II SA/Ol 556/21

WyrokWSA w Olsztynie2021-09-07

Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk, Marzenna Glabas, Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która dopuszcza budowę infrastruktury technicznej bez określenia jej układu i parametrów, narusza zasady sporządzania planu i władztwo planistyczne gminy?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy w części dotyczącej dopuszczenia budowy "innej infrastruktury technicznej" bez określenia jej układu i parametrów. Uznał, że takie sformułowanie stanowi nadużycie władztwa planistycznego gminy, narusza zasady kształtowania polityki przestrzennej i nie spełnia wymogów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia wykonawczego, które wymagają określenia układu i parametrów infrastruktury technicznej, zwłaszcza gdy stanowi ona inwestycję celu publicznego.
Stan faktyczny
Wojewoda Warmińsko-Mazurski zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Wielbarku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając jej sprzeczność z zasadami sporządzania planu. Kwestionowane przepisy dopuszczały budowę "innej infrastruktury technicznej" bez określenia jej lokalizacji lub kierunkowego przebiegu, co zdaniem Wojewody stanowiło przekroczenie władztwa planistycznego gminy. Gmina argumentowała, że takie zapisy są konieczne ze względu na liniowy charakter planu i niemożność przewidzenia dokładnych lokalizacji infrastruktury na etapie planowania.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 15 pkt 2 i § 18 pkt 4c oraz § 18 pkt 3, § 19 pkt 2, § 21 pkt 2, § 22 pkt 3, § 23 pkt 3, § 24 pkt 2, § 25 pkt 2, § 26 pkt 2 - w zakresie sformułowania "innej infrastruktury technicznej niekolidującej z linią napowietrzną 110 kV".

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 września 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2021 roku sprawy ze skargi Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Wielbarku z dnia 7 sierpnia 2020 roku nr XV/118/20 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Wielbark w części obrębu Piwnice Wielkie oraz terenów w mieście Wielbark położonych od Głównego Punktu Zasilającego przy ul. Nowowiejskiego w kierunku południowym stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej: - § 15 pkt 2 i § 18 pkt 4c oraz - § 18 pkt 3, § 19 pkt 2, § 21 pkt 2, § 22 pkt 3, § 23 pkt 3, § 24 pkt 2, § 25 pkt 2, § 26 pkt 2 - w zakresie sformułowania "innej infrastruktury technicznej niekolidującej z linią napowietrzną 110 kV". W dniu 27 maja 2021 r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie uchwałę Rady Miejskiej w Wielbarku Nr XV/118/20 z dnia 7 sierpnia 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Wielbark w części obrębu Piwnice Wielkie oraz terenów w mieście Wielbark położonych od Głównego Punktu Zasilającego przy ulicy Nowowiejskiego w kierunku południowym. Wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części: §15 pkt 2 i §18 pkt 4c oraz §18 pkt 3, §19 pkt 2, § 21 pkt 2, § 22 pkt 3, § 23 pkt 3, § 24 pkt 2, § 25 pkt 2, § 26 pkt 2 w zakresie sformułowania "innej infrastruktury technicznej niekolidującej z linią napowietrzną 110 kV". W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że wymienione unormowania są sprzeczne z zasadami sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podniósł, że władztwo planistyczne gminy oznacza między innymi, że wyłącznie rada gminy może określać zasady kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Nie może ona tym samym scedować tych uprawnień na inny organ ani tym bardziej nie może przekazać przysługującej jej kompetencji do określenia tychże zasad innym podmiotom. Rada gminy nie może także upoważnić kogokolwiek do decydowania czy określone (projektowane) rozwiązania inwestycyjne odpowiadają ustalonym przez nią w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zasadom. Zaznaczono, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem szczególnym, zawiera bowiem normy planowe, tj. normy określające zamierzone do osiągnięcia cele. Pod pojęciem "przeznaczenia terenu" należy rozumieć określenie na przyszłość celu, któremu ma dany teren służyć. Stosownie do art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2020 r. poz. 293 ze zm., dalej jako: "u.p.z.p."), w planie miejscowym winno zostać określone przeznaczenie terenu oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach gospodarowania. Ponadto zgodnie z § 4 pkt 9 a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 nr 164, poz. 1587) ustalenia dotyczące zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej powinny zawierać określenie układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami oraz klasyfikacją ulic i innych szlaków komunikacyjnych. Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. w palnie miejscowym określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Tymczasem w § 15 pkt 2 uchwały przyjęto, iż: "Na obszarze objętym planem dopuszcza się budowę, przebudowę, konserwację i remont innej infrastruktury technicznej (m.in. wodnej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej, gazowej, telekomunikacyjnej, ciepłowniczej) w sposób nie kolidujący z linią napowietrzną 110kV oraz przeznaczeniem terenu." Natomiast w ustaleniach szczegółowych planu, tj. w § 18 pkt 4c uchwały dopuszczono " lokalizację infrastruktury technicznej", a w § 18 pkt 3, § 19 pkt 2, § 21 pkt 2, § 22 pkt 3, § 23 pkt 3, § 24 pkt 2, § 25 pkt 2 oraz § 26 pkt 2 uchwały "innej infrastruktury technicznej niekolidującej z linią napowietrzną... ". Wojewoda zarzucił, że wprowadzając powołane regulacje, Rada Gminy nie określiła lokalizacji lub kierunkowego przebiegu (układu) sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej, gazowej, telekomunikacyjnej, ciepłowniczej, mimo że dopuszczono ich budowę w granicach opracowania planu. Tym samym Gmina przekroczyła granice władztwa planistycznego poprzez ustalenie w sposób niejednoznaczny przeznaczenia terenu oraz scedowania na inne podmioty występujące w procesie inwestycyjnym uprawnienia do określenia lokalizacji obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej, innych niż linie wysokiego napięcia. Przedmiotowy plan w kwestionowanych postanowieniach nie określa lokalizacji, czy też kierunkowego przebiegu (układu) urządzeń technicznych za wyjątkiem linii wysokiego napięcia. Treść kwestionowanych przepisów wprowadziła zatem możliwość rozstrzygnięcia tych kwestii na etapie projektowania oraz realizacji inwestycji, pozostawiając to w istocie w gestii inwestorów. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Wielbarka wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że przedmiotowy plan został sporządzony zgodnie z u.p.z.p. i uwzględnia zasadę ładu przestrzennego. Argumentował, że plan opracowany został na potrzeby realizacji linii wysokiego napięcia 110 kV relacji Wielbark-Chorzele. Ze względu na charakter inwestycji liniowej, której w przeważającej części dotyczy, dzieli wschodnią część gminy na dwie części. Gmina nie jest w stanie przewidzieć dokładnych lokalizacji infrastruktury łączącej istniejące systemy bądź obsługującej nowe miejscowości. To okaże się dopiero na etapie projektowania. Zaznaczanie w planie miejscowym, o rozciągłości wielu kilometrów, miejsc, w których w przyszłości może pojawić się tego typu infrastruktura jest niemożliwe. Sztywne wskazanie tych lokalizacji, wiązałoby się najpewniej z koniecznością zmiany planu w przypadku przystąpienia do faktycznego projektowania nowych sieci. Byłoby to działanie wysoce niegospodarne i pozbawione sensu. Burmistrz nie zgodził się z Wojewodą, że zapisy § 15 pkt 2 planu dopuszczają lokalizację infrastruktury w sposób bliżej nieokreślony. W ocenie Burmistrza przywołany przepis należy interpretować z perspektywy konkretnego aktu planistycznego, w tym jego granic. Z uwagi na fakt, że skarżony plan ma charakter liniowy, kwestionowane przez Wojewodę ustalenie, patrząc z perspektywy przestrzeni, jaką plan obejmuje - dopuszcza w niezwykle wąskim zakresie lokalizację infrastruktury technicznej. Wąski zakres Planu determinuje równie wąski zakres możliwości lokalizacji systemów komunikacji i infrastruktury technicznej i po analizie zakresu planu zapis zawarty w § 15 pkt 2 uchwały został uznany za optymalny. Jest to spowodowane koniecznością, w przypadku potrzeby przyłączenia do infrastruktury innych obszarów poprzez teren planu. Organ przekonywał, że fakt przebiegu sieci uzbrojenia terenu nie stanowi o zmianie przeznaczenia gruntu. Dowodzą tego przykłady tysięcy miejscowych planów obowiązujących w Polsce, których kilka fragmentów zaprezentowano w skardze. Wyświetlone na tle rysunków planów miejscowych zrealizowane sieci infrastruktury technicznej (dane geodezyjne) wskazują jednoznacznie brak elementów rysunkowych planów (takich jak choćby odrębne przeznaczenie terenu), regulujących przebieg sieci. Nie bez podstawy zarówno w treści ustawy, jak i aktu wykonawczego dotyczącego zasad sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ustawodawca nie określił obowiązku wskazania przebiegu, a właśnie zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej. Przepisy § 15 uchwały precyzują zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej. Podniósł, że wymienione w osobnej kategorii przeznaczenia – "tereny infrastruktury technicznej" w sposób oczywisty nie dotyczą przebiegu odcinków sieci obsługujących tereny zabudowy. Pismami z dnia 7 i 8 lipca 2021 r. obie strony wniosły o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 120 i art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej: "p.p.s.a."), na zgodny wniosek stron. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu wymagającym jego uchylenia. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713, dalej jako: "u.s.g.") uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Stosownie do art. 93 ust. 1 u.s.g. po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Unormowania te określają kompetencje organu nadzoru, który zobowiązany jest sprawdzić czy uchwały lub zarządzenia organów samorządu wydane zostały na podstawie i w granicach prawa. Stanowi o tym art. 85 u.s.g., zgodnie z którym nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. Organ nadzoru może oceniać skalę naruszenia i jego wpływ na obowiązywanie aktu planistycznego niezależnie od tego czyjego konkretnie interesu prawnego naruszenie dotyczy. Organ nadzoru uprawniony jest do zastosowania przysługujących mu kompetencji nadzorczych w stosunku do wszystkich uchwał i zarządzeń z zakresu działalności gminnej, jeżeli tylko stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa. Akcentowana przez Burmistrza Gminy okoliczność, że zaskarżona uchwała została przedłożona w dniu 10 sierpnia 2020 r. do sprawdzenia Wojewodzie, który jej wówczas nie zakwestionował i ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego dnia 5 października 2020 r. pod poz. 4023, nie dowodzi braku zasadności skargi. Jak wskazano, organ nadzoru może wydać rozstrzygnięcie nadzorcze tylko w terminie 30 dni od przedłożenia mu uchwały. Po upływie tego terminu nie może samodzielnie stwierdzić nieważności uchwały, ale musi wystąpić ze skargą do sądu. Tak jak to uczynił w niniejszej sprawie. Badając legalność zaskarżonej uchwała w świetle wymienionych wyżej kryteriów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. W art. 28 ust. 1 u.p.z.p. ustawodawca przyjął, że istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Z przepisu tego wynika, że ocena legalności miejscowego planu może dotyczyć etapu jego uchwalania albo zawartych w nim merytorycznych treści. Chodzi o wady kwalifikowane, z powodu których cały akt lub jego część nie powinien wejść w ogóle do obrotu prawnego. W takiej sytuacji konieczne jest stwierdzenie nieważności aktu, czyli jego wyeliminowanie z obrotu prawnego z mocą ex tunc, co powoduje, że dany akt czy jego część nie wywołuje skutków prawnych od samego początku. W doktrynie przyjmuje się, że tryb sporządzania aktu planistycznego odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmują organy w celu doprowadzenia do uchwalenia tych aktów. W przypadku planu miejscowego są to czynności (kolejne etapy) określone w art. 14 - 20 u.p.z.p. Zaniechanie którejś z czynności może stanowić istotne naruszenie trybu, skutkujące nieważnością uchwały w całości lub części. Natomiast co do zasad sporządzania planu, o których wspomina art. 28 ust. 1 u.p.z.p., to nie zostały one w ustawie skatalogowane. Do pojęcia zasad odwołuje się art. 1 pkt 1 ustawy, który stanowi, że ustawa określa zasady kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej. Zasady sporządzania planu miejscowego, jak podnosi się w orzecznictwie i piśmiennictwie, powinny być interpretowane jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej. Zasady sporządzania aktu planistycznego dotyczą zatem zawartości aktu planistycznego (część tekstowa i graficzna, inne załączniki). O istotności naruszenia zasad lub trybu decyduje wpływ stwierdzonego naruszenia na treść rozstrzygnięcia planistycznego bądź na prawa uczestników procesu planistycznego (zwłaszcza właścicieli nieruchomości) zagwarantowane im przede wszystkim w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (zob.: Z. Niewiadomski (red.): Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Warszawa 2004, s. 251-253; por. też wyrok NSA z 12 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 3575/18, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). W doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, że istotne naruszenie prawa to uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do takich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał, powodujące pozostawanie uchwały w sprzeczności z określonym przepisem prawnym (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, str. 101, 102; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lutego 1998r., sygn. II SA/Wr 1459/97; z 8 lutego 1996r., sygn. SA/Gd 327/95, publ. w CBOSA). Sąd podziela pogląd Wojewody, że w rozpoznawanej sprawie doszło do nadużycia przez organy gminy władztwa planistycznego, przejawiającego się w dopuszczeniu lokalizacji na obszarze objętym planem, poza ustalonym przebiegiem linii elektroenergetycznych 110 kV, 15kV i 0,4 kV i pasów ochronnych tych linii, innej infrastruktury technicznej (m.in. wodnej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej, gazowej, telekomunikacyjnej, ciepłowniczej), o czym stanowi ogólny przepis § 15 pkt 2 uchwały i do którego nawiązują wymienione zapisy szczegółowe uchwały, bez określenia układu i charakterystycznych wskaźników tych sieci. Zakwestionowane przez Wojewodę przepisy skarżonego planu są sprzeczne z zasadami kształtowania polityki przestrzennej, wynikającymi z treści art. 4 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 10 i art. 15 ust. 3 pkt 4a i 4b u.p.z.p. oraz § 4 pkt 9 cytowanego w skardze rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. nr 164, poz. 1587). Rolą planu miejscowego jest ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu (art. 4 ust. 1 u.p.z.p.). Normy planu i wprowadzone ograniczenia działają na przyszłość, a więc nie dotyczą już obiektów wybudowanych (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2296/19, publ. w CBOSA). Zważyć należy, że plan miejscowy ma wielu adresatów. Kształtuje prawa i obowiązki różnych podmiotów. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się wymagania ładu przestrzennego. Zgodnie z art. 2 pkt 1 u.p.z.p. należy przez to rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Zauważyć tez należy, że podejmując działania w zakresie ustalenia zagospodarowania przestrzennego gminy organy powinny uwzględniać obowiązujące już na danym terenie uwarunkowania faktyczne i prawne. Przepis art. 1 ust. 2 u.p.z.p. wskazuje różne aspekty, które lokalny prawodawca musi uwzględniać przy uchwalaniu planu, np.: walory architektoniczne i krajobrazowe (pkt 2), wymagania ochrony środowiska (pkt 3), wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi (pkt 5), walory ekonomiczne przestrzeni (pkt 6), prawo własności (pkt 7), potrzeby interesu publicznego (pkt 9), potrzeby w zakresie rozwoju infrastruktury technicznej (pkt 10), zapewnienie udziału społeczeństwa w pracach planistycznych (pkt 11), zachowanie jawności i przejrzystości procedur planistycznych (pkt 12). Stosownie do art. 1 ust. 3 u.p.z.p. ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ waży interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne. Stosownie do art. 15 ust. 3 pkt 4a i 4b u.p.z.p., w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb: granice terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym oraz granice trenów inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym. W myśl art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Zgodnie z § 4 pkt 9 lit. a) cytowanego rozporządzenia, ustalenia dotyczące zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej powinny zawierać określenie układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami. Zgodnie z art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1990 ze zm.), przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Inwestycje tego rodzaju o znaczeniu lokalnym lub ponadlokalnym stanowią inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 6 pkt 1, 2, 3 u stawy o gospodarce nieruchomościami. Jeżeli plan miejscowy dopuszcza ich realizację, to należy, zgodnie z przytoczonymi regulacjami, ustalić w planie ich rozmieszczenie, określić ich układ, o czym wyraźnie stanowi też § 4 pkt 9 lit. a) cytowanego rozporządzenia. Z treści art. 4 ust. 1 i art. 15 ust. 3 pkt 4a i 4b wynika, że w planie miejscowym dokonuje się rozmieszczenia inwestycji celu publicznego, czyli konkretyzuje się lokalizację takiego zamierzenia, a nie dopuszcza się przeznaczenia terenów na cele publiczne. Zwrócić też można uwagę na treść art. 50 ust. 1 u.p.z.p., który stanowi, że inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przepisy te wymagają rozważenia na etapie sporządzania planu miejscowego potrzeby realizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym, czy ponadlokalnym. Jeżeli gmina jest zdecydowana realizować określony cel publiczny, to ma obowiązek zabezpieczyć konkretny teren na ten cel i określić jego granice. Niezbędne jest też sprecyzowanie jakiego celu ma to dotyczyć, aby możliwa była w ogóle weryfikacja intencji gminy i ich dopuszczalności w świetle obowiązujących przepisów. Wiąże się to z koniecznością przede wszystkim oceny, czy zamierzenie budowlane rzeczywiście może być kwalifikowane jako inwestycja celu publicznego. Chodzi o sprecyzowany obszar, którego rozległość musi uzasadniać zamierzony cel. Nie chodzi tutaj o przyłącza, które właściciel danej nieruchomości buduje tylko we własnym interesie zgodnie z funkcją terenu. Plan miejscowy powinien określać przebieg infrastruktury technicznej odpowiadającej definicji inwestycji celu publicznego, a więc służącej ogółowi. Gmina może wskazywać w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego tylko konkretne cele publiczne i powinna określić granice terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego. W tym celu organy planistyczne muszą wyważyć interesy podmiotów, przez których tereny inwestycje celu publicznego mają przebiegać i skonkretyzować dopuszczalny zakres ograniczenia prawa własności z uwagi na interes publiczny. Stosownie do art. 6 ust. 1 u.p.z.p., ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Stosownie do ust. 2 art. 6 każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. W przepisie tym zaakcentowano, że każdy podmiot ma prawo do zagospodarowania swojego terenu, ale zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym, nie może być tak, że plan miejscowy dopuszcza na terenie objętym prawem własności budowę inwestycji celu publicznego, bez określenia jaki będzie to cel i wydzielenia terenu na ten cel, tak aby właściciel nieruchomości miał świadomość w jakim zakresie następuje ograniczenie jego prawa do nieruchomości. Brak skonkretyzowania w zaskarżonym planie przebiegu omawianej infrastruktury technicznej zaprzecza idei uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego zapisy mają jasno określać w jaki sposób dany teren może zostać zagospodarowany. Podkreślić należy, że istota władztwa planistycznego gminy polega na tym, że przepisy omawianej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym upoważniają gminę (jej organy) do wprowadzania na jej obszarze określonych ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez właśnie ustalenie w akcie prawa miejscowego przeznaczenia terenu, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego i zasad zagospodarowania terenu, w zgodzie z przepisami tej ustawy, jak i odrębnymi przepisami prawa, w odpowiedniej proporcji do celów koniecznych dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego. Oznacza to, że gmina nie może przysługującego jej władztwa wykonywać dowolnie, a jej samodzielność w tym względzie nie jest nieograniczona. Uprawnienia gminy do ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu nie mogą być nadużywane (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2008r., sygn. akt II OSK 1716/07, publ. LEX nr 497579). Przyjęte w ustawie rozwiązania prawne oparte są na zasadzie równowagi interesu ogólnopaństwowego, interesu gminy, interesu publicznego i interesu indywidualnego. Oznacza to obowiązek rozważnego wyważenia praw indywidualnych (interesu indywidualnego) i interesu publicznego. Ma to szczególne znaczenie w przypadku kolizji tych interesów. Wyznaczenie terenu przeznaczonego pod inwestycje celu publicznego jest istotne, gdyż ich przebieg wpływa na realizację uprawnień do nieruchomości, a także służy realizacji takich inwestycji. Art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomości upoważnia starostę do władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości, aby inwestor realizujący cel publiczny mógł uzyskać tytuł prawny do władania konkretną nieruchomością na cele budowlane, po to by wybudować określone przewody, ciągi, obiekty lub urządzenia infrastruktury technicznej realizujące cel publiczny. Warunkiem ku temu jest zgodność zamierzenia z ustaleniami planu miejscowego. Tym samym podmiot realizujący cel publiczny nie może mieć swobody w ustaleniu przebiegu inwestycji celu publicznego. Dlatego ważne jest, aby w planie miejscowym określony został przebieg infrastruktury technicznej wraz z pasem ochronnym (por. wyrok WSA w Olsztynie z 9 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 23/21, publ. w CBOSA). Omówione nieprawidłowości uzasadniają, w myśl art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części: § 15 pkt 2 i § 18 pkt 4c oraz § 18 pkt 3, § 19 pkt 2, § 21 pkt 2, § 22 pkt 3, § 23 pkt 3, § 24 pkt 2, § 25 pkt 2, § 26 pkt 2 - w zakresie sformułowania "innej infrastruktury technicznej niekolidującej z linią napowietrzną 110 kV".

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło