II SA/Ol 615/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie kary za niespełnienie wymagań weterynaryjnych oddala skargę. Powiatowy Lekarz Weterynarii w Mrągowie (dalej również jako: "organ I instancji" lub "PLW") decyzją z 9 maja 2024 r. wymierzył S.B. (dalej również jako: "skarżący") karę pieniężną w wysokości 1.000 zł. za wprowadzenie na rynek mięsa przeznaczonego na użytek własny lub żywności zawierającej takie mięso wbrew zakazowi ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego. W dniu 29 maja 2024 r. S.B. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania We wniosku skarżący wskazał, że przez kilka dni był niedysponowany ruchowo, odwołanie zredagował 28 maja 2024 r. i chciał je przesłać pocztą elektroniczną. Jednak w godzinach popołudniowych wystąpiły problemy z łączem internetowym uniemożliwiające przesłanie odwołania drogą elektroniczną. Było to już poza godzinami urzędowania PLW, jak i placówek poczty, które w Mrągowie są czynne do godziny 17-tej. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 czerwca 2024 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Olsztynie (dalej również jako: "WLW") odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu stwierdzono, że przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu należy przyjmować obiektywny miernik staranności. Przedstawione we wniosku i w uzupełniającym piśmie okoliczności dotyczące stanu zdrowia i problemów technicznych z siecią internetową nie zostały poparte dowodami. Nadto skarżący za pośrednictwem żony mógł złożyć odwołanie. Na powyższe postanowienie skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wnosząc, o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wskazano, że odwołanie zostało złożone 15 – ego dnia od otrzymania decyzji. Skarżący próbował przesłać odwołanie dzień wcześniej, "jednakże w tym okresie ( i nie jest to sytuacja sporadyczna ) następowała przerwa w komunikacji internetowej przez co były zrywane połączenia z siecią mobilną operatora co w gruncie rzeczy skutkowało niemożliwością wysłania korespondencji przez portal ePuap". Skarżący wskazał, że na podstawie orzeczenia ZUS jest całkowicie niezdolny do pracy od 2020 r. do maja 2025 r., a organ nie jest uprawniony do żądania od niego dokumentacji medycznej, poza tym z powodu przewlekłości choroby nie korzysta on ze zwolnień lekarskich. W miejscu, w którym skarżący mieszka jest tzw. częściowa dziura w zasięgu łączności bezprzewodowej, nadto operator nie jest w stanie potwierdzić, że skarżący nie mógł się zalogować, zwłaszcza w terminie zakreślonym przez organ. W odpowiedzi na skargę WLW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024 r., poz. 935. – zwanej dalej p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. (§ 1). Sąd rozpoznał skargę w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiot kontroli sądowej stanowiło postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Olsztynie, którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Mrągowie z 9 maja 2024 r., z mocy której wymierzono skarżącemu karę pieniężną w wysokości 1.000 zł. Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: "k.p.a.", od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, zaś art. 129 § 2 k.p.a. stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W orzecznictwie i piśmiennictwie wskazuje się, że w sytuacji gdy odwołanie zostanie złożone po upływie – przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. lub w przepisach szczególnych – terminu do jego wniesienia, wówczas na organie odwoławczym ciąży obowiązek wydania na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej z reguły powoduje, że rozstrzygnięcie to staje się ostateczne. Każde uchybienie terminowi do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie (art. 134), chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 k.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony (por. A. Wróbel [w:] Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el. 2023. Komentarz do art. 134; postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2016 r., I OZ 1237/16; wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2020 r., I OSK 1551/19; dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: "CBOSA"). Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Zatem warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w niedochowaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu zachodzi wtedy, gdy dokonanie czynności było niemożliwe z uwagi na przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2019, s. 397-399). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a. powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepublikowane). Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła przewidzieć i usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2008 r., II OZ 1231/08, CBOSA). Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2010 r., II OZ 849/10, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie z akt administracyjnych wynika, że decyzja PLW z dnia 9 maja 2024 r. została doręczona skarżącemu w dniu 14 maja 2024 r. Zatem termin do wniesienia odwołania upływał skarżącemu 28 maja 2024 r. Tymczasem odwołanie wniesione zostało przez skarżącego w dniu 29 maja 2024 r. ( data na odwołaniu to 28 maja 2024 r.), a zatem po upływie terminu do jego wniesienia, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący zarówno w odwołaniu, jak i skardze jako przyczyny uchybienia terminu wskazywał te same okoliczności tj. chorobę oraz problemy z połączeniem internetowym. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności nie były wystarczające do uznania, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Słuszna jest argumentacja WLW dotycząca tego, że skarżący w żadnym stopniu nie uprawdopodobnił tego, że wniesienie odwołania w ustawowym terminie uniemożliwiły mu problemy zdrowotne lub brak połączenia internetowego. To, że skarżący został uznany w 2020 r. za osobę niezdolną do wykonywania pracy ( do maja 2025 r.) nie oznacza tego, że nie musi on dochowywać terminów określonych przepisami prawa. Skarżący choruje od 2020 r., powinien więc sobie zdawać sprawę z ograniczeń spowodowanych chorobą, dlatego też nie można uznać, że to iż jest on osobą chorą było dla niego zaskoczeniem i zarazem uzasadniać możliwość złożenia odwołania w ostatnim dniu. Skarżący nawet w najmniejszym stopniu nie uprawdopodobnił tego, że z powodu dolegliwości zdrowotnych nie mógł wywieść odwołania wcześniej niż w godzinach wieczornych ostatniego dnia terminu. Rzeczą równie istotną w sprawie są twierdzenia skarżącego dotyczące tego, że z powodu tzw. częściowej dziury w zakresie łączności bezprzewodowej połączenie internetowe skarżącego z jego miejsca zamieszkania nie zawsze jest możliwe. Podane przez skarżącego przykłady wadliwego funkcjonowania sieci internetowej w jego miejscu zamieszkania w sposób jednoznaczny wskazują, że zachowując minimum staranności nie powinien on zwlekać z wniesieniem odwołania do ostatnich godzin, kiedy placówki organu i poczty już nie funkcjonowały. Innymi słowy ani choroba skarżącego, ani brak możliwości połączenia internetowego nie mogły stanowić dla niego zaskoczenia, dlatego też niemożliwym było w świetle obowiązujących przepisów prawa przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Rzeczą oczywistą jest to, że skarżący miał możliwość sporządzenia odwołania w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, a jeżeli tego nie uczynił w zakreślonym terminie to zaniedbał korzystanie z przysługującego mu uprawnienia. Tym samym nie można było uznać, że skarżący uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Dlatego też sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.