II SA/Ol 394/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "[...]" na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia 31 stycznia 2014 r., nr "[...]" w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wybudowania obiektów postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2015 r. Sąd odmówił "[...]" przyznania prawa pomocy, gdyż skarżący nie wykazał, jakimi środkami pieniężnymi rzeczywiście, aktualnie, dysponuje oraz jakiego rodzaju i w jakiej wysokości ponosi wydatki. Tym samym nie udzielił pełnych wyjaśnień, umożliwiających zbadanie wysokości i źródeł uzyskiwanego dochodu oraz ponoszonych stałych wydatków. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt II OZ 656/15, odrzucił zażalenie "[...]" i oddalił zażalenie "[...]" na powyższe postanowienie. Zarządzeniem z dnia 21 lipca 2015 r. skarżący "[...]" zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia 31 stycznia 2014 r., w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie to doręczono skarżącym dnia 3 sierpnia 2015 r. W zakreślonym terminie złożyli oni wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Następnie, wnieśli o wyłączenie referendarza sądowego WSA w Olsztynie "[...]" od orzekania w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2015 r., tut. Sąd oddalił powyższy wniosek, a postanowieniem z dnia 8 stycznia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia skarżących na to postanowienie. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2016 r. referendarz sądowy WSA w Olsztynie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W złożonym sprzeciwie skarżący zakwestionował prawidłowość działania organów administracji i Sądu w sprawie dotyczącej wybudowania na podstawie decyzji Naczelnika Gminy "[...]" z dnia 18 lutego 1987 r. o pozwoleniu na budowę budynku inwentarskiego i zbiornika na gnojówkę. Zażądał uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w całości, podnosząc, że w przeciwnym wypadku naruszone zostanie jego prawo do sądu. Zarządzeniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. skarżący został wezwany do przedłożenia, w terminie 7 dni od doręczenia zarządzenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych obrazujących jego aktualną sytuację materialną. W zakreślonym terminie skarżący wniósł o przedłużenie wyznaczonego terminu wykonania zarządzenia do dnia 10 czerwca 2016 r., wskazując, że termin wypadał w tzw. "długą majówkę", a w tym okresie przyjmował gości. Ponadto otrzymał obszerną korespondencję z Sądu i w wyznaczonym okresie nie był w stanie sprostać wezwaniu. Wskazał też na wiosenne prace polowe i zły stan zdrowia członków rodziny. Do dnia 16 czerwca 2016 r. skarżący nie nadesłał żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Przede wszystkim należy podnieść, że kwestia przyznania skarżącemu prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta. Skarżący w rozpoznawanej sprawie już występował z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W wyniku rozpoznania wniosku postanowieniem tut. Sądu z dnia 3 czerwca 2015 r., odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Zażalenia od tego postanowienia zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r. Zasadniczym powodem tych rozstrzygnięć był fakt, że skarżący, mimo wezwań, nie przedłożył żądanych dokumentów źródłowych, a tym samym oświadczenie złożone przez skarżącego było niewystarczające do przyznania mu prawa pomocy. Zaznaczyć należy, że stosownie do art. 246 § 1 w zw. z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Sąd nie jest bowiem zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzenia, w sytuacji gdy przedstawione przez stronę dane nie umożliwiają pełnej oceny jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. akt I FZ 458/10). Strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2011 r., sygn. akt II OZ 830/11). Złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji gdy kwestia ta została już merytorycznie, prawomocnie rozstrzygnięta wskutek uprzedniego wniosku w tym przedmiocie, nie uchyla bowiem skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy. Jest to tym bardziej istotne w sprawie, w której powtórny wniosek skarżącego o prawo pomocy nie wskazuje na jakiekolwiek nowe okoliczności, które byłyby nieznane przy rozpoznawaniu poprzedniego wniosku skarżącego. W niniejszej sprawie, mimo wezwania, skarżący nie przedłożył dokumentów i oświadczeń, które pozwoliłyby na ocenę jego aktualnej sytuacji materialnej, w szczególności z których obiektywnie wynikałoby, że sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd postanowił, jak w sentencji.