p.z.p. stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 5a u.p.z.p. w brzmieniu dotychczasowym (obowiązującym do dnia 23 września 2023 r.) oraz nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1a i ust. 1a u.p.z.p.
Stosownie do art. 61 ust. 1 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje się w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu (tzw. zasad dobrego sąsiedztwa); 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi; 6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 273 i 1846 oraz z 2023 r. poz. 595), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, o którym mowa w art. 53 ust. 5e pkt 2, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu. Przy czym zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przepisów ust. 1 pkt 1 - 2 tego artykułu nie stosuje się m.in. do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2021 r. poz. 610 ze zm., dalej jako: u.o.z.e.). Zatem w przypadku instalacji odnawialnego źródła energii nie jest wymagany dostęp do drogi publicznej oraz spełnienie przesłanki istnienia dobrego sąsiedztwa. Takie stanowisko prezentowane jest jednolicie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z 17 stycznia 2023 r., II OSK 2706/22; z 22 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2249/22; z 3 listopada 2022 r., II OSK 2130/22; z 12 października 2022 r., II OSK 1482/21; z 11 stycznia 2022 r., II OSK 667/21, dostępne w CBOSA). Podkreśla się przy tym, że jednoznaczne brzmienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie daje podstaw do wprowadzania ograniczeń w jego zastosowaniu wynikających m.in. z mocy czy innych parametrów jakimi ma się charakteryzować lokalizowana instalacja odnawialnego źródła energii (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2022 r., II OSK 1276/21, dostępny w CBOSA). Jak wskazano w wyroku z 12 października 2022 r. (sygn. akt II OSK 1482/21, dostępny w CBOSA) art. 61 ust. 3 u.p.z.p. trzeba postrzegać systemowo jako realizację celów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych. Jednym z celów tej dyrektywy, który został uprzednio również wyrażony w Dyrektywach 2009/28/EC oraz 2001/77/EC, jest zalecenie uproszczenia i skrócenia procedur administracyjnych dotyczących realizacji inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii. Wdrożenie technologii fotowoltaiki słonecznej oraz energii słonecznej termicznej daje szanse przynoszenia obywatelom i przedsiębiorstwom korzyści, tak w zakresie ochrony klimatu, jak i korzyści ekonomicznych. Wykorzystanie energii słonecznej, w połączeniu z efektywnością energetyczną, stanowi sposób na ochronę obywateli i przedsiębiorców przed zmiennością cen paliw kopalnych. Te wartości w pełni uzasadniały odejście przez ustawodawcę od badania przesłanek określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.
Należy przy tym wskazać, że pojęcie "instalacji odnawialnego źródła energii" zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 13 u.o.z.e. jako instalacja stanowiąca wyodrębniony zespół: a) urządzeń służących do wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła lub chłodu opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia elektryczna lub ciepło lub chłód są wytwarzane z odnawialnych źródeł energii, lub b) obiektów budowlanych i urządzeń, stanowiących całość techniczno-użytkową służącą do wytwarzania biogazu, biogazu rolniczego, biometanu lub wodoru odnawialnego - a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej, magazyn biogazu lub instalacja magazynowa w rozumieniu art. 3 pkt 10a ustawy - Prawo energetyczne wykorzystywana do magazynowania biogazu rolniczego, biometanu lub wodoru odnawialnego. Definicja ta obejmuje zatem swoim zakresem znaczeniowym wszystkie wskazane w niej instalacje, niezależnie od mocy zainstalowanej elektrycznej, w tym także małe instalacje i mikroinstalacje (art. 2 pkt 18 i 19 u.o.z.e.). Ponadto w art. 2 pkt 22 u.o.z.e. wskazano, że odnawialne źródło energii - odnawialne, niekopalne źródła energii obejmujące energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otoczenia, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego, biometanu, biopłynów oraz z wodoru odnawialnego.
Nie budzi zatem żadnych wątpliwości Sądu, że planowana inwestycja - farma fotowoltaiczna o mocy do 10 MW - jest inwestycją, o której mowa w art. 2 pkt 13 u.o.z.e. Urządzenia tworzące farmę fotowoltaiczną wykorzystują, zgodnie z definicją odnawialnego źródła energii zawartą w art. 2 pkt 22 u.o.z.e., promieniowanie słoneczne do wytwarzania energii elektrycznej.
Prawidłowo także organy ustaliły, że zostały spełnione pozostałe warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 3 – 6 u.p.z.p. Słusznie także organy uznały, że wnioskowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839) i w związku z tym wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2023 r. poz. 1094 ze zm., dalej jako: u.o.u.i.ś,). W związku z tym złożenie przez inwestora wniosku o warunki zabudowy zostało poprzedzone uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej przez Burmistrza P. w dniu 19 grudnia 2023 r.
W tych okolicznościach organ był zobowiązany do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Jak bowiem wskazano w wyroku NSA z 14 stycznia 2025 r. (sygn. akt II OSK 332/24, dostępny w CBOSA) decyzja w sprawie warunków zabudowy nie jest decyzją uznaniową, co oznacza, że organ właściwy do jej pojęcia jest zobowiązany wydać pozytywną decyzję, jeśli wnioskowane zamierzenie inwestycyjne czyni zadość wszystkim wymogom wynikającym z konkretnych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, natomiast ma obowiązek odmówić ustalenia warunków zabudowy tylko wówczas, gdy wnioskowana inwestycja nie spełnia chociażby jednej ustawowej przesłanki wynikającej ze skonkretyzowanej normy prawnomaterialnej. Tego rodzaju decyzja służy jedynie określeniu możliwego sposobu zagospodarowania terenu po spełnieniu wymagań wynikających z obowiązującego prawa. W przypadku spełnienia normatywnych wymagań organ administracji obowiązany jest zatem wydać decyzję określającą warunki zabudowy.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Skarżący podniósł, że organy błędnie przyjęły odległość planowanej inwestycji od zabudowań mieszkalnych. Pomijając okoliczność, że sam skarżący wskazuje, że brak jest regulacji określających odległość farmy fotowoltaicznej od zabudowań mieszkalnych, to kwestia ta w ogóle pozostaje poza zakresem postępowania w przedmiocie warunków zabudowy. Należy bowiem podkreślić, że w decyzji o warunkach zabudowy określa się podstawowe parametry dotyczące zagospodarowania terenu, które podlegają dalszym szczegółowym ustaleniom w postępowaniu poprzedzającym wydanie pozwolenia na budowę, unormowanym w przepisach Prawa budowlanego oraz przepisach ustaw odrębnych i aktach wykonawczych. Zatem dopiero w postępowaniu następującym po wydaniu decyzji o warunkach zabudowy - dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę organ architektoniczno-budowlany ustala szczegóły techniczne dotyczące planowanej inwestycji i ocenia, czy w świetle przepisów Prawa budowlanego i przepisów wykonawczych możliwe jest udzielenie pozwolenia na budowę. Decyzja o warunkach zabudowy rozstrzyga tylko o dopuszczalności realizacji określonego rodzaju inwestycji na danym terenie w świetle zachowania ładu przestrzennego (vide: wyrok NSA z 19 września 2017 r., sygn. akt II OSK 121/16). Na etapie ustalania warunków zabudowy nie jest natomiast dokonywana szczegółowa analiza warunków technicznych planowanej inwestycji, w tym kwestie odległości planowanej inwestycji od zabudowań mieszkalnych. Jak wskazano w wyroku NSA z 12 marca 2024 r. (sygn. akt II OSK 1566/21, dostępny w CBOSA) o tym, że na danym terenie określona inwestycja może być zlokalizowana, decydują zagadnienia związane z planowaniem i zagospodarowaniem. To zaś, czy inwestycja ta będzie mogła w rzeczywistości powstać z uwagi na kwestie techniczne, jej usytuowanie na konkretnym podłożu i czy jej projekt odpowiada przepisom techniczno-budowlanym oraz czy jej realizacja nie spowoduje niedopuszczalnej ingerencji we własność innych podmiotów, rozważane jest i rozstrzygane w postępowaniu o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, a nie w postępowaniu o warunkach zabudowy.
Z kolei zarzut dotyczący ewentualnej kumulacji oddziaływania planowanej farmy fotowoltaicznej z innymi tego typu inwestycjami na przedmiotowym terenie, czy też kwestia zgodności inwestycji z celami obszaru chronionego krajobrazu, na którym ma być ona zlokalizowana podlega ocenie w postępowaniu dotyczącym decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jak wynika z akt sprawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z 19 grudnia 2023 r. jest decyzją ostateczną, gdyż nie była kwestionowana w administracyjnym toku instancji pomimo, że – jak z niej wynika – była doręczona stronom w trybie obwieszczenia. Dopóki zatem decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym spełniony jest warunek określony w art. 72 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 u.o.u.i.ś. W związku z tym organ prowadzący postępowanie w sprawie warunków zabudowy nie jest upoważniony do podważania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a tym bardziej weryfikowania dokumentów przedłożonych przez inwestora w toku postępowania środowiskowego, lecz ma jedynie obowiązek uwzględnić wymogi w niej zawarte w decyzji o warunkach zabudowy. Ten warunek w niniejszej sprawie został spełniony.
Niezasadnie także podnosi skarżący, że w zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do wpływu budowy przedmiotowej elektrowni fotowoltaicznej na krajobraz wiejski. Należy bowiem zauważyć, że wprawdzie – jak wskazano wyżej – decyzja o warunkach zabudowy rozstrzyga o dopuszczalności realizacji określonego rodzaju inwestycji na danym terenie w świetle zachowania ładu przestrzennego, ale tylko w takim zakresie, w jakim określają to wyżej powołane przepisy u.p.z.p. Z przepisów tych nie wynika zaś, aby organ był zobowiązany do ustalania powyższej okoliczności. Z tych samym względów nie ma znaczenia kwestia ewentualnego spadku wartości nieruchomości skarżącego. Natomiast zawarte w skardze postulaty pod adresem gminy w ogóle pozostają poza zakresem przedmiotowej sprawy. Sąd administracyjny jest upoważniony do kontroli działalności organów gminy tylko w zakresie określonym przepisami p.p.s.a., a zatem w zakresie określonych aktów administracji, nie zaś wszystkich działań lub zaniechań tych organów.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalono skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło