II SA/Ol 439/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w dniu 19 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 439/11 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A.Z. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych postanawia odrzucić wniosek. WSA/pos.1- sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. oddalił skargę A. Z. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych. Orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 13 marca 2012 r. W dniu 18 stycznia 2012 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie imiennie wskazanego przez niego adwokata. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 439/11, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w O. odmówił ustanowienia dla wnioskodawcy adwokata. W uzasadnieniu podniesiono, iż opierając się na informacjach zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w niniejszej sprawie oraz przedłożonych w innych sprawach dodatkowych oświadczeniach i dokumentach źródłowych, uznanych przez wnioskodawcę za wyczerpujące, należy stwierdzić, iż wnioskodawca nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłankę uzasadniającą przyznanie prawa pomocy, bowiem nie jest możliwa ocena jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Po rozpoznaniu sprzeciwu wniesionego przez A. Z. postanowieniem z dnia 15 czerwca 2012 r. (sygn. akt II SA/Ol 439/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na ustanowieniu adwokata. W uzasadnieniu podniesiono, iż wnioskodawca nie wykazał jakimi środkami pieniężnymi dysponuje oraz jakiego rodzaju i w jakiej wysokości ponosi wydatki. Złożone w sprawie oświadczenia nie pozwalają bowiem na ocenę jego rzeczywistej sytuacji materialnej i zdolności finansowych. Tym samym skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Postanowienie to stało się prawomocne z dniem 27 lipca 2012 r. na skutek oddalenia zażalenia skarżącego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 lipca 2012 r. (sygn. akt I OZ 538/12). Natomiast pismem z dnia 18 maja 2012r., które zostało wniesione do tut. Sądu w dniu 28 maja 2012r., A. Z. - na podstawie art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - wniósł o zmianę treści sentencji postanowienia z dnia 18 kwietnia 2012 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący wskazał na zmianę okoliczności faktycznych, będących podstawą wydania przedmiotowego postanowienia. Podniósł, iż z uwagi na to, że Sąd nie dał wiary przedłożonym przez niego dowodom i oświadczeniom, złożył nowe dowody w postaci dokumentów odpowiednich instytucji państwowych – zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w B. potwierdzające, że skarżący nie figuruje w ewidencji podatników podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu działów specjalnych produkcji rolnej, jak również w ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą, a także zaświadczenie o dochodach skarżącego za 2011 r. Zdaniem A. Z. wymienione zaświadczenia stanowią istotne dowody w sprawie, o które Sąd jednak nie wystąpił. Dodatkowo skarżący zwrócił uwagę, że ustanowienie na jego rzecz profesjonalnego pełnomocnika ma szczególne znaczenie, gdyż jego skargi zostały odrzucone lub oddalone przez sąd administracyjny, a sporządzenie skargi kasacyjnej od orzeczeń sądu objęte jest tzw. przymusem adwokackim. Z tego też względu, w ocenie skarżącego, od przyznania mu prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uzależniona jest realizacja konstytucyjnego prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270), zwanej w dalszej części p.p.s.a, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy jednak zauważyć, iż uchylenie lub zmiana prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania w tym trybie, wskutek zmiany okoliczności sprawy wchodzi w grę, jeżeli po pierwsze, doszło do zmiany podstawy faktycznej – a nie prawnej – wydanego rozstrzygnięcia, a po drugie, możliwość ta występuje tylko w toku postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej, dopóki nie zostanie ona prawomocnie zakończona. Po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej nie jest dopuszczalne uchylenie lub zmiana na podstawie art. 165 p.p.s.a. postanowienia wydanego w toku tego postępowania (por. NSA w postanowieniu z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt I GZ 2/06, ONSAiWSA 2007, nr 2, poz. 36). Wniosek o zmianę lub uchylenie takiego postanowienia wniesiony po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 429; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, (red.) prof. R. Hauser, prof. M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 571.; postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 336/08). W przedmiotowej sprawie A. Z., na podstawie art. 165 p.p.s.a., złożył wniosek o zmianę "treści sentencji" postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w O. z dnia 18 kwietnia 2012 r. odmawiającego przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych. Należy jednak wskazać, iż zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 23 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 375/04, ONSAiWSA 2005, Nr 6, poz. 119) skutkiem prawidłowo wniesionego sprzeciwu jest utrata mocy wiążącej orzeczenia referendarza sądowego z mocy ustawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy skarżący pismem z dnia 9 maja 2012 r. wniósł skutecznie sprzeciw od postanowienia z dnia 18 kwietnia 2012 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Tym samym, przedmiotowe orzeczenie straciło w całości moc prawną i nie funkcjonuje już w obrocie prawnym. W świetle powyższych okoliczności należy zatem stwierdzić, iż wniosek skarżącego o zmianę postanowienia z dnia 18 kwietnia 2012 r. w trybie art. 165 p.p.s.a. dotyczy nieistniejącego orzeczenia, a zatem podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji postanowienia.