II SA/Ol 415/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 1 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego J.S. o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku stałego postanawia odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku radca prawny J.S. zawarła wniosek "o zasądzenie od Skarbu Państwa kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nieopłaconych w całości lub w części, powiększonych o podatek VAT, w ramach prawa pomocy udzielonego w sprawie o sygn. akt: II SA/415/09". Motywy podjętego rozstrzygnięcia są następujące: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady odnoszące się do radców prawnych zawarte są w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Stosownie do § 16 tego rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej - obejmujących opłatę i niezbędne, udokumentowane wydatki (§ 15 rozporządzenia) - powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi nie może być wywodzone z logicznej wykładni żądania zasądzenia nieopłaconych kosztów pomocy prawnej, choć w przedmiotowej sprawie jego sformułowanie ("zasądzenie kosztów /.../ nieopłaconych w całości lub w części") i tak wykluczałoby możliwość ustalenia zakresu, w jakim faktycznie nie zostały one zapłacone. Wymóg złożenia przez profesjonalnego pełnomocnika oświadczenia w przedmiocie zapłacenia w całości lub w części opłaty za zastępstwo prawne, bez konieczności wykazania czy uprawdopodobnienia przezeń w jakikolwiek sposób tej okoliczności, winien być przestrzegany bezwarunkowo, z wykluczeniem możliwości jego wyinterpretowania z ogólnych, w tym przejętych z treści przepisów prawa sformułowań użytych w treści rozpatrywanego wniosku dla wskazania jego przedmiotu i określenia żądania (vide: M. Kazek, Nieznajomość prawa a wynagradzanie za czynności pełnomocnika z urzędu, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 6 (9)/2006, s. 65-71). Nałożony przez prawodawcę obowiązek złożenia stosownego oświadczenia sformułowany jest w sposób jednoznaczny, wobec czego mylnym, gdyż opartym na niedopuszczalnym utożsamianiu treści żądania z oświadczeniem, byłoby przyjęcie, iż wystarczające jest sformułowanie żądania przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, bowiem z niego już wynika, że koszty nie zostały opłacone (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2005 r., sygn. akt II FZ 625/05). Omawiane oświadczenie jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów. Jego brak nie stanowi więc uchybienia formalnego, które można uzupełnić w trybie art. 49 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, i powoduje, że wniosek jako nieuzasadniony podlega oddaleniu (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 października 2007 r., sygn. akt I OZ 704/07 - dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa. gov.pl). Z tej przyczyny orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 8 wskazanej ustawy, powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi, radcy prawnemu lub rzecznikowi patentowemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków.