II SA/Ol 385/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Irena Szczepkowska Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Dziekana Wydziału "[...]" Uniwersytetu z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie skreślenia z listy studentów kierunku "[...]" – stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. zasądza od Dziekana Wydziału "[...]" Uniwersytetu na rzecz skarżącego kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt administracyjnych wynika, że decyzją z dnia 9 grudnia 2008r. Dziekan Wydziału "[...]" Uniwersytetu skreślił P.B. z listy studentów I roku studiów stacjonarnych, kierunek energetyka, w roku akademickim 2008/2009. Na skutek odwołania P.B. od tej decyzji, Dziekan Wydziału "[...]" decyzją z dnia 23 grudnia 2008r. wydaną w trybie autokontroli, uchylił własną decyzję z dnia 9 grudnia 2008r. w całości, uznając argumenty przedstawione przez odwołującego. P.B. odwołał się również od tej decyzji domagając się jej uchylenia i orzeczenia o odmowie skreślenia z listy studentów. W uzasadnieniu podniósł, że decyzja organu pierwszej instancji nie kształtuje trwale stosunków prawnych, gdyż Rektor w każdym czasie może ją uchylić ze względu na ważny interes uczelni na podstawie art. 70 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2009r., organ I instancji , z powołaniem się na art. 65 § 1 K.p.a., przekazał powyższe odwołanie Rektorowi Uniwersytetu, jako organowi właściwemu do jego rozpoznania. W postanowieniu zamieszczono pouczenie o prawie wniesienia zażalenia. P.B. złożył wniosek o sprostowanie pouczenia w tym postanowieniu, gdyż nie wskazano w nim organu, za pośrednictwem którego należy wnieść odwołanie. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2009r. Dziekan Wydziału "[...]" uwzględnił wniosek strony i uzupełnił pouczenie zawarte w postanowieniu z dnia 14 stycznia 2009r. W złożonym na to postanowienie zażaleniu P.B. zarzucił mu istotną wadliwość polegającą na niewłaściwej interpretacji art. 111 § 1 K.p.a. Wywiódł, że przepis ten odróżnia instytucję uzupełnienia co do prawa odwołania, od instytucji sprostowania zamieszczonego w akcie pouczenia co do prawa odwołania. Zdaniem strony niedopuszczalne było orzeczenie o uzupełnieniu postanowienia, zamiast o jego sprostowaniu. Postanowieniem z dnia "[...]", będącym przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, Dziekan Wydziału "[...]" stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Postanowienie to stało się przedmiotem skargi P.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której wniósł o stwierdzenie jego nieważności. W uzasadnieniu skargi zarzucał, że organ pierwszej instancji wydał ten akt z naruszeniem właściwości. Dziekan nie jest władny oceniać dopuszczalności zażalenia na swoje postanowienie, a tym samym nie posiada kompetencji do wydawania postanowień o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na swoje postanowienie. Rektor Uniwersytetu Olsztynie w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego. Przyznał, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości i w związku z tym postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2009r. stwierdził jego nieważność. Skoro zatem zaskarżone postanowienie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, to postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie jest bezprzedmiotowe i winno zostać umorzone. Po rozpatrzeniu skargi P.B., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 13 października 2009r. (sygn. akt II SA/OI 471/09) stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia, orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 11 marca 2010r., sygn. akt I OSK 1735/09, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powołany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzednio przeprowadzone postępowanie dotknięte jest wadą nieważności, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Sąd II instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż organem, który wydał zaskarżone postanowienie z dnia "[...]" jest Dziekan Wydziału "[...]", a nie Rektor Uniwersytetu, którego pełnomocnik udzielił odpowiedzi na skargę P.B. W tej sytuacji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że określony w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przesłania akt wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę spoczywał na Dziekanie, jako stronie postępowania. Uwzględniając ocenę prawną zawartą w powyższym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, na mocy zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II, Dziekan Wydziału "[...]", został zobowiązany do nadesłania odpowiedzi na skargę. W odpowiedzi tej organ wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość związaną ze stwierdzeniem przez Rektora Uniwersytetu nieważności zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże istnienie przyczyn określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 134 K.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Postanowienie w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania wydaje zatem wyłącznie organ odwoławczy. Wprawdzie cytowany przepis dotyczy odwołań wniesionych od decyzji organu, zaś sama regulacja zamieszczona została w rozdziale dotyczącym odwołań (rozdział 10 działu II K.p.a.), jednakże na mocy art. 144 K.p.a., w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 11 do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Zatem, do zażaleń na postanowienia zastosowanie ma także art. 134 K.p.a. W świetle powołanych przepisów prawnych wydanie przez Dziekana Wydziału jako organu I instancji, postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia dokonane zostało z naruszeniem właściwości tego organu. Zauważyć bowiem należy, że organem odwoławczym w indywidualnych sprawach studenckich jest Rektor, który także w niniejszej sprawie, jako organ II instancji, jest organem uprawnionym do ewentualnego stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia P.B. na kwestionowane przezeń postanowienie. Stosownie do treści art. 190 ust. 3 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) w postępowaniu w sprawie skreślenia z listy studentów, do którego mają odpowiednio zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, Dziekan Wydziału jest organem pierwszego stopnia, natomiast organem wyższego stopnia jest Rektor Uczelni. W myśl zaś art. 134 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. to organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia. W związku z tym, Dziekan Wydziału "[...]", jako organ I instancji nie mógł rozstrzygać w przedmiocie dopuszczalności zażalenia na własne postanowienie. Z treści powołanych przepisów jednoznacznie wynika bowiem, iż kompetencja w tym zakresie należy do organu odwoławczego, którym w rozpatrywanej sprawie jest Rektor Uniwersytetu. Z tego też powodu nie budzi wątpliwości, iż zaskarżone postanowienie z dnia "[...]" obarczone jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. Obszerniejsze wywody w kwestii, jakie organy są właściwe do orzekania instancyjnego w sprawach studenckich i ich zdolności sądowej, zawiera uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego I OSK 1735/09, którym w myśl art. 153 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, jest związany. W rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia wniosku organu o umorzenie postępowania z uwagi na wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego przez postanowienie Rektora Uniwersytetu z dnia 28 kwietnia 2009 r. stwierdzające nieważność postanowienia Dziekana Wydziału "[...]" z dnia "[...]" w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalność zażalenia, albowiem Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 13 października 2009 r. w sprawie sygn. akt II SA/Ol 657/09 stwierdził nieważność postanowienia Rektora, na które powołuje się organ w odpowiedzi na skargę. Zauważyć też należy, że odpowiedź na skargę złożona przez Dziekana Wydziału "[...]" zawiera błędne oznaczenie organu (Rektor Uniwersytetu). Pozostaje to jednak bez wpływu na skuteczność dokonanej przez organ czynności procesowej. Odpowiedź na skargę została bowiem udzielona i podpisana przez podmiot uprawniony. Wobec powyższego, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy Sąd orzekł, iż zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.