II SA/Ol 473/09
WyrokWSA w Olsztynie2009-06-17
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Alicja Jaszczak-Sikora, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zawieszeniu funkcjonariusza Służby Więziennej w czynnościach służbowych, wydana na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, jest prawidłowa, jeśli organ nie wykazał celowości zawieszenia z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby?Ratio decidendi
Decyzja o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej wymaga nie tylko wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, ale także szczegółowego uzasadnienia celowości takiego zawieszenia z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby. Samo powołanie się na te przesłanki bez ich skonkretyzowania i wykazania wpływu zawieszenia na te dobra, stanowi naruszenie przepisów procesowych, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Służby Więziennej, A.Z., został zawieszony w czynnościach służbowych na okres od [...] do [...] z jednoczesnym zawieszeniem 50% uposażenia, z powodu odmowy poddania się kontrolnym badaniom lekarskim po długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Organ I instancji powołał się na art. 37 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, wskazując na wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Decyzja została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Skarżący kwestionował zasadność skierowania na badania, zastosowanie przepisów Kodeksu Pracy oraz brak uzasadnienia celowości zawieszenia i nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej na rzecz skarżącego kwotę 90 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A.Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zawieszenia w obowiązkach służbowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej na rzecz skarżącego kwotę 90,- zł (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Decyzją personalną Nr "[...]" z dnia "[...]" Dyrektor Aresztu Śledczego "[...]",
z powołaniem się na art. 104 K.p.a., art. 31 ust. 1 pkt 4, art. 32 ust. 2, art. 37 ust.2 oraz art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, zawiesił starszego strażnika działu ochrony A.Z. w czynnościach służbowych na okres od dnia "[...]" do "[...]" z jednoczesnym zawieszeniem wypłaty 50% należnego uposażenia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wymieniony funkcjonariusz, w związku z długotrwałym zwolnieniem lekarskim, pismem Dyrektora Aresztu Śledczego z dnia "[...]" został skierowany na badania lekarskie, celem ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. W piśmie tym wskazano funkcjonariuszowi przepis art. 229 § 2 Kodeksu Pracy jako podstawę prawną takiego działania. W dniu "[...]" A.Z. otrzymał polecenie służbowe stawienia się w Zakładzie Medycyny Pracy "[...]". Raportem z dnia "[...]" A.Z. odmówił wykonania polecenia służbowego i nie poddał się kontrolnym badaniom. Organ stwierdził, że brak aktualnego zaświadczenia lekarskiego, stwierdzającego zdolność do służby po długotrwałej chorobie, zgodnie z art. 229 § 4 Kodeksu Pracy, powoduje niedopuszczenie funkcjonariusza do służby. Dyrektor Aresztu Śledczego powołał się na to, iż "zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 funkcjonariusza można zawiesić
w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby". Organ pouczył funkcjonariusza, że uchylenie zawieszenia nastąpi z chwilą przedłożenia aktualnego zaświadczenia lekarskiego, stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na określonym stanowisku służbowym. Na podstawie art. 108 K.p.a. organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na wyjątkowo ważny interes służby.
A.Z. wniósł od tej decyzji odwołanie (błędnie nazwane zażaleniem) domagając się stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zarzucał organowi naruszenie art. 7 K.p.a., art. 10 § 1 K.p.a., art. 77 K.p.a. oraz art. 107 K.p.a. Ponadto odwołujący się zarzucał organowi błędną interpretację art. 229 § 2 i § 4 Kodeksu Pracy. W uzasadnieniu powoływał się na to, że dysponuje aktualnym orzeczeniem lekarskim, które jest ważne do 17 maja 2009 r. Ponadto odwołujący się zarzucał, że nie mają w jego sprawie zastosowanie przepisy Kodeksu Pracy, ponieważ funkcjonariusze Służby Więziennej pozostają w stosunku administracyjnym i nie są pracownikami a przepisy ustawy o Służbie Więziennej nie odsyłają w tym zakresie do przepisów Kodeksu Pracy. Wywodził także, że przepis art. 37 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, wskazany jako podstawa wydania decyzji, nie może być stosowany w oderwaniu od art. 37 ust. 1 tej ustawy. Ponadto przepis art.37 ust. 2 ma charakter fakultatywny i umożliwia organowi zawieszenie w czynnościach w ramach tak zwanego uznania administracyjnego, co nie oznacza dowolności w działaniach i interpretacji prawa. Przesłanka " dobra postępowania lub dobra służby" powinna zostać ustalona i skonkretyzowana, czego organ nie uczynił. A.Z. zarzucił, iż organ nie ustalił wnikliwie stanu faktycznego sprawy ograniczając się do stwierdzenia, że skarżącemu został przedstawiony zarzut popełnienia przewinienia o naruszenie art. 125 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej. Sam fakt, iż zostały przedstawione zarzuty nie może świadczyć o naruszeniu przez funkcjonariusza prawa a organ I instancji nie dokonał w tym zakresie samodzielnych ustaleń. Odwołujący się podnosił, że decyzja powinna określać merytoryczne powody rozstrzygnięcia a nie przytaczać tylko zwroty ustawowe oraz spełniać wymogi, stawiane przez art. 107 K.p.a. Zdaniem odwołującego się organ nie przestrzega reguły jednakowego traktowania wszystkich funkcjonariuszy, co przejawia się kierowaniem skarżącego na badania z coraz to innych powodów, z zastosowaniem coraz to innych przepisów prawa i powołaniem się " nie jako obligatoryjnie stosowane do ustaleń określenia orzecznictwa rzekomego inwalidztwa skarżącego". A.Z. zarzucił również, że organ, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności , naruszył art. 108 K.p.a poprzez samo powołanie się na ważny interes służby bez wykazania, że taka okoliczność faktyczna rzeczywiście zaistniała. Ponadto odwołujący się kwestionował tę część decyzji, którą w formie pouczenia, nałożono na niego obowiązek bez wskazania podstawy prawnej takiego działania.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej "[...]" decyzją z dnia "[...]", po rozpatrzeniu odwołania A.Z. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w obszernej części uzasadnienia swego orzeczenia powołał się na przepisy prawne, regulujące profilaktyczną opiekę zdrowotną w Służbie Więziennej, a to ustawy z dnia 27 czerwca 1997r. o służbie medycyny pracy (Dz. U z 2004r. Nr 125, poz. 1317 ze zmianami) i rozporządzenia z dnia 29 maja 2003 r. w sprawie zadań służby medycyny pracy wynikających ze specyfiki ryzyka zawodowego w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej (Dz. U Nr 105, poz. 992). Organ wskazał, że Zespół Medycyny Pracy przy Areszcie Śledczym "[...]", do którego odwołujący się został skierowany w celu przeprowadzenia badań kontrolnych, sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracującymi, w szczególności przez wykonywanie badań wstępnych, okresowych i kontrolnych przewidzianych w Kodeksie pracy na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 lit a wymienionej ustawy a na podstawie ust. 2 tegoż artykułu także w stosunku do osób wykonujących pracę na podstawie innej niż stosunek pracy. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej "[...]" stwierdził, że zgodnie z § 2 pkt 3 powołanego rozporządzenia zadaniem medycyny pracy jest m.in. monitorowanie stanu zdrowia osób zaliczanych do grupy szczególnego ryzyka, a zwłaszcza funkcjonariuszy pełniących służbę z bronią lub pracujących w stałym i bezpośrednim kontakcie z osobami pozbawionymi wolności. Zdaniem tego organu badaniu kontrolnemu podlega każdy funkcjonariusz, po okresie niezdolności do pracy z powodu choroby, trwającym dłużej niż 30 dni. W takim przypadku przepis art. 229 Kodeksu pracy ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie i nakłada na kierownika jednostki obowiązek kierowania na badania kontrolne. Zaświadczenie o braku wskazań zdrowotnych do skierowania na komisję lekarską MSWiA zachowuje aktualność w okresie w nim wymienionym, jednak staje się nieaktualne w razie wystąpienia w tym okresie zdarzeń, które mogą wskazywać na zmianę stanu zdrowia funkcjonariusza. Dyrektor jednostki, ma prawo skierować funkcjonariusza na badania kontrolne na podstawie art. 38 ustawy o Służbie Więziennej. Organ II instancji stwierdził, że stawienie się na badania kontrolne było poleceniem służbowym a funkcjonariusz winien się mu poddać zgodnie z § 23 Regulaminu z dnia 19 grudnia 2002r. w sprawie sposobu pełnienia służby przez funkcjonariuszy Służby Więziennej, wydanym na podstawie art. 60 ustawy o Służbie Więziennej. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 37 ust. 2 i 3 ustawy stwierdzając, że funkcjonariuszowi zawieszonemu w czynnościach służbowych przysługuje połowa należnego uposażenia (art. 120 i 121 ustawy). Według organu II instancji materiał dowodowy zebrany w sprawie jest wyjątkowo obszerny i nie można przyjąć, że jest niepełny i tendencyjny. Nie można więc zarzucić organowi I instancji, że nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 K.p.a.). Obszerna korespondencja prowadzona przez skarżącego z tym organem wskazuje, że została zachowana zasada zapewnienia czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania (art. 10 K.p.a). Tym samym w rozpoznawanej sprawie organ I instancji nie naruszył przepisów art. 7, 10 i 77 K.p.a. Organ odwoławczy uznał, że w świetle zebranego materiału dowodowego brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji na podstawie art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na brak przesłanek tam wymienionych to jest wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto organ II instancji uznał, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 k.p.a. ze względu na wyjątkowo ważny interes służby było w pełni uzasadnione. Przemawia za tym fakt, iż A.Z. został zawieszony w czynnościach służbowych z powodu wszczęcia w dniu 19 listopada 2008r. postępowania dyscyplinarnego w związku z odmową wykonania polecenia służbowego, polegającego na niepoddaniu się w dniu 13 listopada 2008r. kontrolnym badaniom lekarskim, stwierdzającym zdolność zdrowotną funkcjonariusza do wykonywania dotychczasowych zadań służbowych. Organ powołał się na art. 229 § 4 Kodeksu pracy, zgodnie z którym, pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Przed wydaniem decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych funkcjonariusz był informowany o obowiązku wykonania polecenia służbowego - poddania się powyższym badaniom kontrolnym, jak również o skutkach prawnych nie wykonania tego polecenia. Niewykonanie polecenia służbowego, w myśl ustawy, stanowi naruszenie dyscypliny służbowej, za które funkcjonariusz ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną (art. 125 ust. 3 pkt 2).
W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, A.Z. domagał się uchylenia decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zarzucał organowi I instancji naruszenie wielu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego
a to: art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art.107 § 3, art.108 oraz przepisów ustawy o Służbie Więziennej: art.37 ust.1 i 2, art.122 ust. 1 i 3 a także art. 229 § 2 i § 4 Kodeksu Pracy. Ponadto zarzucał organowi II instancji nieuzasadnioną zwłokę w załatwieniu sprawy z naruszeniem przepisów art. 35 § 1 - § 3 K.p.a., art. 36 § 1 K.p.a. i art. 37 § 2 K.p.a. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący kwestionował zasadność skierowania go na kontrolne badania lekarskie. Twierdził, iż zastosowanie przez organ I instancji art. 37 ustawy o Służbie Więziennej było pretekstem do odsunięcia go od pełnienia czynności służbowych z przyczyn, określonych w art. 229 § 4 Kodeksu Pracy. A.Z. wywodził, że w sytuacji, gdy organ nie zamierzał wypłacać mu wynagrodzenia z powodu nieświadczenia pracy, to winien był zastosować art.122 ust. 1 i ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej. Tymczasem bezzasadnie zastosowano przepis art. 121 tej ustawy. Ponadto kwestionował celowość zastosowania przez organ I instancji art. 37 ustawy, ze względu na dobro służby lub dobro postępowania, dopatrując się w jego działaniach cech dowolności. Zarzucał, iż organ nie skonkretyzował żadnej z przesłanek wymienionych w art. 37 ust. 2 , co stanowi też naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. Skarżący twierdził, iż organ I instancji nie miał podstaw do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Samo powoływanie się na ważny interes służby jest niewystarczające, koniecznym jest wykazanie, że taka okoliczność faktyczna rzeczywiście zaistniała. Tych wszystkich naruszeń organ II instancji nie dostrzegł i nie przedstawił żadnej argumentacji, która potwierdzałaby jego twierdzenia, że decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. skarżący podnosił, że przypadek fakultatywnego zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach, przewidziany w art. 37 ust. 2 ustawy, zachodzi wówczas, kiedy zostaje popełnione przestępstwo nieumyślne, za które funkcjonariusz może ( ale nie musi) ponieść odpowiedzialność dyscyplinarną. Wybiórcze zastosowanie tej normy przez organ stanowiło naruszenie prawa.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zatem, czy zaskarżony akt administracyjny (w tej sprawie decyzja) jest zgodny
z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procesowymi. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy nie narusza przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego. Sąd administracyjny uwzględnia skargę tylko w przypadku: uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.),
w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienia postępowania administracyjnego (lit. "b"), jak również w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").
Jak wynika z akt administracyjnych, postanowieniem z dnia "...]" Dyrektora Aresztu Śledczego "[...]", na podstawie § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej ( Dz. U Nr 135, poz. 634) wszczęto przeciwko skarżącemu postępowanie dyscyplinarne i przedstawiono mu zarzut naruszenia dyscypliny służbowej art. 125 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej ( Dz. U z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zmianami), zwanej dalej ustawą o Służbie Więziennej lub ustawą, poprzez niewykonanie polecenia służbowego, polegającego na stawieniu się do Zespołu Medycyny Pracy przy Areszcie Śledczym "[...]" celem poddania się badaniom kontrolnym po zakończonym długotrwałym zwolnieniu lekarskim.
Zasadniczą kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest prawidłowość zastosowania w stanie faktycznym sprawy art. 37 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej. Przepis ten stanowi, iż funkcjonariusza można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo nieumyślne, ścigane z urzędu lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby. Niewątpliwie cytowany przepis ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że ustawodawca swobodnej decyzji właściwego organu orzekającego pozostawił ocenę, czy dobro postępowania lub dobro służby uzasadnia, w prawidłowo ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy, zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych. Przy czym podejmując decyzję uznaniową należy mieć na względzie, że zakres uznania jest wyznaczony przepisem prawa materialnego i celem, dla jakiego dana regulacja została stworzona. Granice uznania administracyjnego w niniejszej sprawie wyznacza treść przepisu art. 37 ust. 2 ustawy. Dla zastosowania tegoż przepisu nie wystarczy samo wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Ustawodawca przewidział bowiem, że zawieszenie może nastąpić w razie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, ale tylko wtedy, gdy jest to celowe z uwagi na dobro tego postępowania lub dobro służby. Koniecznym jest więc, obok powołania się na wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, także wykazanie, że zawieszenie jest konieczne z uwagi na jedną
z dwóch przesłanek, wymienionych w art. 37 ust. 2 in fine. Przyznane organowi Służby Więziennej prawo wyboru treści rozstrzygnięcia musi wynikać
z wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Wobec tego organ powinien dokonać wykładni niezdefiniowanych przez ustawodawcę pojęć: "dobro służby" i "dobro postępowania" i odnieść je do stanu faktycznego sprawy. Przesłanki te (lub jedna z nich) w indywidualnej sprawie muszą zostać skonkretyzowane. Oznacza to, ze obowiązkiem organu jest, nie tylko powołanie się na wszczęte postępowanie dyscyplinarne, ale także wskazanie jaki wpływ będzie miało zawieszenie funkcjonariusza na dobro postępowania dyscyplinarnego lub dobro służby. W ocenie Sądu celowość zawieszenia funkcjonariusza ze względu na dobro służby może wystąpić, gdy zaistniały okoliczności lub zdarzenia, których powstanie utrudnia (czy też uniemożliwia) dalsze pełnienie służby przez tego policjanta (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1994 r., sygn. akt III ARN 65/94, OSNP 1995/3/31 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Po 388/06, niepublikowany). Okoliczności te i ich wpływ na możliwości pełnienia służby muszą jednakże zostać wyraźnie wskazane w uzasadnieniu decyzji wydanej na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej. Należy podzielić pogląd, iż rozstrzygnięcie wydane
w oparciu o przepis pozostawiający organowi administracji wybór konsekwencji prawnych, powinno być szerzej uzasadnione niż decyzja podejmowana w ramach ustawowego związania. Wynika to z możliwości różnego rozstrzygnięcia sprawy. Motywy, jakimi kierował się organ, zawieszając na oznaczony okres funkcjonariusza w czynnościach służbowych, muszą przekonywać w sposób nie budzący żadnych wątpliwości o słuszność takiego załatwienia sprawy. Dotyczy to zarówno celowości samego zawieszenia w czynnościach służbowych, jak i uzasadnienia dlaczego organ skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do wydania decyzji uznaniowej.
W art. 37 ust. 2 ustawy mowa jest wyłącznie o dwóch warunkach koniecznych dla stosowania tegoż przepisu: wszczęciu jednego z wymienionych enumeratywnie postępowań i celowości zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach ze względu na dobro postępowania lub służby. Tylko te okoliczności decydują zarówno o fakcie zawieszenia w czynnościach służbowych, jak i o okresie, na jaki orzeczono o zawieszeniu. Z uzasadnienia decyzji wydawanej w ramach luzu decyzyjnego musi wynikać, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego. Swobodne uznanie nie jest bowiem tożsame z dowolnością. Uzasadnienie powinno być zatem wnikliwe i logiczne i zawierać dostatecznie zindywidualizowane przesłanki występujące w sprawie (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 12 kwietnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 352/07, LEX nr 334121 i z dnia 14 kwietnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 180/05, LEX nr 166546). Obowiązek prawidłowego umotywowania rozkazu personalnego
o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych wynika także z art. 107 § 3 K.p.a. Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego, jednakże zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany niż zakres kontroli decyzji o charakterze związanym. Kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA 2486/01, LEX nr 149543). Przy czym należy zwrócić uwagę, iż w toku postępowania, którego przedmiotem jest zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych, nie podlega ocenie zasadność orzeczenia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Dla możliwości skorzystania przez organ z instytucji, określonej w art. 37 ust. 2 ustawy, wystarczy ustalenie, że postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte oraz, że organ wykaże celowość zawieszenia ze względu na dobro postępowania dyscyplinarnego lub dobro służby. Z powyższych względów nie można uznać za prawidłową decyzji organu pierwszej instancji, w której w obszerny sposób opisuje się stan faktyczny, stanowiący podstawę wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, w żaden sposób nie odnosząc się do celowości zawieszenia z uwagi na przesłanki, wymienione w art. 37 ust. 2 in fine. Tym bardziej, ze organ nie wskazał nawet, czy zawiesza funkcjonariusza ze względu na dobro toczącego się postępowania dyscyplinarnego, czy też z uwagi na dobro służby. Należy przyznać skarżącemu rację, że kwestia ta nie została przez organy należycie wyjaśniona i uzasadniona. Odnosząc się do obszernych wywodów organu, dotyczących celowości skierowania A.Z. na badania kontrolne przypomnieć należy, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest zasadność wszczęcia postępowania dyscyplinarnego z powodu niepoddania się przez funkcjonariusza tym badaniom. Ta kwestia w rozpoznawanej sprawie nie podlegała ocenie Sądu, gdyż nie była przedmiotem zaskarżonej decyzji. Dla niniejszej sprawy istotnym był fakt, że postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte, co w świetle akt administracyjnych nie budzi wątpliwości. Zachodziła więc przesłanka do zastosowania art. 37 ust. 2 ustawy pod warunkiem wykazania celowości zawieszenia ze względu na dobro postępowania lub dobro służby. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż organ nie ustalił stanu faktycznego sprawy ograniczając się do stwierdzenia, że skarżącemu został przedstawiony zarzut popełnienia przewinienia o naruszenie art. 125 ust. 3 ustawy, co samo w sobie nie może świadczyć o naruszeniu przez funkcjonariusza prawa a organ I instancji nie dokonał w tym zakresie samodzielnych ustaleń stwierdzić należy, iż jest on niezasadny. W postępowaniu, którego przedmiotem jest zawieszenie funkcjonariusza nie bada się okoliczności i zasadności wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Dla możliwości skorzystania z regulacji art. 37 ust. 2 ustawy wystarczy ustalenie, że postępowanie takie zostało wszczęte. Jednak jak już wskazano samo wszczęcie tegoż postępowania nie jest przesłanką wystarczającą, gdyż organ musi szczegółowo uzasadnić w czym upatruje celowości zawieszenia z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby.
W okolicznościach rozpoznawanej spraw Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa z powodu naruszenia powołanych wyżej przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji uniemożliwiło ocenę prawidłowości zastosowania w sprawie art. 37 ust. 2 ustawy Służbie Więziennej. Dodatkowo należy zauważyć, że uzasadnienie decyzji, które nie wyjaśnia funkcjonariuszowi przyczyn jego zawieszenia w czynnościach służbowych narusza również art. 8 i art. 11 K.p.a., nakładające na organy administracji obowiązek działania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa oraz wyjaśnianie stronom zasadność przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy.
Sąd nie podzielił natomiast zarzutu skargi o naruszeniu art. 122 ust. 1 i 3 ustawy o Służbie Więziennej. Wszakże, jak sam skarżący zauważył, organy przepisów tych nie stosowały, a więc nie mogły ich naruszyć.
Sąd nie podziela również stanowiska strony skarżącej, iż przypadek fakultatywnego zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach przewidziany w art. 37 ust. 2 ustawy zachodzi wówczas, gdy zostaje popełnione przestępstwo nieumyślne, za które funkcjonariusz może ponieść odpowiedzialność dyscyplinarną. Takie rozumienie przepisu jest błędne. Możliwość zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza zachodzi w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo nieumyślne, ścigane z urzędu lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby. Konstrukcja przepisu art. 37 ust. 2 ustawy wyraźnie wskazuje, iż podstawą zawieszenia może być zarówno wszczęcie postępowania karnego w sprawie o określone w nim przestępstwo jak i wszczęcie postępowania dyscyplinarnego bez względu na to, czy zarzucane przewinienie dyscyplinarne jest jednocześnie przestępstwem nieumyślnym ściganym z urzędu.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego, dotyczących naruszenia przez organ odwoławczy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o terminach załatwienia spraw, to przypomnieć należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji mogą być tylko takie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenia przepisów art. 35 § 1 - § 3 K.p.a., art. 36 § 1 K.p.a. i art. 37 § 2 K.p.a., na które powoływał się skarżący, takiego charakteru nie mają. To samo dotyczy naruszenia przez organy orzekające art. 10 § 1 K.p.a.
W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przez organ odwoławczy art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Organ I instancji orzekający w sprawie niewątpliwie naruszył przepisy
o postępowaniu lecz nie było ono dotknięte wadami kwalifikowanymi, pozwalającymi na stwierdzenie nieważności decyzji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ rozważy zasadność zastosowania
w stanie faktycznym sprawy art.37 ust. 2 ustawy, przedstawi argumenty i przesłanki podjętej decyzji zgodnie z przedstawionymi wyżej regulacjami prawnymi.
W szczególności organ winien mieć na uwadze konieczność wykazania jaki wpływ ma zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych na dobro postępowania dyscyplinarnego lub dobro służby. Przy czym nie wystarczy ogólnikowe powołanie się na te przesłanki lecz konieczne jest wskazanie konkretnych powodów uzasadniających odsunięcie funkcjonariusza od pełnienia przezeń obowiązków.
Podnieść ponadto należy, że rozkazowi personalnemu w niniejszej sprawie nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 zdanie pierwsze K.p.a. Powyższe ma ten skutek, że decyzja nieostateczna podlega wykonaniu już z datą jej wydania, chociaż przed datą wejścia do obrotu prawnego. Ta konstrukcja prawna ma na celu zapewnienie niezwłocznej ochrony takim dobrom jak zdrowie lub życie ludzkie, inny ważny interes społeczny oraz wyjątkowo ważny interes strony. Zastosowanie art. 108 § 1 K.p.a. pozostawione zostało uznaniu organu orzekającego. Powyższe skutkuje obowiązkiem tego organu przedstawienia w uzasadnieniu decyzji, której nadał omawiany rygor, okoliczności uzasadniających jej natychmiastową wykonalność. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji powołał się na " wyjątkowo ważny interes służby" w żaden sposób go nie konkretyzując i nie uzasadniając niezwłocznego wdrożenia decyzji w życie. Ponadto błędnym było nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w uzasadnieniu orzeczenia zamiast w jego sentencji.
W związku z tym, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku uzasadnia art. 152 tej ustawy.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Przy czym, zgodnie z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnił tylko koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw to jest koszty związane z uzyskaniem pomocy prawnej w kwocie 50, -zł oraz koszty dwukrotnego przejazdu strony do sądu w łącznej kwocie 40,- zł (na rozprawę w dniu 17 czerwca 209 r. oraz w celu zapoznania się z aktami sprawy w dniu 15 maja 2009r. ). Sąd nie uwzględnił tych kosztów dojazdu do Sądu, które były związane z osobistym dostarczeniem pism procesowych, bo nie były one niezbędne; strona mogła przesłać pisma pocztą oraz kosztów poniesionych na etapie postępowania administracyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło