II SA/Ol 395/12

Dnia 28 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 roku sprawy ze skargi Spółki jawnej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu przebudowy sieci kanalizacji sanitarnej - oddala skargę. Decyzją z dnia 14 marca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta O., po rozpatrzeniu zawiadomienia złożonego przez "[...]"o zakończeniu przebudowy sieci sanitarnej przy ul. "[...]", na podstawie art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgłosił sprzeciw w zakresie przyjęcia tego zawiadomienia. Organ pierwszej instancji podał w uzasadnieniu, że roboty budowlane były wykonywane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 26 września 2006 r. Z analizy przedłożonych dokumentów wynikało jednak, że roboty wykonano w sposób odbiegający od zatwierdzonego projektu. Organ ustalił, że przy opracowywaniu projektu zamiennego projektant sprawdził stan technicznego studni o rzędnych "[...]", do której podłączono przebudowany odcinek sieci kanalizacji sanitarnej, tylko w zakresie drożności połączenia nowowykonanego odcinka kanalizacji sanitarnej z tą studnią. Nie sprawdzał zaś drożności pozostałych, istniejących już połączeń odcinków sieci kanalizacji sanitarnej ze studnią. Wobec tego, postanowieniem z dnia 9 lutego 2012 r., PINB zobowiązał inwestora do uzupełnienia zawiadomienia o protokół sprawdzenia stanu technicznego przedmiotowej studni. W wyznaczonym terminie inwestor nie wywiązał się z nałożonego obowiązku. W konsekwencji powyższego organ pierwszej instancji zgłosił sprzeciw do złożonego zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych. W złożonym odwołaniu inwestor zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie art. 57 ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, przez nieuzasadnione przyjęcie, że zobowiązany był uzupełnić złożone już dokumenty o protokół sprawdzenia stanu technicznego studni. Zdaniem odwołującego się, w złożonym projekcie zamiennym wraz z opinią techniczną jednoznacznie wskazano stan techniczny tej studni. W projekcie stwierdzono bowiem, że po wykonaniu robót istniejąca studzienka, do której włączono przebudowany odcinek sieci kanalizacyjnej, jest szczelna, drożna i działa prawidłowo, a odcinek sieci kanalizacyjnej nadaje się do użytkowania. Odwołujący się zarzucił ponadto PINB naruszenie art. 8 K.p.a. polegające na wydaniu niekorzystnej dla inwestora decyzji, w sytuacji gdy udzielił on wszelkich informacji i przedstawił wszystkie wymagane prawem dokumenty. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 16 kwietnia 2012 r., sprostowaną postanowieniem z dnia 30 maja 2012 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że przyjęcie zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych przysługuje inwestorowi, który dopełnił wszystkich niezbędnych wymogów określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz nie przekroczył w sposób istotny zakresu objętego projektem budowlanym. W niniejszej sprawie inwestor nie dostosował się do warunków określonych w posiadanej decyzji o pozwoleniu na budowę. W trakcie realizacji robót nie ustanowił bowiem kierownika budowy oraz nie prowadził dziennika budowy i rejestracji przebiegu robót. Ponadto stwierdzono odstępstwo od projektu budowlanego, polegające na zmianie trasy kanalizacji sanitarnej, jej rzędnych posadowienia i długości. Wobec ewidentnego naruszenia pozwolenia na budowę, zasadnym było zgłoszenie sprzeciwu do złożonego zawiadomienia. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że w odrębnym postępowaniu konieczne będzie wyeliminowanie stwierdzonych uchybień podczas realizacji robót. Naruszenie prawa, jakiego dopuścił się inwestor, odpowiada bowiem hipotezie art. 50 ust 1 pkt 4 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji organ pierwszej instancji zobligowany będzie do wdrożenia trybu określonego w art. 50 i art. 51 powołanej ustawy. Prowadząc postępowanie winien ustalić czy w stanie faktycznym sprawy wybudowano sieć kanalizacyjną z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego, czy też wykonano urządzenie budowane, jakim jest przyłącze kanalizacyjne. W złożonej skardze inwestor zarzucił zaskarżonej decyzji sprzeczność pomiędzy jej sentencją a uzasadnieniem. Wywiódł, że skoro WINB uznał, że niezbędne jest prowadzenie dalszego postępowania, to winien był uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, a nie utrzymywać w mocy decyzję tego organu. Skarżący wskazał też na błędne oznaczenie strony w zaskarżonej decyzji i powtórzył zarzuty podniesione już w odwołaniu od decyzji PINB. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż skala stwierdzonych uchybień, jakich dopuszczono się podczas realizacji robót budowlanych, wynikała z nieznajomości przepisów, wobec czego, stosownie do art. 9 K.p.a., poinformował inwestora, że odrębną sprawą jest konieczność wyeliminowania skutków naruszenia prawa w określonym trybie. Uznał, że umieszczenie informacji w uzasadnieniu decyzji jest najodpowiedniejszą formą przekazania informacji stronie postępowania. Odnosząc się zaś do kwestii błędu w określeniu imienia współwłaściciela spółki, będącego autorem odwołania, WINB wyjaśnił, że forma podpisu jaką złożono pod tym dokumentem wskazywała, że jego autorem jest K.K. Zauważył, że skoro w niniejszej sprawie skarga została złożona, to popełnione przez organ uchybienie nie miało wpływu na możliwość korzystania z uprawnień przysługujących stronie ani na istotę rozstrzygnięcia. Zaznaczył ponadto, że sprostował powyższą oczywistą pomyłkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy w stanie faktycznym sprawy zasadnym było wnoszenie sprzeciwu od zawiadomienia o zakończeniu budowy i o zamiarze przystąpienia do użytkowania przebudowanej sieci kanalizacji sanitarnej. Decyzją z dnia 26 września 2006 r. Prezydent Miasta O. zatwierdził skarżącemu projekt budowlany i udzielił pozwolenia na roboty budowlanej, polegające na przebudowie sieci kanalizacji sanitarnej przy ul. "[...]". Stosownie do art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego inwestor, zgodnie z art. 57 ust. 1, obowiązany jest dołączyć m.in.: oryginał dziennika budowy, oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami i o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także protokoły badań i sprawdzeń, inwentaryzację geodezyjną powykonawczą i potwierdzenie, zgodnie z odrębnymi przepisami, odbioru wykonanych przyłączy. W razie zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis. W takim przypadku oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, jeżeli został ustanowiony (ust. 2 art. 57 Prawa budowlanego). Wyjaśnić należy, że ustanawiając termin do zgłoszenia sprzeciwu wobec zamierzonego użytkowania obiektu budowlanego, ustawodawca dał organowi możliwość wypowiedzenia się w kwestii spełnienia kryteriów umożliwiających przystąpienie do użytkowania danego obiektu, w tym jego zgodności z przepisami i warunkami pozwolenia na budowę (zob. Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2009, s. 566). Skarżący w dniu 20 stycznia 2012 r. złożył do organu pierwszej instancji zawiadomienie o zakończeniu robót, prowadzonych na podstawie powyższej decyzji o pozwoleniu na budowę, do którego załączył tylko projekt zamienny z opinią techniczną oraz geodezyjny pomiar powykonawczy. Kontrola przedłożonych przez skarżącego dokumentów pozwoliła organom nadzoru budowanego na stwierdzenie, że inwestor niezgodnie z ustaleniami pozwolenia na budowę nie ustanowił kierownika budowy i nie prowadził dziennika budowy. Ponadto, roboty wykonano w sposób odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego, zaś przy opracowywaniu projektu zamiennego jego autor sprawdził stan technicznego studni, do której podłączono przebudowany odcinek sieci kanalizacji sanitarnej, wyłącznie w zakresie drożności połączenia nowego odcinka kanalizacji sanitarnej z tą studnią. Nie sprawdzał natomiast drożności istniejących już połączeń odcinków sieci ze studnią. Wobec tego, na podstawie art. 57 ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym inwestor jest obowiązany uzupełnić dokumenty wymienione w ust. 1-3, jeżeli, w wyniku ich sprawdzenia przez właściwy organ, okaże się, że są one niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości, postanowieniem z dnia 9 lutego 2012 r. zobowiązał skarżącego do uzupełnienia zawiadomienia o protokół sprawdzenia stanu technicznego przedmiotowej studni, potwierdzający, że po podłączeniu przebudowanego odcinka sieci pozostałe odcinki działają prawidłowo. W niniejszej sprawie nie jest sporne, że inwestor w trakcie budowy odstąpił od projektu budowlanego, gdyż przyłączył przewody kanalizacyjne do innej studzienki niż przewidywał to zatwierdzony przez organ administracji architektoniczno - budowlanej projekt budowlany, a ponadto wybudował odcinek sieci kanalizacyjnej dłuższy, niż przewidywał to ten projekt. Organ nadzoru budowlanego miał więc uzasadnione powody do żądania protokołu sprawdzenia stanu technicznego studni, z którego wynikałoby, że wybudowany niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym odcinek sieci kanalizacyjnej nie oddziałuje negatywnie na drożność istniejących odcinków sieci, podłączonych do tej samej studni. Z opinii technicznej sporządzonej w styczniu 2012 r., wynikało bowiem jedynie, że studzienka, do której włączono przebudowany odcinek sieci kanalizacji jest szczelna, drożna i działa prawidłowo, a ten odcinek nadaje się do użytkowania. Również przesłuchany w charakterze świadka D.K. (autor projektu zamiennego) stwierdził, że nie jest mu wiadome czy w trakcie wykonywania robót budowlanych związanych z przebudową przedmiotowego odcinka sieci nie nastąpiło zablokowanie drożności istniejących połączeń sieci z w/w studnią. Skarżąca spółka zakwestionowała zasadność postanowienia PINB z dnia 9 lutego 2012 r. uznając, że obowiązek przedłożenia protokołu sprawdzenia stanu technicznego studni, do której podłączono przebudowany odcinek sieci, zobowiązuje ją do udrożnienia jednego z odcinków tej sieci, do czego nie czuła się zobowiązana, gdyż jak podkreślała zabetonowanie jednego z odcinków sieci spowodowane było celowym działaniem osoby trzeciej, co z kolei wynikało z załączonego do akt wyroku (sygn. akt II SA/Ol 210/12) Na tym etapie winna więc wyjaśnić z organem wszystkie wątpliwości dotyczące tej kwestii. Jednakże, jak wynika z akt sprawy, nie przedstawiła organowi swoich racji i nie ustaliła, w jakim zakresie odpowiada za drożność pozostałych odcinków sieci, a stan faktyczny sprawy dawał organowi podstawy do żądania tego rodzaju dokumentu. W wyznaczonym terminie inwestor nie wywiązał się z nałożonego postanowieniem z dnia 9 lutego 2012 r. obowiązku. W konsekwencji powyższego organ pierwszej instancji prawidłowo zgłosił sprzeciw do złożonego zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych, a organ drugiej instancji utrzymał w mocy tę decyzję, zasadnie oceniając, że nie narusza ona prawa. Zaznaczyć należy, że zawiadomienie jest konstrukcją tego rodzaju, że nieuzupełnienie braków powoduje jego bezskuteczność, co oznacza, że prawnie powstaje taka sytuacja, jak gdyby w ogóle nie zostało ono dokonane. Jeśli uzupełnienie okaże się wystarczające, wówczas organ może milcząco wyrazić zgodę na użytkowanie obiektu (zob. wyroki WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 626/08, LEX nr 508482 i z dnia 30 października 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1667/06, LEX nr 276505). Jednocześnie zawiadomienie o zakończeniu budowy jest tą czynnością, która daje inwestorowi możliwość przystąpienia do użytkowania obiektu i tym samym organ ma obowiązek zadbania aby dany obiekt był bezpieczny a przy jego realizacji spełnione były wszystkie wymagane prawem wymogi. Odnosząc się do zarzutu sprzeczności sentencji zaskarżonej decyzji z jej uzasadnieniem, wyjaśnić należy, że organy administracji stwierdziły w kontrolowanym postępowaniu, że inwestor wykonał roboty budowane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Powyższe stanowi podstawę do wszczęcia i prowadzenia odrębnego postępowania, o czym organ odwoławczy wyłącznie poinformował skarżącego w kwestionowanej decyzji. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Nr 270), skargę należało oddalić.