II SA/Ol 45/11

WyrokWSA w Olsztynie2011-02-24

Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Alicja Jaszczak-Sikora, Adam Matuszak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego może być wydana na podstawie merytorycznej oceny przesłanek wznowienia postępowania, gdy wniosek opiera się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.?
Ratio decidendi
Decyzja o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. nie może opierać się na merytorycznej ocenie przesłanek wznowienia, gdy wniosek opiera się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W takim przypadku organ powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, które otwiera fazę właściwą, w której następuje merytoryczne badanie podstaw wznowienia. Wydanie decyzji odmownej bez wszczęcia postępowania wznowieniowego jest sprzeczne z prawem.
Stan faktyczny
A. K. złożyła wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego ustalenia odszkodowania na podstawie art. 37a ustawy o komercjalizacji, powołując się na ponowny przelew wierzytelności. Prezydent Miasta odmówił wznowienia postępowania, uznając, że sprawa nie została zakończona decyzją administracyjną, a wniosek nie zawiera nowych dowodów. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. A. K. zaskarżyła decyzję wojewody do WSA w Olsztynie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz decyzję Prezydenta Miasta o odmowie wznowienia postępowania; orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu; zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie o ustalenie odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A. K. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia "[...]" Prezydent Miasta "[...]" uznał za niezasadny wniosek z dnia "[...]" o odszkodowanie, złożony w oparciu o art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), przez D. S. i A. B. prowadzących działalność gospodarczą pod firmą Spółka A D. S., A. B., którzy prawo do odszkodowania wywiedli z umowy powierniczego przelewu wierzytelności zawartej w dniu "[...]" pomiędzy A. W. i B. W., a Spółką A D. S., A. B. z siedzibą w "[...]". Wnioskiem z dnia "[...]" A. K. zwróciła się do Prezydenta Miasta "[...]" o wznowienie postępowania w tej sprawie, opierając swoje uprawnienie w tym zakresie o czynności prawne, w wyniku których dokonano ponownego przelewu wierzytelności z tytułu roszczenia z art. 37a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". We wniosku jako przyczynę wznowienia postępowania wskazano art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.). Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Prezydent Miasta "[...]", działając na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., orzekł o odmowie wznowienia postępowania w sprawie rozstrzygniętej w następstwie złożenia wniosku z dnia "[...]" o ustalenie odszkodowania w oparciu o art. 37a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (dalej jako: u.p.k.p.). W uzasadnieniu podniósł, iż wniosek o wznowienie postępowania jest niezasadny, gdyż sprawa nie została rozstrzygnięta w formie decyzji administracyjnej. W piśmie z dnia "[...]", będącym odpowiedzią na wniosek o odszkodowanie z dnia "[...]" udzielono jedynie informacji o aktualnym stanie faktycznym i prawnym nieruchomości. Wskazano, że zgodnie z art. 37a u.p.k.p. ustalenie, czy zostały spełnione określone w nim przesłanki dotyczące nabycia praw do nieruchomości przez uprawnione do tego podmioty, nie należy do właściwości organu mającego ustalić wysokość odszkodowania z tego tytułu. Ustawodawca wyraźnie zaznaczył, że nabycie prawa własności gruntów przez Skarb Państwa i prawa użytkowania wieczystego wraz z prawem własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tych gruntach przez PKP SA, potwierdza wojewoda w drodze decyzji. W związku z tym, iż w tej konkretnej sprawie nie zostały potwierdzone przesłanki określone w art. 37a ust. 1, zasadne było zajęcie przez organ pierwszej instancji stanowiska, jak w piśmie z dnia "[...]". Stwierdził ponadto, że strona we wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., sama podkreśla, iż ,,załączniki do niniejszego wniosku nie są nowymi dowodami w sprawie, tylko mają stanowić wskazówkę dla organu odnośnie popełnionych przez organ naruszeń i błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy". Dodał, iż stan faktyczny i prawny sprawy został w pełni ustalony i od dnia "[...]" do chwili obecnej nie uległ zmianie, zatem brak jest przesłanek do wznowienia postępowania, w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W odwołaniu od tej decyzji A. K. zarzuciła jej naruszenie normy art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 146 k.p.a. Dodatkowo podniosła zarzut błędnej wykładni art. 37a ust. 7 u.p.k.p., której to rezultatem była błędna wykładnia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 146 k.p.a. Podniosła, iż organ błędnie założył, że pismo Prezydenta Miasta "[...]" z dnia "[...]" nie jest decyzją administracyjną, a tym samym organ błędnie przyjął, że w przedmiotowej sprawie nie została wydana decyzja administracyjna, stąd postępowanie administracyjne jest nadal w toku, a tym samym nie wymaga wznowienia. Wskazała, że pismo Prezydenta Miasta "[...]" z dnia "[...]" (będące odpowiedzią na złożony wniosek), mimo, że nie posiada w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., to zawiera takie elementy jak: oznaczenie organu, oznaczenie strony, rozstrzygnięcie oraz podpis. Powyższe determinuje zatem charakter pisma, jako decyzję administracyjną rozstrzygającą sprawę co do istoty (odmownie). Dodała również, że organ w zakwestionowanej decyzji z dnia "[...]" błędnie przyjął, iż warunkiem wydania decyzji administracyjnej o wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jest uprzednie potwierdzenie przez wojewodę nabycia prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa. Konsekwencją przyjęcia takiej wykładni przepisu art. 37a u.p.k.p. było uznanie przez organ, że sprawa administracyjna jest nadal w toku, a tym samym uzasadniona jest odmowa wznowienia postępowania. Natomiast zgodnie z wykładnią literalną art. 37a ust. 1 u.p.k.p. w połączeniu z normą z art. 37a ust. 7 u.p.k.p. - dla uzyskania odszkodowania konieczne jest kumulatywne spełnienie się dwóch warunków. Po pierwsze, grunt (nieruchomość), którego dotyczy powyższa norma musiał wchodzić w skład linii kolejowych i pozostawać w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP SA, jak również nie mógł grunt ten stanowić własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP SA i grunt ten następnie - z dniem 1 czerwca 2003 r. - musiał ex lege przejść na własność Skarbu Państwa. Po drugie, dotychczasowy właściciel gruntu musiał w wyznaczonym przez art. 37a ust. 7 u.p.k.p. terminie złożyć odpowiedni wniosek. Dlatego też, zgodnie z literalną wykładnią powyższych norm, organ był zobligowany do określenia wysokości odszkodowania już w momencie ziszczenia się tych dwóch warunków. Konkludując podniosła, że w myśl postanowień art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przesłanką pozytywną wznowienia postępowania administracyjnego jest ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. W przedmiotowej sprawie organ administracji publicznej w sposób błędny dokonał ustalenia stanu faktycznego sprawy, co istotnie rzutowało na wynik sprawy administracyjnej. W rezultacie błędnego ustalenia przez organ administracji publicznej stanu faktycznego sprawy i nieustalenia przez organ stanu prawdy obiektywnej, zostało wydane błędne, nielegalne rozstrzygnięcie, które w żadnym wypadku nie może pozostać w obrocie prawnym. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu wskazał, iż podziela pogląd zawarty w odwołaniu, iż pismo Prezydenta Miasta z dnia "[...]" będące odpowiedzią na wniosek z dnia "[...]" jest decyzją administracyjną rozstrzygającą sprawę co do istoty (odmownie), mimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a. (w piśmie tym brak jest pouczenia, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie). Wskazał, iż nie podziela zarzutów zawartych w odwołaniu, że: - organ pierwszej instancji przyjął błędną wykładnię normy z art. 37 a ust. 7 u.p.k.p., której to rezultatem była błędna wykładnia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w połączeniu z normą z art. 146 k.p.a., - organ administracji publicznej w zaskarżonej decyzji z dnia "[...]" błędnie przyjął, że warunkiem wydania decyzji administracyjnej o wysokości odszkodowania jest uprzednie potwierdzenie przez wojewodę nabycia prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa ( i w konsekwencji przez PKP). Ponadto stwierdził, że przesłanki wymienione przez stronę skarżącą we wniosku o wznowienie postępowania, jak i w odwołaniu od decyzji o odmowie wznowienia postępowania, nie są ani nowymi okolicznościami faktycznymi, ani nowymi dowodami w sprawie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a są jedynie odmienną interpretacją przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji rozstrzygającej istotę sprawy. Nie uzasadniają zatem wznowienia postępowania. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie A. K. żądając jej uchylenia w całości. Zakwestionowanemu orzeczeniu Wojewody zarzuciła: - naruszenie normy prawa materialnego, tj. art. 37a u.p.k.p. poprzez przyjęcie, że do przyznania odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości nie jest wystarczający sam skutek prawny, jakim jest wywłaszczenie, ale konieczny jest wniosek podmiotu, na którego rzecz nieruchomość została pośrednio wywłaszczona i który to podmiot zobligowany jest do wypłaty odszkodowania, - naruszenie przepisów prawa formalnego, tj. art. 7, 8, 10, 11 i 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Argumentowała m.in., że zarówno Prezydent Miasta "[...]", jak i Wojewoda wbrew literalnej treści art. 37a u.p.k.p. przyjęli, że do uzyskania przez stronę postępowania odszkodowania konieczne jest uprzednie wydanie przez Wojewodę, na wniosek PKP SA, decyzji administracyjnej potwierdzającej nabycie praw z art. 37a ust. 1 i ust. 2 u.p.k.p. Zastosowanie takiej wykładni normy z art. 37a u.p.k.p. prowadzi do paradoksalnej sytuacji, w której to podmiot zobligowany do wypłaty odszkodowania (PKP) decyduje w istocie o tym, czy odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości zostanie w ogólności wypłacone. Przyjęcie takiej wykładni prowadzi bowiem do niemożności skutecznego dochodzenia przez stronę odszkodowania, o ile przedsiębiorca PKP SA nie złożył uprzednio odpowiedniego wniosku. Taka wykładnia przepisu z art. 37a u.p.k.p. stoi w opozycji do fundamentów, na których oparta została konstrukcja demokratycznego państwa prawnego, jakimi są prawo do procesu oraz prawo do sądu. Wykładnia ta bowiem zamyka, jak ma to miejsce w przedmiotowej sytuacji - możliwość dochodzenia odszkodowania na drodze postępowania administracyjnego. Nadto wskazała, że Wojewoda ustalając stan faktyczny sprawy nie wziął pod uwagę okoliczności, iż Prezydent Miasta nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sprawie, bowiem w toku postępowania zakończonego decyzją z dnia "[...]", nie ustalił tego, że jej poprzednicy prawni byli w dniu "[...]" właścicielami nieruchomości, na której znajdowała się infrastruktura kolejowa i następnie utracili prawo własności do przedmiotowej nieruchomości - z dniem 1 czerwca 2003 r. - na rzecz Skarbu Państwa, a użytkownikiem wieczystym nieruchomości stał się z tym dniem przedsiębiorca PKP SA. Przedmiotowa nieruchomość - co nie zostało uwzględnione przez Prezydenta Miasta - była przed dniem 1 czerwca 2003 r. wykorzystywana przez przedsiębiorcę PKP SA - co zostało potwierdzone przez przedsiębiorcę PKP SA w treści pism, które to zostały skierowane do Wojewody i stanowią załącznik, znajdujący się w aktach sprawy. Wspomniane okoliczności faktyczne, które w istocie powinny były zostać ujęte w ramach materiału dowodowego przez Prezydenta Miasta "[...]", nie zostały uwzględnione przez ten organ. Stanowi to naruszenie normy z art. 7 i z art. 77 k.p.a. Takie działanie organu stanowi ponadto przesłankę pozytywną do wznowienia postępowania administracyjnego - co powinno było zostać uwzględnione przez Wojewodę z urzędu. Dodała, że Prezydent Miasta oparł rozstrzygnięcie w sprawie na arbitralnie wybranym i z całą pewnością niepełnym materiale dowodowym, który to materiał był absolutnie niewystarczający do ustalenia stanu prawdy obiektywnej. Tym samym należy uznać, że w sprawie zachodzi pozytywna przesłanka do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). W odpowiedzi na skargę Wojewoda, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Dodał, że pełnomocnik skarżącej złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta "[...]" z dnia "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, w myśl § 2 tegoż artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz normami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W toku kontroli sądowoadministracyjnej sąd, mając na względzie regulację art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja zapadła w pierwszej instancji zostały podjęte z istotnymi uchybieniami proceduralnymi, które musiały skutkować ich usunięciem z obrotu prawnego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta "[...]" o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją tegoż organu z dnia "[...]" uznającej za niezasadny wniosek o odszkodowanie, złożony w oparciu o art. 37a u.p.k.p. Prezydent, orzekając (decyzja z dnia "[...]") w trybie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania, gdyż uznał, że w sprawie nie zostały potwierdzone przesłanki określone w art. 37a ust. 1 u.p.k.p., a strona we wniosku o wznowienie postępowania sama podkreśla, iż ,,załączniki do niniejszego wniosku nie są nowymi dowodami w sprawie" (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Dokonując oceny legalności zaskarżonych decyzji, należało przede wszystkim rozważyć, w jakich okolicznościach organ administracji władny jest wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., w myśl którego odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Z brzmienia tego przepisu wynika bowiem tylko forma rozstrzygnięcia, natomiast nie wynikają zaś jego przesłanki. Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwem sądowym wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe tylko w przypadku, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz, gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. lub art. 145a § 2 k.p.a., a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Niedopuszczalność przedmiotowa postępowania o wznowienie będzie miała miejsce, gdy strona zażąda wznowienia postępowania, w innej sprawie aniżeli zakończonej decyzją ostateczną, natomiast niedopuszczalność postępowania z przyczyn podmiotowych, gdy żądanie wszczęcia postępowania złoży jednostka, nie będąca stroną w sprawie lub strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego (A. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2005, wydanie 7, str. 668). Podstawą odmowy wznowienia postępowania nie może być merytoryczna ocena przesłanek wznowienia postępowania, bowiem taka ocena może być dokonana dopiero na etapie postępowania właściwego i decyzji wydanej po wznowieniu postępowania (v: wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1998 r., sygn. akt. I SA/Łd 1843/96, niepublikowany). Przywołać należy również wyrok NSA z dnia 8 lipca 1997 r., sygn. akt SA/Rz 606/97 (opublikowany ST 1997, nr 11,s. 62, wraz z glosą Z. Czarnika i Z. Sawuły), w którym wyrażono pogląd, że decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się wtedy, gdy we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego można jednoznacznie stwierdzić, że nie istnieją podstawy wznowienia. Innymi słowy, decyzja taka może być wydana wtedy, gdy w podaniu o wznowienie postępowania w żaden sposób nie wskazuje się podstawy wznowienia przewidzianej art. 145 § 1 k.p.a. Jeżeli natomiast są jakiekolwiek wątpliwości dotyczące istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez wnioskodawcę i potrzeba zbadania w tym zakresie sprawy, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu, którego przedmiotem będzie wyjaśnienie, czy wskazana podstawa wznowienia występuje. Dalej idący pogląd wyrażony został w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 1998 r., sygn. akt IV SA 116/98 (LEX nr 4347). W orzeczeniu tym NSA wskazał, że pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 k.p.a. W tej fazie postępowania organ administracji bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe, a dla wznowienia postępowania, np. czy wniosek jest złożony w postępowaniu, które nie zostało zakończone decyzją ostateczną, a nadto, czy w podaniu o wznowienie postępowania wskazano jedną z podstaw wznowienia przewidzianych w przepisach art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. i art. 145a k.p.a. Pozytywna ocena wspomnianych przesłanek, które - co trzeba podkreślić - muszą być spełnione łącznie, nakłada na właściwy organ obowiązek wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, natomiast negatywna ocena którejkolwiek z nich obliguje go do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Wspomniane postanowienie otwiera drugi etap postępowania wznowieniowego, tzw. "postępowanie właściwe", którego celem jest przeprowadzenie postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Powinno się ono zakończyć wydaniem jednego z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 151 § 1 k.p.a. Jeżeli jednak na tym etapie postępowania organ dojdzie do przekonania, że błędnie wydał postanowienie o wznowieniu, bowiem z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną albo, że nie zaistniały przesłanki wznowienia bądź też termin, o którym mowa w art. 148 k.p.a. nie został zachowany, wówczas powinien umorzyć postępowanie. Organy administracji orzekające w przedmiotowej sprawie nie zastosowały się do przedstawionych powyżej reguł procesowych. Jak wynika z akt sprawy organ pierwszej instancji dokonał merytorycznych ustaleń, co do występowania podstaw wznowienia postępowania. Zdaniem Sądu, stanowiska takiego nie można podzielić, ponieważ pozbawia ono osobę, która wystąpiła z wnioskiem o wznowienie możliwości wykazania swoich racji w oparciu o przesłanki materialnoprawne. Dwufazowość bowiem postępowania wznowieniowego polega natomiast na tym, że merytoryczne badanie powołanych przez wnioskodawcę podstaw wznowieniowych możliwe jest dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. ( patrz. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 maja 2009 r., sygn. II SA/Ke 187/09, LEX nr 562863 ). Reasumując, gdy podanie o wznowienie postępowania administracyjnego oparte jest na podstawie wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., to decyzja o odmowie wznowienia postępowania wydana na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. nie może opierać się na ocenie, czy ujawniły się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody. W takim bowiem przypadku ustalenie istnienia przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania łączy się z ustaleniem istnienia podstawy wznowienia, a ta kwestia podlega badaniu po wznowieniu postępowania, w drugiej fazie postępowania wznowieniowego. Rozpoznając ponownie sprawę Prezydent powinien przede wszystkim rozpatrzeć wniosek o wznowienie postępowania według przedstawionej wykładni przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy należało, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. Z mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło