II SA/Ol 500/25

Dnia 29 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska sędzia WSA Anna Janowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2025 roku sprawy ze skargi P. L. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów do postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z 13 czerwca 2025 r. Warmińsko-Mazurski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Olsztynie (dalej jako: "PWIS", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. (dalej jako: "PPIS", "organ pierwszej instancji", "wierzyciel") z 14 kwietnia 2025 r. oddalające zarzut wniesiony przez P. L. (dalej jako: "zobowiązana", "strona", "skarżąca") w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym poprzedzonych lekarskim badaniem kwalifikacyjnym. W uzasadnieniu PWIS wskazał, że pismem z 15 kwietnia 2025 r. poinformował zobowiązaną, że wniesione przez nią pismo z 24 marca 2025 r. zatytułowane "Zgłoszenie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego" zostanie rozpatrzone jako trzy niezależne środki prawne służące obronie praw zobowiązanego w toku postępowania egzekucyjnego, tj.: 1) zarzuty na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."), którego podstawą jest brak wymagalności obowiązku; 2) wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., którego podstawą jest niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) skarga na czynności egzekucyjne na podstawie art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a, którego podstawą jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; Przy czym właściwym do rozpatrzenia zarzutów jest wierzyciel, natomiast właściwym do rozpatrzenia żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego jest organ egzekucyjny. Z uwagi na powyższe PWIS, będący organem egzekucyjnym (na mocy Porozumienia zawartego pomiędzy Wojewodą Warmińsko-Mazurskim a Warmińsko-Mazurskim Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w sprawie powierzenia prowadzenia spraw z zakresu egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym z dnia 10 lutego 2014 r. - Dz. Urz. Woj. War. - Maz. z 2014 r. poz. 927, ze zm.) postanowieniem z 24 kwietnia 2025 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 4 lipca 2024 r. w związku z uchylaniem się od obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Ponadto, zarzut, o którym mowa w pkt 3, tj. dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy, stosownie do art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. został zakwalifikowany jako skarga na czynność egzekucyjną do rozpatrzenia, której właściwy jest organ egzekucyjny. PWIS postanowieniem z 24 kwietnia 2025 r., oddalił skargę na czynności egzekucyjne. Zatem w ramach niniejszego rozstrzygnięcia procedowany może być jedynie zarzut określony w pkt 1, tj. brak wymagalności. W ocenie organu odwoławczego, zasadnie organ pierwszej instancji oddalił zarzut braku wymagalności obowiązku zaszczepienia dziecka Z. K., ur. [...] 2016 r. Powołując brzmienie przepisów art. 17 ust. 10 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm.) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2077 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie"), PWIS wskazał, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu przez osoby określone w rozporządzeniu aktualizuje się w terminie wskazanym przez lekarza - w powiadomieniu wysłanym przez niego do tych osób albo ich opiekunów prawnych lub faktycznych do poddania się w wyznaczonym w nim terminie badaniu kwalifikacyjnemu do szczepienia i samemu szczepieniu, pod warunkiem jednak, że w wyniku badania kwalifikacyjnego nie stwierdzono istnienia przesłanek zdrowotnych do czasowego lub długotrwałego odroczenia przeprowadzenia tego szczepienia albo ewentualnego przedstawienia zaświadczenia o wcześniejszym poddaniu się temu szczepieniu w ramach szczepień zalecanych. Ponadto obowiązek ten staje się egzekwowalny w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem w granice wiekowe zakreślone przez ustawę - w tym bowiem okresie obowiązkowe szczepienia ochronne powinny zostać wykonane. Badanie lekarskie powinno zostać zakończone wydaniem zaświadczenia o przeprowadzonej kwalifikacji. Wzór tego dokumentu jest określony przez rozporządzenie. W przedmiotowej sprawie małoletnie dziecko zobowiązanej w dniu [...] 2024 r. ukończyło 8. rok życia, a więc znajduje się w przedziale wiekowym zakreślonym przez rozporządzenie, w którym to powinien być zrealizowany obowiązek szczepień wskazany w tytule wykonawczym. Ponadto jedynie w wyniku przeprowadzenia lekarskiego badania kwalifikacyjnego możliwe jest stwierdzenie wystąpienia przeciwwskazań wynikających ze stanu zdrowia dziecka, które uniemożliwiłyby wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych. Zobowiązana nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego uzasadniającego odroczenie wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych wobec małoletniego dziecka strony. W związku z powyższym obowiązek szczepień jest wymagalny. Organ odwoławczy uznał za niezasadny zasadniczy zarzut strony, że obowiązek szczepień ochronnych jest niewymagalny, bowiem organy obu instancji powołały się na rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie szczepień ochronnych w związku z komunikatem Głównego Inspektora Sanitarnego, który w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r., SK 81/19 (Dz.U. z 2023 r. poz. 909) nie zalicza się do aktów prawa powszechnie obowiązującego. Wskazał, że postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte już po wejściu w życie w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wbrew twierdzeniom skarżącej, w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 4 lipca 2024 r., jako akt normatywny będący podstawą egzekwowanego obowiązku, wierzyciel wskazał przepisy art. 5 ust.1 pkt 1 lit. b), art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz § 2 pkt 1, 5, 6, 7, 9, 10, 11 i § 3 ust. 1 pkt 2, 4, 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. 2023 poz. 2077 ze zm.), a nie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych i Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych wydane zostało na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i jest wynikiem realizacji zaleceń wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r., SK 81/19. Organ odwoławczy za niezasadny uznał także zarzut naruszenia przez PPIS art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), stwierdzając, że organ pierwszej instancji zgromadził wystarczający materiał dowodowy do podjęcia rozstrzygnięcia i ocenił zebrane dowody w świetle przepisów mających zastosowanie w sprawie, ustosunkowując się do wszystkich zarzutów. Powyższe postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wnosząc o jego uchylenie w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1) art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z rozporządzeniem poprzez wyprowadzenie terminów wymagalności poszczególnych szczepień z rozporządzenia, mimo że zostało ono wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, jak również poprzez prowadzenie egzekucji, mimo że obowiązek wygasł, 2) art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 3 rozporządzenia poprzez uznanie, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego, mimo że rozporządzenie zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, 3) art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniej poszczególnych dawek szczepionek dowodów, na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary, stwierdzając, że obowiązek zaszczepienia małoletniej przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej, 4) art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Uzasadniając powyższe zarzuty, skarżąca wskazała, że obecnie obowiązujące przepisy, tj. rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień, zostały wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej z uwagi na brak uwzględnienia jakichkolwiek danych epidemiologicznych, jak zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (brak analizy zachorowalności na daną chorobę, brak zaleceń WHO w kierunku przymusu jakichkolwiek szczepień z uwagi na możliwość wystąpienia NOP). W orzeczeniu TK z 9 maja 2023 r. zakwestionowano komunikat GIS jako źródło obowiązku w demokratycznym państwie prawa. Zdaniem skarżącej, zaskarżone przepisy, jak i § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2003 r., naruszają również art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim nakładają obowiązki na obywateli określone w komunikacie GIS bez rozważania innych rozwiązań w tym zakresie, które bazowałyby na dobrowolności szczepień i świadomej zgodzie na wykonanie tej procedury medycznej przewidzianej przez art. 16 ustawy o prawach pacjenta jak i bez analizy przesłanych zawartych w treści art. 17 ust. 10 zawierającego delegację ustawową do wydania rozporządzenia. Brak jest również uwzględnienia jakichkolwiek danych epidemiologicznych, jak zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Strona skarżąca wniosła o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją: § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. jako niezgodnego z art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, ust. 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, z art. 2, art. 30, art. 31 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 68 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP oraz wydanego z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz w zakresie w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień, tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. NOP, braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe i rehabilitację osób, u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie, w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy. Ewentualnie strona skarżąca wniosła o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi, nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 tej Konwencji. Z ostrożności procesowej strona podniosła, że zgodnie z wydanym schematem szczepień poszczególne dawki szczepionek przedawniają się w różnych terminach, które wynikają z załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. W tej sytuacji należy stwierdzić, że doszło do przedawnienia obowiązku zaszczepienia dziecka, które ukończyło już 6 lat, w stosunku do dawek szczepionek, których podania domaga się wierzyciel w niniejszym postępowaniu. Zdaniem strony skarżącej organ nie uwzględnił, że szczepienia, do których wzywa, są przedawnione w świetle schematu Ministra Zdrowia, gdyż należy je wykonać w zakresie dawki podstawowej do 7, 12 i 18 miesiąca życia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Skarga nie była zasadna. Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Na podstawie tego przepisu, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W rozpoznawanej sprawie przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. oddalające zarzut skarżącej w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w związku z uchylaniem się od obowiązku poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że PPIS wystawił tytuł wykonawczy, wskazując jako akt normatywny art. 5 ust. 1 lit. b) oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń u ludzi oraz § 2 pkt 1, 5, 6, 7, 9, 10, 11 i § 3 ust. 1 pkt 2, 4, 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. 2023 poz. 2077 ze zm.), dalej również jako: "rozporządzenie". W tytule wykonawczym wierzyciel wskazał obowiązek skarżącej do poddania małoletniej córki określonym obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Na tej podstawie wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne, w toku którego skarżąca wniosła zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej oparty na podstawie z art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. W rozpoznawanej sprawie niesporna była okoliczność faktyczna, że strona skarżąca nie poddała obowiązkowym szczepieniom ochronnym dziecka przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomytelitis, odrze, śwince i różyce. Strona skarżąca stoi bowiem na stanowisku, że nie musi poddawać dziecka szczepieniom ochronnym i nie wyraża na nie zgody. Strona skarżąca nie przedstawiła przy tym zaświadczenia lekarskiego o przeciwskazaniach do wykonania szczepień, czy też o konieczności odroczenia ich wykonania. W ocenie Sądu, organy słusznie oceniły jako niezasadny podniesiony przez stronę skarżącą zarzut braku wymagalności obowiązku zaszczepienia dziecka. Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń u ludzi osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 ustawy). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy zamieszczone w rozdziale 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń u ludzi poświęconym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 ustawy osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanymi dalej: "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 ustawy wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 ustawy). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). W sytuacji, gdy konsultacja wykaże przeciwskazania do szczepień, można mówić o braku wymagalności obowiązku szczepień. Podkreślić należy, że tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Realizacja tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie go przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu (zob. wyroki NSA z 21 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 3322/17 oraz II OSK 43/18). W myśl art. 17 ust. 10 ustawy minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1); osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2); schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a). Zgodnie zaś z art. 17 ust. 11 ustawy Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W wyroku z 9 maja 2023 r., sygn. SK 81/19, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: "I. Artykuł 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, ze zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; II. Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej". Analiza akt administracyjnych kontrolowanej sprawy potwierdza, że upomnienie zostało do skarżącej skierowane i odebrane przez nią w dniu 14 czerwca 2024 r., a więc po wejściu w życie w dniu 1 października 2023 r. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, którego wydanie miało na celu wykonanie wytycznych zawartych w wyroku TK z 9 maja 2023 r., sygn. SK 81/19. W tytule wykonawczym z 4 lipca 2024 r. wyraźnie też wskazano, że obowiązek, z jakiego nie wywiązała się strona skarżąca, dotyczy poddania dziecka szczepieniu. Zatem na dzień doręczenia upomnienia, wystawienia tytułu wykonawczego, jak i na dzień wniesienia zarzutów, na terytorium RP obowiązywało, jako akt powszechnie obowiązujący, podjęte w wyniku wykonania wskazanego wyżej wyroku TK rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydane na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń u ludzi, które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. Rozporządzenie to określa m.in. schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej, obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Z akt sprawy wynika, że w tytule wykonawczym wskazano, zgodnie ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, na brakujące szczepienia ochronne u dziecka skarżącej. Szczepienia te zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia, w którym zawarto schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia. W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek: 1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy, 2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi, 3) dzieci od ukończenia 6 tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, 4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, 6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy, 7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Zatem, z uwagi na treść załącznika nr 1 do rozporządzenia, w dacie wystawienia tytułu wykonawczego wszystkie wymienione w tytule szczepienia były w stosunku do dziecka skarżącej obowiązkowe i wymagalne. Skarżąca nie przedstawiła stosownego zaświadczenia lekarskiego, które zwalniałoby dziecko z obowiązku szczepień bądź też stwierdzało konieczność odroczenia ich wykonania ze względu na stan zdrowia dziecka. Wobec powyższego brak jest podstaw do kwestionowania istnienia oraz wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w powyższym zakresie, a także stanowiska wierzyciela wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń u ludzi (poprzez wyprowadzenie terminów wymagalności poszczególnych szczepień z rozporządzenia Ministra Zdrowia). W stanie prawnym analizowanej sprawy nie wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń u ludzi, skonkretyzowany został w rozporządzeniu wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Obowiązek nie został określony na podstawie Komunikatu GIS w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Nie doszło przy tym doszło do zarzucanego w skardze przekroczenia upoważnienia ustawowego przy wydaniu omawianego rozporządzenia. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. wprowadzone zostało do systemu prawnego już po wydaniu wyroku TK z 9 maja 2023 r. o sygn. SK 81/19 i stanowi formę dostosowania ustawodawstwa krajowego do wytycznych wynikających z tegoż wyroku. Zatem nie ma podstaw do kwestionowania legalności wskazanego rozporządzenia, a sąd administracyjny nie jest powołany do kontrolowania procesu legislacyjnego i ma w przedmiotowej sprawie ocenić tylko to, czy zarzut strony zgłoszony w zakresie braku wymagalności obowiązku poddania dziecku szczepieniom został prawidłowo rozpatrzony przez organ. Zdaniem Sądu, nie można również przyjąć, że obowiązek zaszczepienia dziecka skarżącej wygasł. Pod pojęciem wygaśnięcia obowiązku należy rozumieć przede wszystkim wykonanie lub umorzenie obowiązku w całości lub w części czy przedawnienie obowiązku. W rozpoznawanej sprawie żadna z tych okoliczności wystąpiła. Bezspornym jest, że dziecko skarżącej nie zostało zaszczepione, obowiązek nie został umorzony i nie doszło do jego przedawnienia. Sąd nie podzielił również argumentacji, że doszło do naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. W ocenie Sądu, chroniona Konstytucją RP wolność decydowania o swoim życiu osobistym nie ma charakteru absolutnego i doznaje stosownych ograniczeń m.in. ze względu na ochronę zdrowia (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji RP). Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje także to, że - jak stanowi art. 95 § 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1359) - władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym, m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy, by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska - art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3542/15). Jak już wyżej wskazano, ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie można więc przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności (por. wyrok NSA z 22 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 389/16). W ocenie Sądu, prawidłowości podjętego przez organ rozstrzygnięcia nie podważają także rozważania skarżącej dotyczące dobrowolności szczepień w innych państwach, zasadności wprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych bez jednoczesnego powołania funduszu odszkodowawczego, czy też rejestracji niepożądanych odczynów poszczepiennych. Obowiązek szczepień ochronnych jest uregulowany w Polsce w przepisach prawa i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych. Wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami kodeksu wykroczeń (zob. wyroki NSA z: 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11, 19 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 27/21). Wskazać przy tym, że w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi unormowano w art. 17a, 17e-17h przesłanki przyznania i wysokość świadczenia kompensacyjnego, wypłacanego z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych, w związku z wystąpieniem działań niepożądanych po podaniu szczepionki albo szczepionek. W związku z powyższym Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym we wnioskowanym w skardze zakresie. Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącej, mogą uzasadnić przedstawienie pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Jak zaś wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 3352/19, w analizowanym przypadku zachodzi zderzenie się dwóch interesów: indywidualnego i ogólnospołecznego, co wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności, która jest jednym z filarów demokratycznego państwa prawnego, o jakim mowa w art. 2 Konstytucji RP. "Obowiązkowość" szczepień ma na celu zabezpieczenie społeczeństwa przed występującymi zagrożeniami (wewnętrznymi i zewnętrznymi). Zgodnie zaś z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla m.in. ochrony zdrowia albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Tak jak wyjaśniono, obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy. Powyższe wyklucza istnienie problemu konstytucyjności "obowiązkowości" szczepień na tle art. 31 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. Ponadto ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, to jest badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie wydaje się zatem, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności oraz godności człowieka (zob. też wyrok NSA z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2546/18). Podobnie, z uwagi na powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do zwrócenia się do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka o dokonanie wykładni treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W tym miejscu wskazać należy, że w wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sprawa 47621/13 - Vavřička i inni), zapadłym na tle stosowania czeskich przepisów dotyczących szczepień ochronnych Trybunał wskazał, że obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. Zdaniem Trybunału, ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa. Ustawowy obowiązek szczepień stanowczo poparły w pozwanym państwie wszelkie autorytety medyczne, a obowiązkowe szczepienia mogą zostać uznane za prawidłową reakcję organów państwowych wobec pilnej potrzeby ochrony zdrowia publicznego i indywidualnych osób przed ciężkimi chorobami. Trybunał podkreślił również, że w przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka. Celem polityki szczepień jest ochrona każdego dziecka - czy to zaszczepionego indywidualnie, czy w drodze odporności "stadnej" - przed poważnymi chorobami. Tym samym ingerencja w prawo do poszanowania prywatności skarżącej nie mogła zostać uznana za naruszenie ze względu na ważne interesy społeczne, które realizowała. Nie doszło zatem do naruszenia art. 8 Konwencji (K. Warecka, Obowiązek szczepień a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., nr 47621/13, Lex/el). Sąd nie uznał za zasadny również zarzutu naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący i zarazem poprawny wyjaśniły stan faktyczny oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień i odniosły się do kwestii wymagalności obowiązku podania małoletniej poszczególnych szczepionek. Ponadto stwierdzić należy, że niesporne w sprawie pozostaje niestawienie się rodzica na szczepienia ochronne dziecka, mimo doręczenia mu upomnienia. W ocenie Sądu, organ prawidłowo wyjaśnił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy oraz ocenił zebrane dowody, w świetle prawidłowo zinterpretowanych, aktualnie obowiązujących przepisów prawa. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.