II SA/Ol 566/06

Dnia 25 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006 roku sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku stałego - oddala skargę WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania S. M. zasiłku stałego wyrównawczego za okres od 1 lipca 2003r. do 1 maja 2004r. W uzasadnieniu podano, iż wnioskiem z dnia 28 grudnia 2004r. wnioskodawca wystąpił o przyznanie mu zasiłku stałego wyrównawczego za wskazany okres powołując się na orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, z którego wynika iż jest on osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym od dnia 1 lipca 2003r. do 30 listopada 2005r. Orzeczenie to zostało wydane na skutek wyroku Sądu Okręgowego. Wskazano, iż postępowanie w powyższym przedmiocie prowadzone było w oparciu o obowiązującą wówczas ustawę z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej. Jednakże z dniem 1 maja 2004r. weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 150 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy tej ustawy. Wyjaśniono, iż regulacje obecnie obowiązującej ustawy o pomocy społecznej nie przewidują przyznania i wypłacenia zasiłku stałego wyrównawczego, a jedynie zasiłku stałego o ile spełnione są przesłanki określone w art. 37 tej ustawy. Jednakże w art. 13 ustawy zawarto zakaz przyznawania świadczeń z pomocy społecznej osobie odbywającej karę pozbawienia wolności. W związku z tym brak jest podstaw do przyznania żądanego świadczenia. Wskazano przy tym, iż takie stanowisko jest zasadne, gdyby uznać iż sprawa wnioskodawcy ze względu na wcześniej wydane orzeczenie o stopniu niepełnosprawności została wszczęta pod rządami poprzedniej ustawy. Biorąc jednak pod uwagę także aktualne regulacje pomoc wnioskodawcy nie przysługuje ze względu na to, że przebywa on w zakładzie karnym. Od decyzji tej odwołał się S. M. Podniósł, iż w okresie za jaki domaga się zasiłku stałego wyrównawczego obowiązywały inne przepisy niż obecnie, a prawo nie działa wstecz. Podał, iż w wyroku Sądu Okręgowego wyraźnie stwierdzono, iż jego niepełnosprawność istnieje od 1 lipca 2003r., co wskazuje na charakter ciągły niepełnosprawności, a jego sprawa trafiła do sądu, gdyż badające go komisje lekarskie nie wykazały się wystarczającą wiedzą medyczną. W ocenie strony aktualnie obowiązująca ustawa korzystnie reguluje takie sprawy jak jego. Odwołujący się zarzucił, iż organ dokonał niekorzystnej dla niego interpretacji przepisów wiedząc o jego pobycie w zakładzie karnym i ograniczonej możliwości dostępu do uzyskania pomocy prawnej. Podał, iż podobnie postępował organ przy poprzedniej decyzji w jego sprawie, w związku z tym w ocenie strony, Kierownik MOPS-u celowo podejmuje decyzje na jego szkodę. Decyzją z dnia "[...]"2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano m. in., iż wnioskodawca wyraźnie określił jakiego świadczenia się domaga i za jaki okres, lecz nowa ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje pomocy w formie zasiłku stałego wyrównawczego a organ nie jest uprawniony do orzekania o takim zasiłku wstecz. Zatem podanie należało rozpatrzyć pod rządami nowej ustawy, a skoro brak było podstaw do wydania decyzji merytorycznej – umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2005r. sygn. akt II SA/Ol 317/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"2005r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż w niniejszej sprawie wniosek dotyczy świadczenia za okres od 1 lipca 2003r. do 1 maja 2004r., zatem sprawę należałoby uznać za wszczętą i niezakończoną przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 2004r. W związku z tym organ odwoławczy winien rozpoznać odwołanie skarżącego merytorycznie i wydać rozstrzygnięcie w oparciu o aktualnie obowiązującą ustawę o pomocy społecznej. Powyższy wyrok zaskarżyło skargą kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 lutego 2006r. sygn. akt I OSK 967/05 oddalił skargę kasacyjną od wymienionego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 czerwca 2005r. W konkluzji uzasadnienia wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż z uwagi na brak podstaw do umorzenia postępowania w stanie prawnym i faktycznym istniejącym w dacie wydania decyzji z dnia "[...]"2005 r., trafne jest stanowisko Sądu I instancji, że wniosek S. M. z dnia 28 grudnia 2004 r. winien być rozpoznany w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Odmiennego stanowiska organu II instancji w tym zakresie nie można zaakceptować. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]"2006r. "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy argumentował, że z wywodów zawartych w uzasadnieniu przytoczonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż obowiązkiem Kolegium, jako organu odwoławczego, jest rozpatrzenie niniejszej sprawy z zastosowaniem ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Ta zaś zawiera art. 13 ust. 1, który jasno stanowi, że osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. W aktach sprawy znajdują się nie budzące wątpliwości dowody (choćby pismo Zakładu Karnego z dnia "[...]"2005r.), z których wynika, iż M. M. odbywa karę pozbawienia wolności od dnia "[...]"2002r. Koniec kary pozbawienia wolności przewidziany jest zaś na "[...]"2008r. (wywiad środowiskowy z dnia 18 stycznia 2005r.). Cytowany wyżej art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej ma charakter bezwzględnie obowiązujący i z tego powodu nie ma możliwości innego interpretowania go niż zostało to w nim zapisane. Skoro odwołujący się jest osobą odbywającą karę pozbawienia wolności, to nie przysługuje mu prawo do zasiłku stałego. Z tego względu decyzja organu I instancji jako zgodna z prawem winna zostać utrzymana w mocy. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł S. M. W skardze argumentował, iż skoro skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie została oddalona, to podstawą do wydania decyzji w sprawie przez organ odwoławczy winien być wyrok Sądu Wojewódzkiego. Sąd I instancji zaś jednoznacznie zakreślił zakres zastosowania nowej ustawy wskazując, iż zachodzi kontynuacja świadczeń. To stanowisko podzielił także Naczelny Sąd Administracyjny. Kolegium odmawiając przyznania świadczeń z pomocy społecznej za okres od 1 lipca 2003r. do 1 maja 2004r. oparło się o art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, a także na wywodach zawartych w uzasadnieniu cytowanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stanowisko takie w ocenie skarżącego jest błędne i narusza normy prawa materialnego. Przepis art. 13 ust. 1 nie ma bowiem zastosowania do okresu za jaki skarżący domaga się wypłaty świadczenia. Decyzja Kolegium jest manipulacją prawną, która zmierza do precedensu prawnego, gdyż organ odwoławczy próbuje doprowadzić do sytuacji, w której po prawomocnym wyroku Sądu niekorzystnym dla organu, zapadłby ponowny wyrok korzystny dla organu. Z tych względów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o nakazanie wykonania Kolegium wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 czerwca 2005r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ustawodawca w art. 190 ustawy określił więc, iż Sąd I instancji nie może orzec w sposób odmienny od wykładni przepisów dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto orzeczenie prawomocne (w niniejszej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego) wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W wyroku z 21 lutego 2006r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż złożony przez skarżącego w dniu 28 grudnia 2004r. wniosek dotyczył kontynuacji świadczenia przyznanego decyzją z "[...]"2002r. Jednak Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż złożony przez skarżącego wniosek dotyczący wypłaty świadczeń z pomocy społecznej za okres od 1 lipca 2003r. do 1 maja 2004r. winien być rozpatrzony według przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Takie zresztą stanowisko przyjął także Sąd I instancji w wyroku z 15 czerwca 2005r. Z powyższych wyroków nie wynika, by Sądy orzekły, iż ze względu na fakt, że wniosek dotyczy kontynuacji świadczeń z pomocy społecznej, skarżącemu przysługuje zasiek stały. Z przytoczonych orzeczeń wynika jedynie, iż organy mają rozpoznać wniosek według przepisów ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004r. Wykonując zalecenia zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznało odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji właśnie w oparciu o przepisy nowej ustawy o pomocy społecznej. Z art. 13 ust. 1 tejże ustawy wynika, iż osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Organ odwoławczy słusznie zatem przyjął, że skoro skarżący odbywa karę pozbawienie wolności, co wynika z akt sprawy, a czego skarżący nie kwestionuje, to przytoczony art. 13 ust. 1 ustawy wyklucza możliwość przyznania wspomnianych świadczeń. Niezależnie więc od tego czy skarżący spełnia przesłanki określone ustawą o pomocy społecznej do przyzna mu zasiłku stałego, zasiłek taki przyznany zostać nie może, właśnie z uwagi na treść art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.