II SA/Ol 396/16
WyrokWSA w Olsztynie2016-05-05
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Katarzyna Matczak, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej w sprawie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, która dopuszcza wyznaczenie terenów pod infrastrukturę techniczną na gruntach rolnych klas I-III bez uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, narusza prawo w stopniu skutkującym stwierdzenie nieważności uchwały?Ratio decidendi
Uchwała Rady Miejskiej w sprawie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, która dopuszcza wyznaczenie terenów pod infrastrukturę techniczną (drogi, trafostacje, przepompownie ścieków) na gruntach rolnych klas I-III bez uzyskania wymaganej zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, narusza art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 17 pkt 6 lit. c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego i uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały w tej części. Podobnie, dopuszczenie budowy tymczasowych dróg technologicznych bez określenia terminu ich użytkowania narusza art. 15 ust. 2 pkt 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisy wykonawcze, co również skutkuje nieważnością uchwały w tej części.Stan faktyczny
Wojewoda Warmińsko-Mazurski zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Zalewie w sprawie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej dopuszczenia lokalizacji infrastruktury technicznej na gruntach rolnych klas I-III oraz budowy tymczasowych dróg technologicznych bez określenia terminu. Wojewoda zarzucił naruszenie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała nie narusza prawa w stopniu skutkującym nieważność.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 13 ust. 5 pkt 4, § 15 ust. 5 pkt 3, 4 i 8b oraz § 19 ust. 4. W pozostałym zakresie skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant referent Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Zalewie z dnia 16 grudnia 2015 r., nr XVII/134/2015 w przedmiocie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego w obszarze obejmującym część obrębu geodezyjnego Bajdy, gmina Zalewo 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej: - § 13 ust. 5 pkt 4 odnośnie do zapisu: "... lub wyznaczenia drogi, wyznaczenia terenu pod infrastrukturę techniczną np. trafostację, przepompownie ścieków lub podobne"; - § 15 ust. 5 pkt 3, 4 i 8b odnośnie do zapisu: "... wyznaczenia drogi wewnętrznej, wyznaczenia terenu pod infrastrukturę techniczną np. GPZ, trafostację, przepompownie ścieków lub podobne"; - § 19 ust. 4; 2) w pozostałym zakresie oddala skargę.
Uchwałą Nr XVII/134/15 z dnia 16 grudnia 2015r. Rada Miejska w Zalewie uchwaliła Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego w obszarze obejmującym część obrębu geodezyjnego Bajdy, gmina Zalewo, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2015r. poz. 1515) oraz art. 20 ust. 1 z uwzględnieniem art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 2015r. poz. 199, ze zm.) po stwierdzeniu braku naruszenia ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Zalewo.
Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł Wojewoda domagając się stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej: § 6 ust. 6, § 13 ust. 5 pkt 4 (odnośnie zapisu: "... lub wyznaczenia drogi wewnętrznej, wyznaczenia terenu pod infrastrukturę techniczną np. trafostację, przepompowanie ścieków lub podobne") w zakresie ustaleń dla terenów RM, § 15 ust. 5 pkt 3, 4 i 8b (odnośnie zapisu: "... wyznaczenia drogi wewnętrznej, wyznaczenia terenu pod infrastrukturę techniczną np. GPZ, trafostację, przepompowanie ścieków lub podobne") w zakresie ustaleń dla terenów R, § 19 ust. 4. Wojewoda stwierdził, że zakwestionowane przepisy uchwały rażąco naruszą obowiązujący porządek prawny.
Organ nadzoru podniósł, że § 6 ust. 6 uchwały stanowi powtórzenie i modyfikację przepisów ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku
i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013r., poz. 1235 ze zm.) zwanej dalej: u.u.i.ś. oraz ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2015r., poz. 1651 ze zm.). W ocenie organu, wprowadzenie tych przepisów do uchwały jest niedopuszczalne, gdyż powoduje zmianę obowiązującej procedury, a nadto powtórzony przepis może być interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może powodować całkowitą lub częściową zmianę intencji prawodawcy. Użyte w uchwale pojęcia powinny odwoływać się do przepisów odrębnych, w których pojęcia te zostały już zdefiniowane lub w ogóle ich nie definiować na potrzeby danej uchwały.
Wojewoda zakwestionował również: § 13 ust. 5 pkt 4 uchwały w zakresie ustaleń dla terenów RM, gdzie dopuszczono m.in. wyznaczenie drogi, wyznaczenie terenu pod infrastrukturę techniczną np. trafostację, przepompownie ścieków lub podobne oraz
§ 15 ust. 5 pkt 3, 4 i 8b uchwały, w zakresie ustaleń dla terenów R, gdzie dopuszczono budowę tranzytowych sieci, urządzeń i budowli infrastruktury technicznej (pkt 3) oraz lokalizację dróg wewnętrznych i technologicznych (pkt 4), a także dopuszczono wyznaczenie drogi wewnętrznej, wyznaczenie terenu pod infrastrukturę techniczną np. GPZ, trafostację, przepompownie ścieków lub podobne (pkt 8b). Wojewoda stwierdził, że wprowadzone przez Radę Miejską normy dają możliwość dowolnego lokalizowania obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej na gruntach rolnych, w tym klas I-III, co narusza art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2013r., poz. 1205), gdyż w granicach planu znajdują się użytki rolne klas III nieobjęte zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Ustalenie takie narusza też art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015r., poz. 199 ze zm.) zwanej dalej: u.p.z.p., zgodnie z którym w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Organ nadzoru stwierdził, że brak możliwości precyzyjnego określenia terenów dotkniętych nieważnością przesądza o zakresie zaskarżenia § 13 ust. 5 pkt 4 (odnośnie wskazanych zapisów) i § 15 ust. 5 pkt 3, 4 i 8b (odnośnie wskazanych zapisów), w części dotyczącej ustaleń odpowiednio dla terenów RM oraz dla terenów R.
Wojewoda zakwestionował także § 19 ust. 4 uchwały, którym dopuszczono budowę tymczasowych dróg technologicznych, nieujawnionych w planie lub poszerzenie dróg znajdujących się na obszarze planu niezbędnych dla realizacji inwestycji, a po jej zakończeniu ich likwidację. Ocenił, że przepis ten jest niezgodny z art. 15 ust. 2 pkt 11 u.p.z.p. i § 4 pkt 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia
26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003r. Nr 164, poz. 1587) dalej jako: rozporządzenie z dnia 26 sierpnia 2003r., gdyż nie wskazuje konkretnych terenów i nie określa terminu, do którego tymczasowe zagospodarowanie, urządzenie i użytkowanie terenu może być wykonywane. Organ nadzoru podkreślił, że w świetle art. 7 Konstytucji RP każda norma kompetencyjna musi być realizowana w sposób ścisły, a wytyczne zawarte w upoważnieniu nie mogą być ignorowane. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wykonawczym a ustawą, co przesądza
o konieczności wyeliminowania danej uchwały z obrotu prawnego. Dodał, że możliwość budowy tymczasowych dróg i poszerzenia istniejących itp., związana jest co do zasady
z realizacją procesu budowlanego, z tego względu tego typu zapisy muszą być uznane za przekroczenie władztwa planistycznego gminy, gdyż założenia planu przewidują, iż zagospodarowanie terenu będzie zależeć od innych podmiotów niż rada gminy. Plan miejscowy ma natomiast zawierać normy określające konkretne przeznaczenie każdego odcinka terenu objętego daną regulacją, bez podawania warunków i bez uzależniania tego przeznaczenia lub jego realizacji od jakichkolwiek zdarzeń.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Zalewie wniosła o jej oddalenie w całości. W opinii organu gminy, zarzuty skargi odnoszące się do powtórzenia i modyfikacji zapisów u.u.i.ś, i ustawy o ochronie przyrody są chybione, gdyż § 6 ust. 6 uchwały nie wkracza w postanowienia tych ustaw, ani nie stanowi ich powtórzenia lub modyfikacji. Zakwestionowane zapisy wpisują się w ogólne "zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu", które obligatoryjnie powinny znaleźć się w każdym planie miejscowym, stosownie do art. 15 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. Wykonując zatem zapisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie elementów obowiązkowych miejscowego planu, nie naruszając przy tym innych przepisów prawnych, w tym powołanych ustaw, przepis § 6 ust. 6 został umieszczony w treści uchwały. Rada Miejska zauważyła ponadto, że Wojewoda nie wskazał w skardze, jaki konkretnie przepis tych ustaw miałby zostać "powtórzony" lub "zmodyfikowany", czy też jaka definicja miałaby zostać wprowadzona w uchwale wbrew zapisom powołanych ustaw, co wskazuje, iż zarzuty w tym zakresie mają charakter ogólnikowy i są bezzasadne. Dodała, że definiowane pojęcia zostały umieszczone w § 2 uchwały. Ponadto, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdziła, że samo powtórzenie zapisów ustawy nie stanowi istotnego naruszenia prawa.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, Rada Miejska stwierdziła, że o przekroczeniu władztwa planistycznego można mówić jedynie wówczas, gdy rozwiązania planistyczne okażą się dowolne i będą pozbawione uzasadnienia merytorycznego, co nie miało miejsca w tym przypadku. W orzecznictwie sądowym podnosi się, iż jedna strefa może być przeznaczona w planie dla realizowania więcej niż jednej funkcji, co można wykorzystać dla elastyczności w określaniu przeznaczenia poszczególnych stref. Wielofunkcyjność stref nie podważa jednak wymogu wykreślenia w planie sztywnych linii rozgraniczających obszary o różnym przeznaczeniu. Zauważyła ponadto, że powołane przez Wojewodę brzmienie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie uwzględnienia nowelizacji tej ustawy z dnia 10 lipca 2015r. (Dz.U z 2015r. poz. 1338), którą zmieniono wskazany przepis.
Rada Miejska wskazała nadto, że możliwe jest ustanowienie w planie miejscowym mieszanego przeznaczenia konkretnych terenów w zależności od ich specyfiki, gdyż art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. nie wprowadza żadnych ograniczeń co do określenia rodzaju przeznaczenia terenu, a jedynie nakazuje określić linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Nie można zatem z góry wykluczyć dopuszczalności możliwości lokalizowania na określonym obszarze wskazanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego inwestycji, np. elektrowni wiatrowych na terenie o przeznaczeniu rolniczym. Jednakże, w sytuacji gdy do zrealizowania konkretnych zamierzeń inwestycyjnych konieczne jest ulokowanie ich w konkretnym miejscu, niezbędne jest wówczas wskazanie i wyodrębnienie miejsc, w których jest możliwe sytuowanie takich inwestycji - tak, by zapewnić płynne przejście między niekolidującymi z sobą przeznaczeniami - terenów rolniczych i gruntów pozostałych np. po wybudowaniu elektrowni wiatrowych, do wykorzystania jako użytki rolne.
W ocenie Rady, zakwestionowane przez Wojewodę uchybienia nie stanowiły rażącego naruszenia prawa, które winno skutkować stwierdzeniem ich nieważności. Rada podniosła, że art. 28 u.p.z.p. w sposób wyczerpujący wskazuje podstawy nieważności uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i stanowi on lex specialis wobec art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 1515) dalej jako: u.s.g. Zarzucane nieprawidłowości nie stanowią naruszenia zasad sporządzania planu, wobec czego nie ma podstaw do uwzględnienia skargi. Zarzuty wymienione w skardze mogą być zaliczone co najwyżej do pozostałych naruszeń prawa (niewymienionych w art. 28 ust. 1 u.p.z.p.), które należałoby traktować jako nieistotne, a więc niebędące przyczyną nieważności uchwały. Zaznaczyła, że gmina może samodzielnie decydować w ramach tzw. władztwa planistycznego o sposobie zagospodarowania terenu, wprowadzając do miejscowego planu albo precyzyjne zapisy, albo postanowienia ogólne dla poszczególnych terenów, przy zachowaniu art. 15 ust. 2 pkt. 1 u.p.z.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Zakres kontroli administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej -art. 3
§ 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) dalej jako: p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Z kolei art. 93 ust. 1 u.s.g. stanowi, że po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie.
W stanowieniu aktów prawa miejscowego organy samorządu terytorialnego związane są ramami stworzonymi przez ustawy. Akty te są aktami o charakterze podustawowym, a zatem są stanowione na podstawie upoważnień ustawowych, nie mogą więc wykraczać poza jakiekolwiek unormowania ustawowe, czynić wyjątków od ogólnie przyjętych rozwiązań ustawowych, a także powtarzać kwestii uregulowanych w aktach prawnych hierarchicznie wyższych. W doktrynie występuje przekonanie, że prawo miejscowe ma charakter wyłącznie wykonawczy w stosunku do ustaw. W Konstytucji RP nie ma bowiem delegacji prawotwórczych dla organów samorządowych. Trafna więc jest teza, że samorząd terytorialny nie posiada pozycji autonomicznej, lecz jest jedynie formą zdecentralizowanej administracji (zob. W. Kisiel, Ustrój samorządu terytorialnego w Polsce, Warszawa 2003, s. 84). Decentralizacja procesu tworzenia przepisów wykonawczych do ustaw w postaci prawa miejscowego zakłada co prawda zróżnicowanie ich treści, ale to zróżnicowanie może sięgnąć tylko do granic wyznaczonych przez prawo (zob. D. Dąbek, Prawo miejscowe, Warszawa 2007, s. 259).
Zgodnie z powyższym, nie może budzi wątpliwości, że rada gminy uchwalając przepisy prawa miejscowego winna to czynić w zgodzie z upoważnieniem ustawowym i przepisami rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 283), stanowiących, w myśl art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, źródło powszechnie obowiązującego prawa. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego winien uwzględnić regulacje zawarte w § 115 i § 135 w związku z § 143 załącznika do wskazanego rozporządzenia, z których wynika, że w akcie wykonawczym zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym. Powinien także wziąć pod uwagę przepisy § 118 i § 137 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia stanowiące, że w akcie wykonawczym nie powtarza się tego, co zostało wcześniej przez prawodawcę unormowane w przepisie powszechnie obowiązującym (w ustawie upoważniającej lub w innym akcie normatywnym - innej ustawie, ratyfikowanej umowie międzynarodowej, czy rozporządzeniu) oraz przepisy § 116 i § 136 w zw. z § 143 określające, że w akcie wykonawczym nie zamieszcza się przepisów prawnych niezgodnych ze wskazanymi aktami normatywnymi.
Dokonując oceny zgodności z prawem zakwestionowanych zapisów skarżonej uchwały wskazać pozostaje, że zgodnie z art. 3 u.p.z.p., kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, należy do zadań własnych gminy. Regulacja ta stanowi więc wyraz samodzielności władztwa planistycznego gminy, a zatem statuuje, że to rada gminy jest organem ustawowo odpowiedzialnym za uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazać przy tym należy, że rada gminy w zakresie posiadanej samodzielności winna przestrzegać określonych w powyższej ustawie zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej. Ustalenia planu miejscowego, mimo że odnoszą się do abstrakcyjnego adresata, regulują bowiem status prawny konkretnych nieruchomości położonych na obszarze objętym planem.
Mając na uwadze potrzebę zapewnienia zgodności z prawem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ustawodawca wprowadził w art. 28 ust. 1 u.p.z.p. sankcje związane z istotnym naruszeniem zasad, istotnym naruszeniem trybu sporządzania studium lub planu miejscowego, a także naruszeniem właściwości organów w tym zakresie. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Do naruszeń przepisów skutkujących nieważnością uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego zalicza się: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury podjęcia uchwały (por. B. Adamiak "Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach
z zakresu samorządu terytorialnego", Samorząd Terytorialny 97/4). Kategoria nieistotnych naruszeń prawa obejmuje natomiast naruszenia drobne, mało znaczące, niedotyczące istoty zagadnienia. Za nieistotne naruszenia prawa należy uznać takie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak: nieścisłość prawna czy błąd, który nie ma wpływu na istotną treść będącego przedmiotem rozstrzygnięcia organu nadzorczego aktu organu gminy (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 kwietnia 2006r., II SA/Sz 1174/05, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reasumując, stwierdzić należało, że zasadnie Wojewoda zakwestionował prawidłowość postanowień § 13 ust. 5 pkt 4 i § 15 ust. 5 pkt 3, 4 i 8b uchwały, dotyczących wyznaczenia drogi, wyznaczenia terenu pod infrastrukturę techniczną np. trafostację, przepompownie ścieków lub podobne, wyznaczenia dróg wewnętrznych, budowę tranzytowych sieci, urządzeń i budowli infrastruktury technicznej.
Powołane przepisy zawierają ustalenia szczegółowe dla terenów przeznaczonych pod zabudowę w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych, oznaczonych na rysunku planu symbolem RM (§ 13) oraz terenów rolniczych, oznaczonych na rysunku planu symbolem R (§ 15). Niewątpliwe, na tych obszarach znajdują się grunty klas I-III, a w takim wypadku, zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy
o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem ust. 2a.
Zakwestionowane zapisy uchwały pozwalają tymczasem, bez jakiegokolwiek zastrzeżenia, na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych także klas I-III na cele nierolnicze, to jest pod drogi i infrastrukturę techniczną.
Zasadny jest więc zarzut Wojewody w tym zakresie dotyczący naruszenia, wskazanymi postanowieniami § 13 ust. 5 pkt 4 i § 15 ust. 5 pkt 3 i 4, we wskazanym zakresie - art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Tym samym uchwalając takie przepisy, Rada Miejska rażąco naruszyła tryb sporządzania planu miejscowego, gdyż wbrew art. 17 pkt 6 lit. c u.p.z.p. nie wystąpiła
w tym zakresie o zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, co uzasadniało stwierdzenie nieważności § 13 ust. 5 pkt 4 i
§ 15 ust. 5 pkt 3 i 4 oraz pkt 8b uchwały. Z dokumentacji planistycznej wynika niezbicie, że o taką zgodę na wyłączenie gruntów rolnych na cele nierolnicze Gmina wystąpiła jedynie w odniesieniu do terenów, dla których ustalono przeznaczenie - produkcji energii elektrycznej oraz prowadzących do nich dróg - tereny dróg wewnętrznych (1.KDW i 2.KDW).
Słusznie również zakwestionował Wojewoda zapis § 19 ust. 4 uchwały, zgodnie
z którym dopuszcza się budowę tymczasowych dróg technologicznych nieujawnionych
w planie lub poszerzenie dróg znajdujących się na obszarze planu niezbędnych dla realizacji inwestycji, a po jej zakończeniu ich likwidację. Regulacja ta podjęta została
z naruszeniem art. 15 ust. 2 pkt 11 u.p.z.p. przewidującego, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo sposób i termin tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów oraz § 4 pkt 10 rozporządzenia z dnia
26 sierpnia 2003r. precyzującego, że ustalenia dotyczące sposobów i terminów tymczasowego zagospodarowania, urządzenia i użytkowania terenów powinny zawierać nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia w zagospodarowaniu terenów, w tym określenie terminu, do którego tymczasowe zagospodarowanie, urządzenie i użytkowanie terenu może być wykonywane.
Z treści § 19 ust. 4 uchwały wynika zaś wprost, że Rada Miejska nie określiła terminu, do którego tymczasowe zagospodarowanie, urządzenie i użytkowanie terenu może być wykonywane. Nie można bowiem uznać, że określono ten termin poprzez powiązanie tymczasowego zagospodarowania z procesem inwestycyjnym, dotyczącym realizacji, bliżej nieokreślonych inwestycji. W zakwestionowanym przepisie scedowano kompetencję do określenia terminu, do którego tymczasowe zagospodarowanie, urządzenie i użytkowanie terenu może być wykonywane, na inne podmioty, w tym uczestników procesów inwestycyjnych, uzależniając tym samym sposób zagospodarowania terenów od późniejszych decyzji innych podmiotów.
Powyższe uzasadniało stwierdzenie nieważności § 19 ust. 4 uchwały.
Nie można natomiast uznać za zasadny zarzut skargi, dotyczący § 6 ust. 6 uchwały, który winien być wyeliminowany z obrotu prawnego z powodu istotnego naruszenia prawa, gdyż stanowi powtórzenie i modyfikację przepisów ustaw. Zakwestionowany przepis stanowi, że zabrania się podejmowania działań mogących osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 znajdującego się w sąsiedztwie terenu objętego planem, w tym w szczególności pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.
Podobna regulacja znajduje się w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, zgodnie z którym zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności:
1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub
2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub
3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.
W art. 3 pkt 17 u.u.i.ś. powyższe zabronione działania zdefiniowano jako znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000.
Nie można zgodzić się jednak z organem nadzoru, że Rada Miejska, wprowadzając w ogólnych ustaleniach dotyczących zasad ochrony środowiska przyrodniczego, kwestionowany przepis § 6 ust. 6 uchwały zmieniła procedurę postępowania w przypadku, gdy przedsięwzięcie może znacząco negatywne oddziaływać na obszar Natura 2000. O ile rzeczywiście § 6 ust. 6 uchwały stanowi powtórzenie art. 33 ust.1 ustawy o ochronie przyrody, to powtórzenie zapisu ustawowego nie stanowi samo w sobie jeszcze naruszenia prawa o charakterze istotnym. Przyznać należy, że zabieg taki jest sprzeczny ze wskazanymi wyżej zasadami legislacji prawodawczej i niepotrzebne jest zapisywanie w planie zakazu, który wynika wprost z przepisów ustawy i na tej podstawie wiąże inwestorów. Niemniej jednak, o ile nie dochodzi przez to do modyfikacji regulacji ustawowych, samo tylko powtórzenie zapisów ustawowych, tak, jak to mam miejsce w niniejszej sprawie, nie uzasadnia eliminacji takich zapisów z treści uchwały jako istotnego naruszenia prawa. Sąd podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 31 października 2013r., sygn. II SA/Ol 604/13 i z dnia 19 grudnia 2013r., sygn. II SA/OI 1054/13 oraz wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 grudnia 2011r., sygn. IV SA/Wa 1491/11 (dostępne w CBOSA).
W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdzając, że zaskarżona uchwała Rady Miejskiej
w Zalewie Nr XVII/134/2015 z dnia 16 grudnia 2015r., została podjęta z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność:
§ 13 ust. 5 pkt 4 odnośnie do zapisu: "... lub wyznaczenia drogi, wyznaczenia terenu pod infrastrukturę techniczną np. trafostację, przepompownie ścieków lub podobne";
§ 15 ust. 5 pkt 3, 4 i 8b odnośnie do zapisu: "... wyznaczenia drogi wewnętrznej, wyznaczenia terenu pod infrastrukturę techniczną np. GPZ, trafostację, przepompownie ścieków lub podobne"; § 19 ust. 4; oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w pozostałym zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło