II SA/Ol 58/21

WyrokWSA w Olsztynie2021-04-20

Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Ewa Osipuk, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na cele budowy linii elektroenergetycznej może zostać wydane, gdy istnieją przesłanki interesu społecznego lub ważnego interesu gospodarczego, a decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości została już wydana?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na cele budowy linii elektroenergetycznej może zostać wydane, jeśli istnieją przesłanki interesu społecznego lub ważnego interesu gospodarczego, a decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości została już wydana. Budowa linii elektroenergetycznej poprawia bezpieczeństwo energetyczne i rozwój ekonomiczny regionu, co stanowi uzasadnienie dla niezwłocznego zajęcia nieruchomości. Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie i zebrały materiał dowodowy, a uzasadnienie decyzji było zgodne z wymogami prawa.
Stan faktyczny
Spółka A. uzyskała od Starosty zezwolenie na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości K. W. i K. W. w celu budowy linii elektroenergetycznej. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy po rozpatrzeniu odwołania. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwe zastosowanie art. 124 ust. 1a u.g.n. w zw. z art. 108 k.p.a. oraz naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi K. W.i K. W. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]" ., Starosta, udzielił zezwolenia Spółce A., dalej powoływanej jako "Spółka", na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w O., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków obrębu G, gmina G jako działki nr "[...]" o powierzchni 1,1800 ha i nr "[...]"o powierzchni 2,0600 ha, stanowiące własność K. i K. W., dalej jako: "strony", "skarżący", w celu założenia i przeprowadzenia przez opisaną nieruchomość kablowego odcinka linii elektroenergetycznej 110 kV od słupa nr "[...]" linii G. – O. do GPZ. Decyzji tej organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Po rozpatrzeniu odwołania stron, decyzją z dnia "[...]"r., Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na postanowienia art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 65 z późn. zm.), dalej jako: "u.g.n." oraz art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.), dalej jako: "k.p.a." Stwierdził, że z treści tych przepisów wynikają przesłanki konieczne dla wydania przedmiotowej decyzji, tj. złożenie wniosku przez podmiot, który będzie realizował cel publiczny, wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, zaistnienie przesłanek z art. 108 k.p.a. lub ważny interes gospodarczy. W sprawie jest niesporne, że podmiot, który będzie realizował inwestycję objętą decyzją jako cel publiczny złożył wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Inwestycja została objęta decyzją Wójta Gminy z dnia "[...]"r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W rozpoznawanej sprawie została także wydana przez Starostę decyzja z dnia "[...]"r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia "[...]"r. W ocenie organu odwoławczego, przedmiotowa inwestycja ma na celu poprawienie bezpieczeństwa energetycznego, a także pozostaje niezbędna dla rozwoju ekonomicznego regionu, jest inwestycją o charakterze ogólnospołecznym. Mamy tu więc do czynienia zarówno z interesem społecznym, jak i gospodarczym. Istnienie dodatkowej, nowej linii kablowej, stwarza większe gwarancje, że w czasie negatywnych zjawisk atmosferycznych nie nastąpią przerwy w dostawie energii. A w sprawie chodzi o budowę dodatkowej linii. Zatem wydanie decyzji jest uzasadnione interesem społecznym i jest niezbędne dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami – z uwagi na zwiększenie pewności dostaw energii elektrycznej oraz stworzenie dogodnych warunków dla rozwoju gospodarczego. Przy czym, przesłanka zaistnienia okoliczności z art. 108 k.p.a. i przesłanka ważnego interesu gospodarczego nie wymagają łącznego ich wystąpienia, a zaistnienie jednej z nich uprawnia organ do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. Inwestycja służyć będzie ogólnie pojętemu interesowi publicznemu, a co za tym idzie, niezbędne dla jej przeprowadzenia zezwolenie na zajęcie nieruchomości skarżących podyktowane jest takim słusznym interesem społecznym. W świetle powyższego – zdaniem organu odwoławczego – zarzuty skarżących o braku przesłanek do wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nie są zasadne, a decyzja wydana została z zachowaniem wymogów określonych w dyspozycji powołanych przepisów ustawy. W skardze, złożonej do tut. Sądu na decyzję Wojewody, skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 124 ust. 1a u.g.n., w zw. z art. 108 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i w efekcie nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; 2. art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego wyczerpująco i wnikliwie; 3. art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego odnośnie okoliczności dotyczących negatywnego wpływu braku realizowanej inwestycji na możliwość wystąpienia okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca, a które stanowią przesłankę do wydania decyzji. Rozstrzygnięcie sprawy na niepełnym materiale stanowić będzie błąd proceduralny, przekładający się na podstawę wzruszenia decyzji; 4. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji dowodów, na których organ się parł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i brak uzasadnienia prawnego decyzji. Kształt uzasadnienia wiąże się silnie z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz.137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego. Materialnoprawną podstawę decyzji organu pierwszej instancji stanowi art. 124 ust. 1a u.g.n., zgodnie z którym - w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Z treści cytowanego przepisu wynika, że postępowanie w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może być wszczęte wyłącznie na wniosek zainteresowanego podmiotu, a wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzależnione zostało od uprzedniego wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Zwrócić też należy uwagę, iż to sam ustawodawca konstruując przepis art. 124 ust. 1 a u.g.n. przesądził o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Starosta udziela, w drodze decyzji, zezwolenia, a decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Organ zobowiązany jest do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny "w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym". W niniejszej sprawie, wnioskiem z dnia 12 lutego 2020 r., Spółka zwróciła się m.in. o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości. Bezsporne jest, że decyzją z "[...]"r., Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia "[...]"r. o zezwoleniu na zajęcie ww. nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych, utrwalił się pogląd, że konstrukcja przepisów art. 124 ust. 1 i 1 "a" u.g.n. powoduje, iż występują dwie decyzje - pierwotna (wywłaszczeniowa lub zezwalająca na wejście na teren nieruchomości i dokonywanie tam określonych prac) oraz kolejna (pozwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości), której nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1253/10). Powyższa reguła bezspornie została zachowana w niniejszym postępowaniu, co powołano już na wstępie. Organ zobowiązany jest do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny "w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym". Spośród przypadków określonych w art. 108 k.p.a., do rozważenia w niniejszej sprawie wchodzą w rachubę dwie przesłanki: "inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony". Nadto, uzasadnieniem dla zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest również "ważny interes gospodarczy", o którym mowa w art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Sądu, organy obu instancji trafnie przyjęły, że w stanie faktycznym sprawy wydanie decyzji było uzasadnione interesem społecznym, gospodarczym oraz wyjątkowo ważnym interesem wnioskodawcy. Trafnie podniesiono, że budowa przedmiotowej elektroenergetycznej linii kablowej jest przedsięwzięciem mającym na celu poprawienie bezpieczeństwa energetycznego, a także pozostaje niezbędna dla rozwoju ekonomicznego regionu, jest inwestycją o charakterze ogólnospołecznym. Budowa sieci posłuży zapewnieniu stałego dopływu energii do licznych gospodarstw i przedsiębiorstw na terenie gminy G. Przedmiotowa inwestycja dotyczy nowej, a więc dodatkowej linii elektroenergetycznej, co stwarza większe gwarancje, że nie wystąpią przerwy w dostawie energii w sytuacjach negatywnych zjawisk atmosferycznych. Uwzględniając powyższe, należy podzielić ocenę organów, że umożliwienie Spółce niezwłocznego zajęcia przedmiotowej nieruchomości uzasadnione było wystąpieniem w stanie faktycznym sprawy przesłanki interesu społecznego, wyrażającego się w konieczności zapewnienia szerokiemu gronu odbiorów nieprzerwanych dostaw energii elektrycznej i ważnego interesu gospodarczego, polegającego na konieczności poprawy stanu infrastruktury elektroenergetycznej, przez jej modernizację i rozbudowę. Tym samym, w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 124 ust. 1a u.g.n., warunkujące wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Nie zasługują też na uwzględnienie zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. Organy bowiem prawidłowo przeprowadziły postępowanie, został zebrany, rozpatrzony i oceniony cały materiał dowodowy. Nie doszło też do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ uzasadnienie decyzji organu odwoławczego zawiera uzasadnienie faktyczne oraz prawne - wyjaśnione zostały podstawy prawne decyzji z przytoczeniem odpowiednich przepisów prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy – z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło