II SA/Ol 452/11
WyrokWSA w Olsztynie2011-09-20
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Katarzyna Matczak, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych polegających na wykonaniu otworu okiennego w ścianie zewnętrznej budynku, wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jest zasadne, gdy inwestor twierdzi, że nastąpiła jedynie wymiana istniejącego okna na mniejsze, a nie wykonanie nowego otworu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego zasadnie wstrzymały roboty budowlane, ponieważ nie było jednoznacznie ustalone, czy otwór okienny istniał od początku, czy został wykonany bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W przypadku obiektu wpisanego do rejestru zabytków, nawet remont wymagający ingerencji w ścianę zewnętrzną może wymagać pozwolenia na budowę, a nie tylko zgłoszenia. Postanowienie o wstrzymaniu robót jest jedynie incydentalne i ma na celu umożliwienie dalszego postępowania wyjaśniającego w ramach art. 51 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Współwłaściciele działki wnieśli skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych polegających na wykonaniu otworu okiennego w ścianie zewnętrznej budynku. Organy uznały, że roboty te były wykonywane bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Skarżący twierdzili, że okno istniało od początku, a jedynie wymieniono je na mniejsze i usunięto ocieplenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2011 r. sprawy ze skargi WŁ., I.B., M.Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Postanowieniem z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorowi robót – W.Ł. wstrzymać prowadzenie robót polegających na wykonaniu w budynku położonym na działce nr "[...]" przy ul. "[...]" w S. otworu okiennego w ścianie zewnętrznej na parterze od strony działki nr "[...]". Podstawą rozstrzygnięcia był
art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 234, poz. 1623 ze zm.) zwanej dalej: pr.bud.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonej w dniu 10 lutego 2011 r. kontroli robót budowlanych wykonywanych przez inwestora polegających na wykonaniu w budynku położonym na działce nr "[...]" przy ul. "[...]" w S. otworu okiennego w ścianie zewnętrznej na parterze od strony działki nr "[...]" stwierdzono, że roboty te są wykonywane bez wymaganego pozwolenia na budowę lub skutecznego zgłoszenia do odpowiedniego organu. Otwór okienny o wymiarach 2,09 m szerokości i 1,21 m wysokości został wykonany w lutym 2011 r. Roboty nie zostały zakończone, okno nie zostało wstawione w otwór.
Ponadto organ wskazał, że w 2005 r. było prowadzone postępowanie w sprawie otworu okiennego powstałego na parterze budynku w tym samym miejscu. Postępowanie zakończyło się dobrowolnym zamurowaniem, co wynika z notatki służbowej z dnia 7 kwietnia 2005 r.
Na to postanowienie współwłaściciele działki nr "[...]" – W.Ł., I.B., M.Ł. wnieśli zażalenie podnosząc, że nie były prowadzone żadne roboty polegające na wykonaniu otworu okiennego w budynku na działce nr "[...]", gdyż okno to było od początku istnienia budynku i nastąpiło jedynie wycięcie ocieplenia. Istniejące okno zostało wymienione na nowe o zmniejszonym wymiarze, obróbka okna z zewnątrz nie została dokonana.
Postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: WINB w O.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z protokołu kontroli z dnia 10 lutego 2011 r. wynika, iż W.Ł. i w ścianie zewnętrznej na parterze od strony działki nr "[...]" wykonał otwór okienny, na wykonanie którego nie posiada pozwolenia na budowę lub skutecznego zgłoszenia do odpowiedniego organu. Jeżeli, jak wynika z wyjaśnień inwestora, okno zostało wymienione na inne o mniejszym rozmiarze, to na takie roboty również było wymagane pozwolenie na budowę. W tej sytuacji zasadne było wstrzymanie robót budowlanych.
Na powyższe postanowienie współwłaściciele działki nr "[...]" – W.Ł., I.B., M.Ł. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jego uchylenia.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnili, że nie są prowadzone żadne roboty polegające na wykonaniu otworu okiennego w budynku na działce nr "[...]". Okno było od początku istnienia budynku, na co zostało przedstawione oświadczenie poprzedniego właściciela oraz wykonawcy remontu budynku. Nastąpiło jedynie wycięcie ocieplenia w celu obróbki istniejącego okna. Istniejące okno zostało wymienione na okno o mniejszym wymiarze, obróbka okna z zewnątrz nie została dokonana.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Na rozprawie w dniu 20 września 2011 r. skarżący W.Ł. przedłożył dwa ogłoszenia o przetargu, pismo odwołujące przetarg oraz pismo Urzędu Miejskiego z dnia 20 września 2011 r. skierowane do skarżącego. Z kolei uczestnik postępowania – J.K. podała, ze od 2004 r. ściana zewnętrzna była zamurowana, dopiero w 2010 r. okno zostało nielegalnie wybite, gdy złożyli wniosek o zabudowę swojej działki .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: ustawa ppsa., stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie w przedmiocie wstrzymania, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 pr.bud., prowadzenia robót polegających na wykonaniu w budynku położonym na działce nr "[...]" przy ul. "[...]" w S. otworu okiennego w ścianie zewnętrznej na parterze od strony działki nr "[...]".
Na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 pr.bud., właściwy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany wstrzymać, w drodze postanowienia, prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W art. 50 ust. 4 pr.bud. został natomiast wskazany dwumiesięczny termin, w którym organ nadzoru budowlanego, w przypadku wydania postanowienia o wstrzymaniu robot budowlanych, zobowiązany jest wdrożyć postępowanie naprawcze i wydać stosowną decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pr.bud.
W orzecznictwie wskazuje się, że regulowana przepisem art. 50 pr.bud. instytucja wstrzymania robót budowlanych stanowi tylko jeden z elementów sprawy, która z założenia ma zakończyć się decyzją wydaną na podstawie art. 51 pr.bud. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych ma bowiem jedynie charakter incydentalny, prewencyjny w sprawie o szerszych granicach, w ramach której badana jest "legalność" budowy, i w której zapada rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej. Natomiast ewentualne wątpliwości, które miały miejsce na etapie wstrzymania wykonania robót budowlanych, powinny być wyjaśnione właśnie w decyzji wydanej na podstawie art. 51 pr.bud. (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., II OSK 655/07, wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2008 r., II SA/Kr 453/08, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie ze znajdującego się w aktach administracyjnych aktu notarialnego z dnia "[...]", Repertorium A nr "[...]" wynika, że w dniu nabycia przez A.K. działki nr "[...]", sposób zabudowy i zagospodarowania tej działki był ograniczony z uwagi na "lokalizację na granicy zabudowanej działki ściany zewnętrznej budynku z otworem okiennym, znajdującego się na sąsiedniej działce nr "[...]". Również w ogłoszeniu z dnia 9 lutego 2004 r. o przetargu na zbycie nieruchomości nr "[...]" w uwarunkowaniach wskazano, że na granicy zbywanej działki zlokalizowana jest ściana zewnętrzna budynku znajdującego się na sąsiedniej działce nr "[...]". Zatem z tych dokumentów wynika, że w budynku na działce "[...]" od strony działki "[...]" było tylko jedno okno. Tymczasem współwłaściciele twierdzą, że drugie okno od samego początku istniało, lecz dopiero teraz zostało odsłonięte poprzez wycięcie styropianu elewacyjnego i zostało ono wymienione na okno o mniejszym wymiarze.
W tej sytuacji organy obu instancji zasadnie uznały, że należy na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 wstrzymać prowadzenie robót przy otworze okiennym w budynku na działce nr "[...]". Nie wiadomo bowiem, czy drugie okno zostało już wcześniej wykonane i było jedynie zasłonięte, czy okno to zostało wybite przez jednego ze współwłaścicieli działki nr "[...]" bez zachowania stosownej zabudowy z uwagi na okoliczność wykonywanego, jak podaje skarżący remontu, w obiekcie znajdującym się pod ochroną konserwatorską, co wynika ze stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wskazanego w piśmie z dnia 21 marca 2006 r., jak również z informacji na temat przetargu dla inwestycji na nieruchomości nr "[...]" przy ul. "[...]" w S., gdzie wskazano, iż nieruchomości te są zlokalizowane w obrębie nawarstwień kulturowych starego miasta S., wpisanych do rejestru zabytków pod nr "[...]" decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia "[...]".
Natomiast zgodnie z art. 28 ust. 1 pr.bud., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 pr.bud., nie jest wymagane pozwolenie na budowę, wystarczy dokonać zgłoszenia właściwemu organowi w przypadku wykonywania robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych. Pozwolenie będzie jednak wymagane, w sytuacji, gdy remont dotyczy obiektu wpisanego do rejestru zabytku. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie zostało przedstawione przez współwłaścicieli pozwolenie na budowę, bądź zgłoszenie dotyczące wykonania spornego otworu okiennego w budynku. W tej sytuacji należało postanowieniem wstrzymać prowadzenie robót budowlanych, a następnie wyjaśnić występujące w sprawie wątpliwości i na podstawie art. 51 pr.bud. wydać decyzję rozstrzygającą sprawę spornego otworu okiennego.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło