II SA/Ol 393/22

WyrokWSA w Olsztynie2022-07-07

Skład orzekający: Beata Jezielska, Katarzyna Matczak, Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia informacji publicznej, które wymaga od organu analizy, zestawienia i przygotowania nowych dokumentów na podstawie istniejących danych, stanowi informację przetworzoną, a tym samym wymaga od wnioskodawcy wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie udostępnienia informacji publicznej, które wymaga od organu odszukania wielu dokumentów, analizy danych, ich zestawienia i przygotowania nowych dokumentów, stanowi informację przetworzoną. W związku z tym, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie takiej informacji jest możliwe tylko w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ponieważ wnioskodawca nie wykazał takiego interesu, a organ wykazał, że realizacja wniosku byłaby czasochłonna i dezorganizująca pracę, skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Wnioskodawca zwrócił się do Wójta Gminy o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej finansowania przez budżet gminy spółek, jednostek podległych oraz organizacji pozarządowych i firm medialnych, a także środków przeznaczonych na promocję gminy. Po otrzymaniu częściowych informacji, wnioskodawca sprecyzował wniosek, prosząc o uszczegółowienie pozycji, przesłanie faktur, rachunków i korespondencji. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną i wymagającą wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, którego wnioskodawca nie przedstawił. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wnioskodawca zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając błędne uznanie informacji za przetworzoną i naruszenie prawa do informacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 lipca 2022 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Wnioskiem z 20 stycznia 2022 r. M.R. (dalej jako: wnioskodawca lub skarżący) wystąpił do Wójta Gminy O. (dalej jako: Wójt) o udostępnienie informacji publicznej w zakresie finansowania przez budżet Gminy O. jej spółek oraz jednostek podległych na rzecz organizacji pozarządowych (tj. stowarzyszeń, fundacji, itp.) oraz firm związanych z mediami. Poprosił o zestawienie z podziałem na firmy związane z mediami na daty za rok 2020, 2021. Wniósł także o udzielenie informacji, jakie kwoty oraz do jakich firm lub organizacji trafiały środki pieniężne z budżetu Gminy O., jej spółek oraz jednostek podległych, przeznaczone na promocję Gminy O., jej spółek oraz jednostek podległych. Poprosił o zestawienie z podziałem dla kogo oraz na daty za rok 2020, 2021. W odpowiedzi, pismem z 28 stycznia 2022 r. Wójt poinformował skarżącego o zasadach finansowania wsparcia dla organizacji pozarządowych, wskazał linki pod którymi znajdują się szczegółowe informacje dotyczące wysokości przyznanych środków w ramach otwartych konkursów ofert wraz ze wskazaniem podmiotu objętego dofinansowaniem, określił podmioty objęte dotacją od 11 grudnia 2019 r. do dnia sporządzenia pisma, poinformował, że w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy publikowane jest sprawozdanie z współpracy Gminy z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, wskazał linki, pod którymi opublikowane zostało sprawozdanie za 2020 r. oraz wyjaśnił, że sprawozdanie za 2021 r. zostanie opublikowane w terminie do 31 maja 2022 r. Do pisma zostały dołączone załączniki nr 1 i 2, w których przedstawiono zestawienia obejmujące: nazwę zamówienia, nazwę wykonawcy, datę udzielenia zamówienia, wartość usługi lub dostawy z rozbiciem na lata 2020 i 2021, w zakresie: 1. Statuetki, dyplomy, nagrody, upominki; 2. Promocja gminy w mediach; 3. Gadżety i wydawnictwa promocyjne; 4. Dożynki gminne; 5. Rajd rowerowy; 6. (...) Dzień ziemniaka; 7. Organizacja imprez promocyjnych; 8. Promocja gminy na imprezach w regionie; 9. Współpraca z partnerami zagranicznymi. Po otrzymaniu powyższej informacji, wnioskiem z 4 lutego 2022 r. skarżący ponownie zwrócił się do Wójta, o uszczegółowienie podanej listy pozycji z ww. załączników nr 1 i 2. Poprosił o wyjaśnienie, co dokładnie zostało zakupione/zamówione, jaki produkt/usługa, jeżeli było to spotkanie to z kim i czego dotyczyło. Poprosił o przesłanie faktur, rachunków za te usługi/produkty, przesłanie całej korespondencji między tymi podmiotami od zapytania do zamówienia lub/i podpisania umowy/zamówienia. Pismem z 18 lutego 2022 r. organ poinformował skarżącego, że żądane informacje stanowią informację przetworzoną i w związku z tym wezwał skarżącego, pod rygorem wydania decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji, do wykazania, że udostępnienie informacji publicznej we wnioskowanym zakresie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pismem z 23 lutego 2022 r. skarżący odpowiedział, że żądanie nie ma podstawy prawnej i poprosił o przesłanie decyzji odmownej. Decyzją z (...) Wójt odmówił udostępnienia informacji publicznej wnioskowanej w piśmie z 4 lutego 2022 r. Podniósł, że żądane dane nie figurują w systemie finansowo-księgowym Urzędu Gminy oraz jednostek podległych jako samodzielny zbiór dokumentów. Programy księgowe nie pozwalają na automatyczne wygenerowanie takiego zestawienia. Zaksięgowane faktury, rachunki i inne dowody księgowe zestawione są jedynie w formie papierowej. Urząd nie ma obowiązku prowadzenia elektronicznego rejestru wszystkich faktur (i go nie prowadzi), jak również nie ma obowiązku rejestrowania faktur w programie finansowo-księgowym. Ustawa o rachunkowości stanowi, że kierownik jednostki ustala zasady (politykę) rachunkowości, w tym sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych. W ustalonych zasadach (polityce) rachunkowości Urzędu Gminy przewidziano ujmowanie na koncie "rozrachunki z odbiorcami i dostawcami" zapisów na przełomie okresów sprawozdawczych tak, aby w księgach rachunkowych danego miesiąca ujęte zostały zobowiązania dotyczące kosztów danego miesiąca. Taki sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych nie pozwala na automatyczne wygenerowanie zestawień faktur oraz rachunków bez odniesienia się i poszukiwania danych w dokumentach źródłowych (papierowych) i wytworzenia jakościowo nowej informacji, co wiąże się ze znacznym nakładem organizacyjnym i zaangażowaniem pracowników. Zbiory dowodów księgowych Urzędu składają się z ułożonych chronologicznie dokumentów takich, jak wyciągi bankowe, raporty kasowe, rachunki, faktury wraz z umowami, protokołami odbioru, zleceniami, listy płac wynagrodzeń i innych np. stypendium, dodatki mieszkaniowe, energetyczne, zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, diety radnych i sołtysów, dokumentacji dot. ewidencji środków trwałych, rozliczenia podróży służbowych. Zatem w pierwszej kolejności konieczne byłoby przeanalizowanie całej dokumentacji w celu wyszukania żądanej informacji publicznej, zgodnie z kryteriami wniosku. Analiza dokumentów i wyszukanie oraz zestawienie tych "właściwych" byłoby niewątpliwie pracochłonne i ponadstandardowe, wykraczające poza zwykłe zadania osób wykonujących czynności księgowe, absorbujące znacznie ich czas i siły. Również chcąc przekazać wnioskodawcy żądane dane w formie skanów dokumentów, organ zobowiązany byłby do podjęcia czynności w szerokim zakresie organizacyjnym. Skan tak wielu dokumentów (za lata 2020 - 2021 w sumie 127 sztuk) byłby bardzo czasochłonny oraz trudny do pogodzenia z obowiązkami bieżącymi pracowników Urzędu. Wszystkie czynności podjęte do przygotowania takich skanów wymagają analizy dziennych zestawów dowodów księgowych, celem ich selekcji i anonimizacji danych osobowych (w przypadku rachunków osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej), co wiąże się z zakłóceniem normalnego toku działania organu. Niesie to za sobą działania ponadstandardowe, wykraczające poza zwykłe zadania organu. Ponadto sporządzenie dodatkowych informacji wyjaśniających zgodnie z żądaniem wnioskodawcy, tj. co dokładnie zostało zakupione/zamówione, jaki produkt/usługa i czego dotyczył oraz przesłanie całej korespondencji między podmiotami, wiąże się z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji oraz ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez pracownika organu czynności analitycznych, których końcowym efektem będzie wytworzenie "nowej" informacji, co również potwierdza charakter wnioskowanej informacji, jako informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 czerwca 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity na dzień wydania decyzji Dz.U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej jako: u.d.i.p. Podniesiono, że wnioskodawca domagając się udostępnienia informacji przetworzonej powinien wykazać, iż otrzymanie informacji stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego. W ocenie organu, w sprawie nie występuje szczególnie istotny interes publiczny w uzyskaniu wnioskowanych danych. Pozyskanie wnioskowanych danych może pełnić wyłącznie funkcję informacyjną i nie stanowi o realnej możliwości wykorzystania ich przez wnioskodawcę dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego. Brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca ma indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga. Przeciwnie, złożony wniosek nie tylko nie służy interesowi publicznemu, ale jest z tym interesem sprzeczny, gdyż obszerność informacji żądanych w dotychczas złożonych wnioskach oraz wnioskach kolejno składanych, powoduje konieczność zaangażowania wielu pracowników, co dezorganizuje pracę Urzędu oraz uniemożliwia lub opóźnia prawidłową realizację zadań publicznych. W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., warunkująca udostępnienie żądanej informacji. W odwołaniu wnioskodawca zarzucił naruszenie: - art. 61 ust. 1-3 Konstytucji RP w zw. z art. 2 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez wydanie decyzji odmownej z uwagi na przesłankę pozaustawową oraz błędne przyjęcie, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej może zostać niezrealizowany ze względu na przesłankę "nadużycia prawa dostępu do informacji"; - art. 16 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. w zw. z art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a także bez podania informacji o imionach, nazwiskach i funkcjach osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji publicznej oraz oznaczenia podmiotów, ze względu na których dobra wydano decyzję odmowną. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że w treści decyzji organ odniósł się jedynie do argumentów, które nie mają znaczenia prawnego. Wskazał, że nie prosił o dane przetworzone, ale o dokumenty, które są w posiadaniu organu. Podmiotowi zobowiązanemu zabrania się wzywania wnioskodawcy do wykazywania interesu faktycznego i prawnego przy uzyskaniu informacji publicznej (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.). Organ nie ma prawa analizować jakim celom odpowiadały działania wnioskodawcy. Nie ulega wątpliwości, że wniosek dotyczy informacji publicznej, organ jest w ich posiadaniu, a skarżący domaga się przesłania wszystkich dokumentów zgodnie z wnioskiem z 4 lutego 2022 r. Decyzją z (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: Kolegium) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło znaczenie pojęcia "informacji przetworzonej" oraz "szczególnie istotnego interesu publicznego. Uznało, że organ I instancji w sposób obszerny i wyczerpujący wykazał, iż zakres żądania strony objęty wnioskiem z dnia 4 lutego 2022 r. stanowi informację przetworzoną. Kolegium wskazało, iż bezsporne jest, że dokumenty, na podstawie których można udzielić żądanej informacji znajdują się w posiadaniu organu, jednak udzielenie na ich podstawie informacji w zakresie i formie określonej wnioskiem powoduje konieczność ich wyszukania, analizy, dokonania ich zestawień, konieczność wytworzenia całkiem nowego dokumentu, co uzasadnia twierdzenie, że jest to informacja przetworzona. W sytuacji uznania, że wnioskowana informacja jest informacją przetworzoną, organ ma obowiązek wezwania wnioskodawcy do wykazania interesu publicznego, z uwagi na to, że tylko w sytuacji wykazania tego interesu organ zobligowany jest do udzielenia takiej informacji. W sytuacji braku uzasadnienia, podmiot zobowiązany powinien samodzielnie zbadać przesłanki przemawiające za istnieniem szczególnej istotności dla interesu publicznego. W niniejszej sprawie organ nie dopatrzył się jednak, by uzyskanie informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie decyzji obydwu instancji zarzucając naruszenie: - art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez błędne zastosowanie, w sytuacji gdy przedmiotem wniosku jest informacja publiczna prosta; - art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i politycznych oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i podstawowych Wolności poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek i tym samym naruszenie prawa człowieka do otrzymywania informacji. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie ma podstaw do uznania, że Wójt musi przetworzyć wnioskowaną informację. Faktury i rachunki, o które wnioskował, bez wątpienia istnieją. Także ustalenie, czego dotyczyły transakcje, nie wymaga wytworzenia żadnej nowej informacji, gdyż Gmina bez wątpienia takie informacje posiada (trudno bowiem uznać, aby faktury dotyczyły transakcji kupna nieznanego Gminie przedmiotu). Z kolei czynności, wskazane przez Wójta, nawet jeśli czasochłonne, nie wskazują na konieczność dokonania jakiejkolwiek pracy kreatywnej, tj. takiej, w wyniku której powstaje nowa informacja. Trudno bowiem dociec, jaka "analiza" dokumentów jest konieczna do realizacji wniosku, która wykraczałaby poza zwykłe przeczytanie, choćby pobieżne, udostępnianych dokumentów, a także ich odpowiednie wyszukanie. Tego typu czynności są niezbędne do podjęcia przy każdym wniosku o udostępnienie informacji publicznej - nie sposób bowiem sobie wyobrazić możliwości udostępnienia informacji, która nie pociąga konieczności choćby zlokalizowania przedmiotu wniosku. W takiej sytuacji, zważywszy na dyrektywę szerokiej wykładni konstytucyjnych praw i wolności, a wąską wykładnię wyjątków od tych praw, zasadne byłoby wydłużenie terminu odpowiedzi na wniosek, zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., co umożliwiłoby zarówno zaspokojenie prawa skarżącego do informacji, jak i uczynienie tego w sposób, który nie zdezorganizuje pracy Wójta. Sam jednak fakt, że Wójt musiałby poświęcić czas na zlokalizowanie i zeskanowanie dokumentów nie wystarczy do uznania, że wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej. Zważywszy na powyższe, zdaniem skarżącego, dostęp do wnioskowanej informacji przysługuje mu niezależnie od wykazywania jakiegokolwiek interesu w jej pozyskaniu. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 239 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy wniosek taki został złożony zarówno przez skarżącego we wniesionej skardze, jak i przez organ w odpowiedzi na skargę. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie spór dotyczy tego, czy informacja publiczna, o której udostepnienie wystąpił skarżący ma charakter informacji prostej, czy też przetworzonej z uwagi na to, że realizacja wniosku skarżącego byłaby czasochłonna i dezorganizująca pracę Urzędu. W ocenie Sądu argumenty Wójta są racjonalne i zasługują na uwzględnienie. Wyjaśnił on bowiem, że w celu realizacji wniosku trzeba byłoby odszukać 127 dokumenty księgowe z okresu 2 lat. Przy czym skarżący nie zwracał się tylko o skany konkretnych faktur, rachunków, ale domagał się również całej korespondencji pomiędzy stronami transakcji związanej z realizacją zamówienia. Ponadto żądał szczegółowego wyjaśnienia co dokładnie zostało zakupione, zamówione, jaki produkt, jaka usługa, a nawet z kim i czego dotyczyło spotkanie. Odszukanie tych informacji bez wątpienia wymagałoby znacznego nakładu pracy, w tym czynności analitycznych, organ musiałby specjalnie wydelegować do tych czynności pracownika, realizacja wniosku wymagałaby przeanalizowania obszernych danych, ich wyodrębnienie, a następnie zestawienie zgodnie z wymaganiami wnioskodawcy, co zakłóciłoby normalny tok działania organu. Powyższe przekonuje, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, który skład orzekający podziela, zgodnie z którym z uwagi na pracochłonność realizacji wniosku, również suma informacji prostych może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki: WSA w Krakowie z 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 261/17; WSA w Olsztynie z 11 września 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 561/18, NSA z 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14; z 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14 i z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11, dostępne w Internecie). Za tym stanowiskiem opowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 marca 2018 r. (sygn. akt I OSK 1526/16, dostępny w Internecie), przyjmując, że także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p. Stanowisko to podzielił również skład NSA w wyroku z 21 czerwca 2022 r. (sygn. akt III OSK 5136/21, dostępny w Internecie). W wyroku z 28 lipca 2017 r. (sygn. akt I OSK 1898/15, dostępny w Internecie) Naczelny Sąd Administracyjny także przekonywująco argumentował, że informacja przetworzona jest przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotową informacją. Zdaniem Sądu, organ wykazał, że musiałby specjalnie dla skarżącego wykonać znaczny nakład pracy, poświęcić znaczny czas i zaangażowanie intelektualne pracowników, którzy musieliby przygotować wnioskowaną dokumentację kosztem pozostałych obowiązków służbowych. Nie powinno budzi wątpliwości w sprawie, że wnioskowane dokumenty mogłyby zawierać dane wrażliwe podlegające ochronie z mocy art. 5 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a u.d.i.p. Stosownie do tych unormowań prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o przymusowej restrukturyzacji (ust. 2a). W świetle tych przepisów realizacja wniosku skarżącego oznaczałaby konieczność analizy każdej pozycji, co wymagałoby z pewnością uwagi i wiedzy, jakie dane należy zanonimizować. W cytowanym wyroku z dnia 27 marca 2018r. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że prawo do prywatności, statuowane w art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zagwarantowane jest m.in. w aspekcie ochrony danych osobowych, przewidzianej w art. 51 Konstytucji RP. Przepis art. 47 Konstytucji RP stanowi, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Przez życie prywatne należy przy tym rozumieć takie wydarzenia, które nie są bezpośrednio związane z wykonywaniem przez daną osobę zadań i kompetencji organów władzy publicznej, czy też innej działalności o publicznym znaczeniu (zob. P. Winczorek "Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej", Warszawa 2008, str. 114; wyrok SN - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 3 października 2002 r. sygn. akt III RN 89/2002, OSNP 2003/18 poz. 426). NSA zasadnie dostrzegł, że prywatność jest pojęciem szerokim, niepoddającym się wyczerpującej definicji. Z tego względu, zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie, podaje się jedynie przykładowo, jak należy je rozumieć. Niewątpliwie jednak prawo do prywatności ma charakter wolnościowy, gdyż zapewnia jednostce swobodę dysponowania informacjami na własny temat. Zatem w przypadku anonimizacji dokumentów, której to konieczności skarżący nie neguje, nie chodzi tylko o usunięcie danych wprost identyfikujących dany podmiot, ale też o rozważenie, czy sam przedmiot sprawy musi podlegać ochronie. W takiej sytuacji, uwzględniając zakres zgłoszonego żądania, uprawnione jest twierdzenie organu, że załatwienie wniosku skarżącego wymagałoby opracowania specjalnego zbioru danych podlegających udostępnieniu. Zgodzić należy się więc z organami orzekającymi, że wnioskowane informacje stanowią informację przetworzoną, której udostępnienie wymagało wykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. informacja przetworzona podlega udostępnieniu tylko w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Oznacza to, że wnioskodawca powinien wskazać cel żądanej informacji, do czego zostanie wykorzystana oraz czemu ma służyć. Organ zaś ocenia, czy podany cel wykorzystania informacji przetworzonej ma szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego. W rozpatrywanym przypadku skarżący w ogóle nie wyjaśnił czemu miałyby służyć żądane informacje. Trudno więc nawet się domyślać intencji skarżącego. W wyroku z dnia 18 lipca 2018r. (sygn. akt I OSK 2129/16, dostępny w Internecie) Naczelny Sąd Administracyjny wytłumaczył, że dla dokonania prawidłowej oceny, czy udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, ma znaczenie nie tylko intencja wnioskodawcy i wskazany przez niego cel, lecz także istota i charakter żądanej informacji. W art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. chodzi m. in. o to, czy uzyskanie danej informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności. Dla uzyskania informacji publicznej przetworzonej istotne jest nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców ale, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania państwa, np. usprawniałoby działanie jego organów (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1870/10, wyrok WSA w Warszawie z 22 lutego 2006 r., II SA/Wa 1721/05, dostępne w Internecie). W warunkach niniejszej sprawy, nie sposób dopatrzeć się jakiejkolwiek istotności żądanej informacji dla interesu publicznego. Dostrzec należy też, że ukonstytuowane w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatelskie prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej nie ma charakteru bezwzględnego. Stosownie do art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji RP, tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy. Tak samo art. 19 ust. 3 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych dopuszcza możliwość wprowadzenia ograniczeń prawa do informacji, które powinny być wyraźnie przewidziane przez ustawę i które są niezbędne w celu: a) poszanowania praw i dobrego imienia innych; b) ochrony bezpieczeństwa państwowego lub porządku publicznego albo zdrowia lub moralności publicznej. Podobnie stanowi art. 10 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Skoro więc ustawodawca zastrzegł, że dostęp do informacji przetworzonej wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, to nie można upatrywać istnienia takiego interesu ogólnie w prawie dostępu do informacji publicznej, wyartykułowanym w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. Przepisy omawianej ustawy konkretyzują właśnie realizację zagwarantowanego w Konstytucji RP w art. 61 prawa do otrzymywania informacji publicznej. Na mocy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., domaganie się od organu obszernej analizy posiadanych danych i zestawienia ich w żądaną formę, co wymaga od organu opracowania nowego dokumentu, zawierającego określony zespół danych, uzasadnia wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego, gdyż wymaga od organu znacznego zaangażowania, kosztem realizacji innych obowiązków. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło