II SA/Ol 375/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant sekretarz sądowy Aneta Krygielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobom uprawnionym oddala skargę. Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że Burmistrz [...] (dalej jako: "organ I instancji") decyzją z dnia 3 lutego 2025 r. odmówił M. C. (dalej jako: "strona", "skarżący") umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz A. W. oraz W. W. w okresach zasiłkowych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że występują rozbieżności między złożonymi przez stronę dokumentami, oświadczeniami oraz załączonym wywiadem środowiskowym. Uzasadniając swój wniosek skarżący oświadczył, że jego jedynym źródłem dochodu jest zasiłek stały, zasiłek pielęgnacyjny oraz świadczenie uzupełniające w łącznej kwocie 1500 zł. W wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym przez pracownika socjalnego stwierdził natomiast, że utrzymuje się sam oraz, że nie korzysta z pomocy innych osób lub instytucji. Z kolei w oświadczeniu z dnia 8 stycznia 2025 r. oświadczył, że korzysta z pomocy rodziny, nie podając jednak kwoty ani formy pomocy, jedocześnie nie odnosząc się do tego, czy korzysta z pomocy od innych podmiotów, organizacji pozarządowych, instytucji publicznych. Niemniej jednak już z samych dokumentów przedłożonych w sprawie wynika, że otrzymuje częściową refundację zakupywanych wyrobów medycznych oraz korzystał z dofinansowań PEFRON przy zakupie samochodu oraz wózka inwalidzkiego. Natomiast z informacji zawartych w oświadczeniu wynika, że stałe miesięczne wydatki dłużnika (kwota ok. 3430 - 4730 zł) przewyższają miesięczne dochody strony, a pomimo tego strona posiada środki na korzystanie z usług prywatnej rehabilitacji (kwota miesięczna od 300 zł do 1800 zł). W marcu 2024 r. strona zakupiła wózek inwalidzki na kwotę 23 700 zł, z czego kwota dofinansowania ze środków publicznych wynosiła 4 500 zł. Pozostała kwota została pokryta przez stronę. Następnie po kilku miesiącach, tj. w maju 2024 r. wnioskodawca zakupił samochód, jednakże nie podał kwoty zakupu i wartości dofinansowania ze środków publicznych. Pomimo wykazywania trudnej sytuacji materialnej oraz zdrowotnej, strona w ugodzie zawartej przed Sądem Rejonowym w [...] z dnia 21 listopada 2024 r., zobowiązała się do zapłaty na rzecz małoletniego syna O. W. kwoty po 1150 zł miesięcznie tytułem alimentów, co w ocenie organu przy znanej wysokości uzyskiwanego dochodu ze środków pomocy społecznej w formie zasiłku stałego uzależnionego od spełnienia kryterium dochodowego, poddaje pod wątpliwość wykazywaną trudną sytuację dochodową strony. Dodatkowo z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w lutym 2024 r. w związku z ubieganiem się o przyznanie prawa do zasiłku stałego z pomocy społecznej strona oświadczyła, że do lutego 2024 r. utrzymywała się z własnych oszczędności. W ocenie organu pomimo tego, że strona była zobowiązana do alimentacji wobec dwójki dzieci a organ wypłacał przez okres 10 lat w zastępstwie świadczenia alimentacyjne, to strona musiała posiadać wystarczające do przeżycia środki pieniężne w formie oszczędności, zwłaszcza że od 2015 r. jest niepełnosprawna i nie pracuje zawodowo. Tym samym pomimo posiadania odpowiednich zasobów majątkowych ciężar utrzymania dzieci spoczywał na państwie, co jest sytuacją nieakceptowalną. Dlatego też uwzględnienie wniosku o umorzenie należności jest w ocenie organu niezasadne. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła strona, zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 8 i 9 k.p.a. Wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów medycznych załączonych do odwołania oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie do ponownego rozpatrzenia. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z dnia 4 kwietnia 2025 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że słusznie zauważył organ I instancji, że orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie zostało wydane na stałe, ale na czas określony, tj. do 30 czerwca 2029 r. Tak więc z uwagi na czasowy charakter tego orzeczenia nie można wykluczyć, że w przyszłości zostanie wydane orzeczenie o innej treści. Fakt, że w stosunku do strony nie orzeczono trwałej (bezterminowej) niepełnosprawności daje podstawę do przyjęcia, że w sytuacji poprawy stanu jej zdrowia, której nie wykluczono stosownym orzeczeniem lekarskim, mogą zaistnieć warunki do podjęcia przez skarżącego pracy zarobkowej umożliwiającej spłatę przynajmniej części należności. W ocenie Kolegium stanowisko takie, wbrew twierdzeniu pełnomocnika, jest logiczne, zgodne z zasadami rozumowania i doświadczenia życiowego, a także znajduje oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Nie bez znaczenia pozostaje też okoliczność, że umorzenie w całości należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w tej sytuacji równałoby się z rezygnacją przez Państwo z odzyskania choćby części kwoty wydatkowanej za dłużnika, co w sytuacji, gdy jak dotąd nie wydano wobec skarżącego bezterminowego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, byłoby nieuzasadnione. Dostrzeżono przy tym, że skarżący zobowiązany był do regulowania należności z funduszu alimentacyjnego od 1 lutego 2014 r. a od 8 grudnia 2015 r. jest niezdolny do samodzielnej egzystencji (orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 6 czerwca 2024 r.). Pomimo, że do tego momentu był osobą zdolną do pracy, posiadał oszczędności i mógł spłacać należność, to tego nie czynił. Powstałe zadłużenie jest więc częściowo również następstwem niewywiązywania się dłużnika z obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci na bieżąco, które to niewywiązywanie nie może być usprawiedliwione chorobą skarżącego. W tej sytuacji zastosowanie pełnej ulgi stałoby w sprzeczności z interesem Skarbu Państwa jak i zasadą sprawiedliwości społecznej. Według organu odwoławczego choć całokształt sytuacji skarżącego (zarówno materialnej, jak i zdrowotnej) jest trudny, to nie odznacza się żadną nadzwyczajnością, która uzasadniałaby zastosowanie nieodwracalnej ulgi w spłacie zadłużenia powstałego na skutek niewywiązywania się z obowiązków alimentacyjnych wobec swoich dzieci. Ogólna sytuacja strony, choć trudna to nie jawi się jako niemożliwa do przezwyciężenia. Skargę na decyzję Kolegium wywiódł - działający przez pełnomocnika - skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej poprzez zastąpienie przez organ swobodnej oceny dowodów oceną dowolną, w szczególności poprzez: - przyjęcie, że niepełnosprawność skarżącego ma charakter okresowy, zaś z uwagi na czasowy charakter tego orzeczenia nie można wykluczyć, że w przyszłości zostanie wydane orzeczenie o innej treści, podczas gdy ze zgromadzonych dokumentów wynika, że niepełnosprawność skarżącego ma charakter trwały; - pominięcie, że skarżący jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji; - przyjęcie, iż fakt, że skarżący nie był w stanie wskazać kwot, jakie przekazuje mu matka przemawia za odmową umorzenia zaległości alimentacyjnych; - przyjęcie, iż fakt, że skarżący od lutego 2014 r. do grudnia 2015 r. nie płacił zasądzonych alimentów, mimo że nie jeździł wówczas na wózku inwalidzkim przemawia za odmową umorzenia zaległości alimentacyjnych; - uznanie, że sytuacja skarżącego nie jest wyjątkowa, nadzwyczajna, nie wyróżnia go na tle innych dłużników alimentacyjnych, a ogólna sytuacja strony, choć trudna to nie jawi się jako niemożliwa do przezwyciężenia, co skutkowało uznaniem, że nie można uznać, że zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości alimentacyjnych i utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy przesłanki te niewątpliwe zachodzą z uwagi na sytuację życiową, zdrowotną i finansową skarżącego. 2. art. 8 i 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do organów państwa, przejawiający się wydaniem decyzji utrzymującej w mocy decyzję, którą odmówiono umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz A. W. oraz W. W., mimo spełnienia ku temu przesłanek. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że sytuacja życiowa i zdrowotna skarżącego zdecydowanie wyróżnia go na tle innych dłużników alimentacyjnych. Bez wątpienia nie każdy dłużnik alimentacyjny jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, sparaliżowaną od klatki piersiowej, u której dodatkowo zdiagnozowano wiele różnych schorzeń współistniejących. Niepełnosprawność skarżącego wbrew twierdzeniom organów ma charakter trwały. W innym przypadku w dniu 8.05.2025 r. nie wydano by orzeczenia potwierdzającego tę okoliczność (orzeczenie wydane bezterminowo załączone do skargi). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U z 2024 r., poz. 1267). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2024 r., poz. 935 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium z 4 kwietnia 2025 r., którym to rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 3 lutego 2025 r. o odmowie umorzenia stronie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz A. W. oraz W. W. w okresach zasiłkowych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Materialnoprawną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2008 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2023 r., poz. 1993 ze zm.), u.p.o.u.a, zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Co do zasady każdy dłużnik alimentacyjny wobec którego okazała się bezskuteczna egzekucja nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie zasądzonych przez sąd alimentów. Samo uzyskiwanie niskich dochodów bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną - na tle innych dłużników alimentacyjnych. Sytuacja dochodowa dłużnika w postępowaniu dotyczącym umorzenia wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinna być analizowana przy uwzględnieniu faktu, że dłużnik alimentacyjny co do zasady jest osobą borykającą się z trudnościami finansowymi. Tym samym sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika musi go wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. Poza tym, sytuacja dochodowa, o której jest mowa w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. jest pojęciem szerszym, niż pojęcie dochodu i przy jej ocenie należy mieć na uwadze nie tylko sam dochód aktualnie uzyskiwany, lecz również ten możliwy do uzyskania (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z 9 lipca 2025 r., sygn. IV SA/Wr 2/25, dostępne w CBOSA). Decyzja wydawana na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest wydawana w ramach uznania administracyjnego, a w konsekwencji kontrola jej legalności jest dokonywana przez Sąd w ograniczonym zakresie. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, polega ona na zbadaniu, czy przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 27 października 2020 r., I OSK 1011/20). Kontrolując legalność aktu, sąd ocenia, czy w sprawie zachodziły warunki materialnoprawne, uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej (tak: wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 22 czerwca 2016 r., I OSK 2429/14). Sądowa kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się zatem do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, tzn. czy organy obu instancji prawidłowo zebrały materiał dowodowy i rozważyły wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia w sprawie, Sąd nie ocenia decyzji z punktu widzenia jej słuszności (por. wyrok WSA w Krakowie z 14 listopada 2012 r., III SA/Kr 3/12, wyrok NSA z 7 lipca 2015 r., I OSK 13575/14). Jednocześnie w orzecznictwie zasadnie wskazuje się, że uznania administracyjnego nie można oczywiście rozumieć jako dowolności organu w rozstrzygnięciu sprawy. Organ nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia pełnych i precyzyjnych ustaleń co do stanu faktycznego i oceny, czy okoliczności sprawy odpowiadają przesłankom udzielenia wnioskowanej pomocy. Uzasadniając wybór rozstrzygnięcia uznaniowego organ musi przedstawić jasną i przekonującą argumentację, zarówno co do faktów, jak i prawa. Uznając, że strona znajduje się w sytuacji, w której możliwe jest przyznanie pomocy w trybie wskazanym w ustawie, na organie ciąży obowiązek należytego wyjaśnienia, dlaczego w ramach uznania administracyjnego odmawia jednak jej udzielenia bądź udziela w wysokości niższej niż oczekiwana przez stronę (Wyrok NSA z 8 stycznia 2016 r., I OSK 1334/14). Organy, opierając się głównie na oświadczeniu strony o sytuacji rodzinnej i dochodowej z 3 października 2024 r. (akta adm., k. - 82), ustaliły w niniejszej sprawie, że skarżący zamieszkuje przy ul. [...] w [...] oraz prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z zasiłku stałego - 792,96 zł, zasiłku pielęgnacyjnego - 215,84 wypłacanych przez MOPS oraz świadczenia uzupełniającego - 500 zł wypłacanego przez ZUS, czyli łącznie 1500 zł. Posiada orzeczenie o znacznym, stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Urzekania o Niepełnosprawności w [...] do 31-03-2025 r. (do skargi załączono orzeczenie z 8 maja 2025 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane na stałe). Posiada również orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o niezdolności do samodzielnej egzystencji wydane do 30-06-2029 r. Ze zgłaszanych problemów zdrowotnych podał paraliż. W stanie majątkowym wykazał samochód do przewozu osób niepełnosprawnych na wózku inwalidzkim – [...], który został zakupiony z dofinansowaniem PEFRON w maju 2024 r. Strona wskazała, że jego miesięcznie wydatki składają się z kosztów wyżywienia w kwocie ok. 1000 zł miesięcznie, opłat za: telefon - 30 zł, Internet - 70 zł, prąd - ok. 200 zł, wodę - ok. 70 zł, gaz - od 200 zł do 1500 zł, ubezpieczenie OC za samochód - 100 zł, dopłata do środków medycznych ok. 1860 zł, śmieci i benzyna - nie podając kwot oraz jednorazowe ubezpieczenie domu w kwocie 866 zł. Do akt sprawy załączył faktury oraz rachunki z prywatnej rehabilitacji, na którą w poszczególnych miesiącach przeznaczył: styczeń 2024 r. - 250 zł, luty 2024 r. - 740 zł, marzec 2024 r. - 360 zł, kwiecień 2024 r. - 650 zł, maj 2024 r. - 1500 zł, czerwiec 2024 r. - 1500 zł oraz październik 2024 r. - 400 zł. Dołączono fakturę z 27-03-2024 r. za zakup - wózka aktywny [...] na kwotę 23 700 zł, z czego 4 500 zł opłacono ze środków PFRON w ramach zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze. Załączone zostało również postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 25 lipca 2024 r. sygn. akt [...], udzielające zabezpieczenia w sprawie na czas trwania postępowania zobowiązujące skarżącego do łożenia na rzecz małoletniego powoda O. W. tytułem alimentów kwoty po 1000 zł miesięcznie. Skarżący dostarczył też ugodę zawartą przed Sądem Rejonowym w [...] z dnia 21 listopada 2024 r., sygn. akt [...], w której zobowiązał się do zapłaty na rzecz małoletniego O. W. kwoty po 1150 zł miesięcznie tytułem alimentów. Nie dostarczył jednak do Ośrodka potwierdzeń płatności alimentów. W oświadczeniu z 8 stycznia 2025 r. skarżący oświadczył, że poza stałym źródłem dochodu uzyskuje pomoc rodziny, jednak nie wskazał kwoty ani formy pomocy. Oświadczył również, że uzyskał umorzenie mandatów oraz długów komorniczych w dużej ilości, jednak nie był w stanie podać konkretnej liczby ani kwoty. Do oświadczenia dołączył 6 postanowień Sądu Rejonowego w [...] dotyczących umorzenia kary grzywny na łączną wysokość 4 350 zł. Z innych dokumentów załączonych do sprawy przez stronę wynika, iż otrzymuje on częściową refundację zakupywanych wyrobów medycznych. Z kopii kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego sporządzonego przez pracownika socjalnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia 19 lutego 2024 r. (akta adm. k. - 109) wynika również, że strona mieszka i utrzymuje się samotnie, nigdzie nie pracuje zawodowo ani dorywczo. Na początku lutego 2024 r. zarejestrowała się w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Skarżący oświadczył również, że jego rodzice mieszkają w Niemczech oraz że mu nie pomagają, nie korzysta z pomocy innych osób lub instytucji. Pomimo posiadanego od 2022 r. orzeczenia i wcześniejszych orzeczeń nie korzystał z pomocy MOPS. W oświadczeniu załączonym do wywiadu wskazał, że utrzymywał się z oszczędności, które obecnie się skończyły. W ocenie sądu ustalenia dotyczące sytuacji osobistej, zdrowotnej, majątkowej i finansowej skarżącego zostały dokonane w sposób precyzyjny i szczegółowy, co z kolei pozwoliło na przeprowadzenie prawidłowej analizy możliwości uiszczania należności alimentacyjnych przez stronę. Organ I instancji prawidłowo dostrzegł, że zaistniały istotne rozbieżności między złożonymi przez skarżącego dokumentami, oświadczeniami oraz załączonym wywiadem środowiskowym. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył, że jego jedynym źródłem dochodu jest zasiłek stały, zasiłek pielęgnacyjny oraz świadczenie uzupełniające w łącznej kwocie 1500 zł. Tymczasem w wywiadzie środowiskowym oświadczył, że utrzymuje się sam oraz że nie korzysta z pomocy innych osób lub instytucji. Z kolei już w oświadczeniu z 2025 r. stwierdził, że jednak korzysta z pomocy rodziny nie podając jednak żadnych szczegółów co do form pomocy bądź kwoty udzielanego mu wsparcia, ani też nie wskazał osób lub instytucji, od których otrzymuje to wsparcie. Z dokumentów przedłożonych w sprawie wynika jedynie, że otrzymuje on częściową refundację zakupowanych wyrobów medycznych oraz korzystał z dofinansowań PEFRON przy zakupie samochodu oraz wózka inwalidzkiego. Co istotne z oświadczenia strony wynika, że stałe miesięczne wydatki dłużnika (kwota ok. 3430 - 4730 zł) znacznie przewyższają miesięczne zadeklarowane dochody strony. Słusznie dostrzegły organy, że pomimo tak znaczącej różnicy, strona posiada jednak środki na korzystanie z usług prywatnej rehabilitacji, której koszty oscylują od 300 zł do 1800 zł). Ponadto w marcu 2024 r. strona zakupiła wózek inwalidzki za 23 700 zł, z czego kwota dofinansowania ze środków publicznych wynosiła jedynie 4 500 zł. Oznacza to, że skarżący z własnych środków dołożył niemal 20 tys. zł na zakup tego wózka. Ponadto maju 2024 r. zakupił on samochód, nie wskazując przy tym kwoty zakupu i wartości dofinansowania ze środków publicznych. Dostrzec należy również, że w ugodzie zawartej przed Sądem Rejonowym w [...] z dnia 21 listopada 2024 r., strona zobowiązała się do zapłaty na rzecz małoletniego syna O. W. kwoty po 1150 zł miesięcznie tytułem alimentów, pomimo formalnego wykazania jedynie dochodów z tytułu pomocy społecznej w postaci zasiłków, które nie pozwoliłyby skarżącemu na pokrycie tego zobowiązania alimentacyjnego. Poczynione ustalenia wskazują zatem, że strona dysponowała nieujawnionymi dochodami lub ukrytymi oszczędnościami z niesprecyzowanych dokładnie źródeł. Wysoce prawdopodobne jest, że skarżący uzyskuje pomoc od rodziny, co zresztą sam sygnalizował. Kluczowe w sprawie jest to, że organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, które poznać sytuację strony, w tym strukturę jej wydatków i dochodów. Niewątpliwie w sposób niezbity wykazano, że wydatki strony są nieadekwatne w stosunku do zadeklarowanych dochodów. Zakup specjalistycznego wózka inwalidzkiego oraz samochodu to bardzo duże wydatki, których strona nie byłaby w stanie pokryć w oparciu o ujawnione dochody. Zauważyć należy również, że strona przed uzyskaniem prawa do zasiłków, jak również przed uzyskaniem orzeczenia o niepełnosprawności była w stanie się utrzymywać i również nie regulowała swoich zobowiązań alimentacyjnych. Z akt sprawy wynika, że organy obydwu instancji nie uchybiły przepisom proceduralnym i przeanalizowały wszystkie okoliczności, które były niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, tj. art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje natomiast wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, interpretując powyższe przepisy, należy zauważyć, że ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wyłącznie działań niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego. Należy uznać, że zakwestionowane decyzje wydane zostały w oparciu o właściwie i wyczerpująco ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie. W sprawie zebrano wystarczającą ilość materiału dowodowego i dokonano jego właściwej oceny, biorąc również pod uwagę wyjaśnienia skarżącego. Dlatego nie może być mowy o naruszeniu, wskazywanych w skardze, przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 80 k.p.a. W świetle powyższych rozważań uznać należy, że decyzja organu odwoławczego oraz decyzja organu I instancji wydane została w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa i mieszczą się w ramach uznania administracyjnego. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy a zwłaszcza analizę sytuacji finansowej strony, stwierdzić trzeba, że prawidłowo oceniono brak wystąpienia nadzwyczajnej przesłanki do umorzenia przedmiotowych świadczeń w całości. Skoro strona jest w stanie, przy prawdopodobnym wsparciu rodziny, ponosić znaczące wydatki (specjalistyczny wózek, samochód), to powinna przynajmniej część z tych środków przeznaczyć na uregulowanie zobowiązań alimentacyjnych. Dostrzec należy, że sytuacja zdrowotna skarżącego jest oczywiście bardzo trudna i w obecnym stanie nie daje ona szans stronie na podjęcie zatrudnienia. Potwierdza to załączone do skargi orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe z 8 maja 2025 r. (organy rozpatrywały sprawę kiedy strona dysponowały orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ale wydanym na określony czas). Niemniej jednak to analiza sytuacji finansowej strony stanęła u podstaw odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego w całości, a nie ewentualny powrót skarżącego do zdrowia w przyszłości. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że przyjmuje się, iż sytuacja osobista i zdrowotna skarżącego, a także jego wiek nie przemawiają za przyznaniem prymatu jego interesowi nad interesem obywateli przejawiającym się w egzekwowaniu od dłużników alimentacyjnych ciążących na nich należności wynikających z faktu poniesienia ciężaru alimentacyjnego przez społeczeństwo w zastępstwie osoby zobowiązanej. Przepis art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. powinien być interpretowany w sposób ścisły, a nie rozszerzający, gdyż obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka przez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Fakt wypłaty przez Państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów, nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Co więcej, każde umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych. Rozpoznając niniejszą sprawę nie sposób jest zaprzeczyć temu, że nie należy ona do typowych przypadków, w których dłużnicy alimentacyjni ubiegają się o umorzenie wypłaconych ich dzieciom należności z funduszu alimentacyjnego. Specyfiki rozpoznawanej sprawie nadaje w szczególności stan zdrowia skarżącego, który nie uzasadnia poglądu aby mógł on w przyszłości być osobą pełnosprawną. Nie można jednak było pominąć szeregu okoliczności, które przekonują o tym, że skarżący nie przykładał i przykłada należytej wagi do zaspokajania potrzeb dwojga swoich dzieci i pomimo swojej choroby, samodzielnie lub przy pomocy innych osób jest w stanie spłacić przynajmniej część zaległości. Przypomnieć należy, że skarżący ubiega się o umorzenie należności alimentacyjnych wypłaconych jego dzieciom od 2013 r. kiedy to był on jeszcze pełnosprawną osobą. Nie płacił on alimentów przez następne kilkanaście lat pomimo tego, że mimo choroby potrafił się samodzielnie utrzymać, nie korzystając z żadnej z form pomocy społecznej. Nadto w listopadzie 2024 r. skarżący zawarł ugodę sądową, z mocy której zobowiązał się do płacenia alimentów w wysokości 1.150 zł. na rzecz trzeciego syna. Co więcej do skargi zostały dołączone przelewy, z których wynika, że skarżący częściowo wywiązuje się z tego zobowiązania. Powyższe przekonuje, że posiada on możliwości, aby regulować swoje zobowiązania wynikające z wypłaconych przez fundusz alimentów jego dzieciom. Nie ma żadnego racjonalnego wytłumaczenia to, aby skarżący mający troje dzieci poczuwał się do obowiązku przyczyniania się do ponoszenia kosztów utrzymania tylko jednego z nich. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.