II SA/Ol 344/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego N.W. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi G.L. i J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie podziału nieruchomości postanawia przyznać radcy prawnemu N.W. wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 180 zł (stu osiemdziesięciu złotych) netto powiększonej o należny podatek VAT. Po zapadnięciu wyroku oddalającego skargę uwzględniono wniosek skarżących o ustanowienie dla nich radcy prawnego z urzędu. N.W., wyznaczony przez Okręgową Rade Adwokacką w Olsztynie do pełnienia tej funkcji, przedstawił Sądowi "opinię prawną o bezzasadności wnoszenia skargi kasacyjnej" oraz wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zawierający oświadczenie, iż nie zostały one uiszczone w całości ani w części. Podstawą rozpatrzenia wniosku jest art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) stanowiący, iż wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.), zwanego dalej w skrócie rozporządzeniem, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (§ 2 ust. 1 rozporządzenia). W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach (§ 2 ust. 3 rozporządzenia). Stosownie do § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia, stawka minimalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez radcę prawnego, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, wynosi 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1. W niniejszej sprawie, z uwagi na jej przedmiot, zastosowanie ma stawka minimalna, określona w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia, wynosząca 240 zł. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, iż wyznaczonemu radcy prawnemu należne jest wynagrodzenie w kwocie 180 zł netto (240 zł x 75%), powiększonej o należny podatek VAT. Stąd też orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem orzekającego, zarzut iluzoryczności pomocy prawnej wysunięty przez skarżących w piśmie z dnia 12 lutego 2012 r. nie mógł mieć wpływu na podjęte postanowienie. Sąd nie jest bowiem władny do badania słuszności sporządzonej przez pełnomocnika opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W razie wątpliwości strona może wystąpić do organu samorządu zawodowego z wnioskiem o dokonanie kontroli zasadności takiego działania. Tenże organ będzie również właściwy do wyznaczenia innego pełnomocnika dla strony. Rola sądu administracyjnego sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że strona występująca z wnioskiem spełnia warunki do otrzymania prawa pomocy w postaci pełnomocnika z urzędu. Wskazanie konkretnego pełnomocnika oraz ewentualna ocena jego działań jest już rolą samorządu zawodowego, w tym przypadku właściwej izby radców prawnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2008 r. i 28 września 2010 r., sygn. akt II OZ 1366/07 i II OZ 903/10, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).