II SA/Ol 629/18
WyrokWSA w Olsztynie2018-10-25
Skład orzekający: Ewa Osipuk, Katarzyna Matczak, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik wprowadzający do obrotu środki zastępcze, działający na polecenie pracodawcy, podlega karze pieniężnej na podstawie art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pracownik wprowadzający do obrotu środki zastępcze, nawet działający na polecenie pracodawcy, podlega karze pieniężnej zgodnie z art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Obowiązek stosowania się do poleceń pracodawcy nie zwalnia z odpowiedzialności za czyny sprzeczne z prawem, a zakaz wprowadzania środków zastępczych do obrotu jest przepisem prawa, którego naruszenie nie może być usprawiedliwione poleceniem służbowym.Stan faktyczny
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nałożył karę pieniężną w wysokości 20.000 zł na skarżącego za wprowadzanie do obrotu produktów zawierających substancje psychoaktywne, uznane za środki zastępcze. Kontrola wykazała zabezpieczenie takich produktów, a badania laboratoryjne potwierdziły ich skład. Skarżący, będący pracownikiem sklepu, kwestionował zasadność decyzji, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, sposobu pozyskania dowodów oraz błędnej wykładni przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Organy administracji utrzymały decyzję w mocy, a skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant: St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2018 r. sprawy ze skargi P.M. na decyzję Inspektora z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie kary z tytułu wprowadzania do obrotu produktów zawierających substancje psychoaktywne oddala skargę.
Decyzją z dnia 16 marca 2018 r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny
w "[...]" (dalej jako: "organ pierwszej instancji" lub "PPIS"), wymierzył "[...]" (dalej jako: "skarżący"), karę pieniężną w wysokości 20.000 zł z tytułu wprowadzania do obrotu w Sklepie "[...]" produktów zawierających substancje psychoaktywne, które w świetle przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2017 r., poz. 783, z późn. zm.), są środkami zastępczymi. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji PPIS podał, że w toku przeprowadzonej w dniu 23 czerwca 2017 r. kontroli, funkcjonariusze KMP w "[...]" zabezpieczyli produkty, co do których istniało podejrzenie, że mogą zawierać substancje będące środkami zastępczymi. Materiały zabezpieczone podczas kontroli w sklepie i mieszkaniu wynajmowanym przez skarżącego zostały zbadane przez "[...]", które w dniu 12 października 2017 r. wydało opinię nr "[...]" oraz Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji w Warszawie. Opinia tego Laboratorium "[...]" z dnia 19 grudnia 2017 r., jednoznacznie wykazała, że wprowadzane przez skarżącego produkty zawierają nowe substancje psychoaktywne i substancje psychoaktywne powalające zaliczyć je do grupy środków zastępczych w rozumieniu przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. PPIS wziął pod uwagę, że sprzedaż
tzw. dopalaczy w przedmiotowym sklepie wzbudza szczególne zainteresowanie młodzieży i stała się poważnym problemem o charakterze lokalnym. Zatrucie tego rodzaju substancjami może okazać się niebezpieczne dla życia i zdrowia ludzkiego, gdyż z uwagi na brak informacji o składzie produktu, nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie sposobu właściwego leczenia osoby, która trafiła do placówki medycznej. Organ pierwszej instancji ocenił, że skarżący niewątpliwie wprowadzał w tym sklepie do obrotu produkty zawierające substancje posiadające właściwości psychoaktywne, które należy zaliczyć do środków zastępczych w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i miał tego pełną świadomość. Powyższe obligowało organ do nałożenia kary pieniężnej, stosownie do
art. 52a powołanej ustawy. Ustalając wysokość tej kary organ pierwszej instancji wziął pod uwagę: ilość oferowanych do sprzedaży w ww. sklepie produktów zawierających środki zastępcze, ilość zgłoszeń o stwierdzonych przypadkach zatruć substancjami zastępczymi na terenie miasta "[...]" i zainteresowanie młodzieży tym sklepem.
W odwołaniu, złożonym od powyższej decyzji, skarżący zarzucił, że niezasadne było podejrzenie PPIS, iż realnie zagrożone zostało zdrowie i życie ludzkie, a także uznanie, że zabezpieczone produkty stanowią środki zastępcze w rozumieniu ustawy
o przeciwdziałaniu narkomanii, gdyż PINB nie udowodnił, że były one w tym celu używane. Skarżący zakwestionował stanowisko, że sprzedaż detaliczna przedmiotowych środków stanowi wprowadzanie ich do obrotu, a nie udostępnienie ich konsumentom. Zarzucił ponadto, że decyzja nie została właściwie uzasadniona. Stwierdził też, że z naruszeniem art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, decyzję wydano na podstawie dowodów pozyskanych w wyniku kontroli przeprowadzanych z rażącym naruszeniem
art. 84c, art. 82, art. 79a i art. 79 tej ustawy. Ocenił, że wymierzenie kary pieniężnej uchybia art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, gdyż badania, na podstawie których organ wydał decyzję, z uwagi na art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nie mogły być dowodem w postępowaniu, a ponadto nie wykazano, że produkty objęte decyzją są środkami zastępczymi w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
"[...]" Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej jako: "PWIS" lub "organ odwoławczy"), decyzją z dnia 22 czerwca 2018 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podał w uzasadnieniu decyzji, że wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez "[...]" i Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji w Warszawie jednoznacznie wykazały, iż wprowadzane do obrotu przez skarżącego produkty zawierają substancje psychoaktywne (3-CMC, alfapropyloaminopentiofen, MDMB-CHMICA, N-etlnorpentedron) i stanowią środki zastępcze. Podniósł, że skarżący oświadczył, iż w dniu 19 czerwca 2017 r. podpisał umowę o pracę z "[...]" spółką z o.o. i przyznał, że już wcześniej handlował środkami zastępczymi w "[...]", przez ok. 1,5 miesiąca. Tym samym, skarżący posiadał pełną świadomość co do sprzedaży w sklepie tzw. "dopalaczy". PWIS wyjaśnił ponadto, że kontrola w opisanym wyżej sklepie została przeprowadzona bez wcześniejszego zawiadomienia na podstawie art. 79 ust. 2 pkt 2, 4a i 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zaznaczył, że organ pierwszej instancji wymierzył karę pieniężną za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych w przedmiotowym sklepie, a nie za prowadzenie działalności gospodarczej. Dodał, że osoby kontrolujące po wejściu do sklepu okazały legitymacje służbowe i upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, które zawierają pouczenie o prawach i obowiązkach przysługujących kontrolowanemu przedsiębiorcy. Podniósł też, że zgodnie z art. 80 ust. 2 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej kontrola może być przeprowadzona bez obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej. W takiej sytuacji czynności kontrolne mogą być wykonywane w obecności innego pracownika kontrolowanego, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Zaznaczył, że pracownik sklepu w trakcie trwania kontroli nie wręczył kontrolującym zawiadomienia o wniesieniu sprzeciwu w trybie art. 84c powoływanej ustawy, a ponadto do siedziby PPIS nie wpłynął w tym dniu sprzeciw strony. W związku z powyższym, nie miał zastosowania art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie stanowił podstawy do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji w przedmiotowej sprawie, a zatrzymanie i pobranie próbek nastąpiło na podstawie art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
W ocenie organu odwoławczego, PPIS rzetelnie uzasadnił swoją decyzję i zawarł
w niej informacje o dowodach i faktach na których się oparł. Zauważył, że organy inspekcji sanitarnej nie mają obowiązku udowadniać, że zabezpieczone produkty były używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach, jak środek odurzający lub substancja psychotropowa. Wyjaśnił, że okoliczność, iż samo posiadanie substancji o wskazanym w decyzji składzie nie jest zabronione, nie ma związku z analizowaną sprawą, gdyż dotyczy ona wprowadzania do obrotu środków zastępczych,
a nie ich posiadania. Za niezrozumiałe uznał twierdzenie strony, jakoby ostrzeżenia znajdujące się na opakowaniach wprowadzanych do obrotu produktów zawierających środki zastępcze i ich deklarowane (przez wprowadzającego do obrotu) przeznaczenie miały wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy, skoro zgodnie z art. 44b ustawy
o przeciwdziałaniu narkomanii wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu na terytorium RP środków zastępczych jest zabronione. PWIS wywiódł, że przez "udostępnianie środków zastępczych" w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, należy rozumieć także samo "stwarzanie możliwości" nabycia takich środków w danym miejscu. Zatem kwestia, że zdaniem strony, w sklepie prowadzono sprzedaż detaliczną, a nie "wprowadzanie do obrotu", nie miała znaczenia.
PWIS stwierdził, że z uwagi na to, iż odwołujący się wprowadzał do obrotu produkty, które po przeprowadzeniu badań laboratoryjnych okazały się środkami zastępczymi
w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, to obowiązkiem PPIS było nałożenie kary pieniężnej zgodnie z art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Wymierzając wysokość kary pieniężnej, organ ten wziął pod uwagę ilość środków zastępczych wprowadzanych do obrotu.
Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że obowiązek stosowania się do poleceń służbowych pracodawcy nie zwalnia pracownika z odpowiedzialności prawno-administracyjnej za czyny niezgodne z prawem. Wprawdzie, stosownie do art. 100 § 1 Kodeksu pracy, pracownik jest obowiązany wykonywać prace sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne
z przepisami prawa lub umową o pracę, lecz sprzeczność z przepisami prawa nie ogranicza się do norm prawa karnego, gdyż obejmuje wszelkie gałęzie prawa. Zakaz wprowadzania środków zastępczych do obrotu wynikający z art. 52a ustawy zakłada karanie tego procederu. Polecenie złamania tego zakazu jest zatem sprzeczne z prawem. Skarżący był więc nie tylko uprawniony, ale i zobligowany do odmowy wykonania takiego polecenia. Skoro tego nie uczynił i uczestniczył w wprowadzaniu środków zastępczych do obrotu, to nałożenie na niego kary z art. 52a było prawidłowe.
W skardze, złożonej do tut. Sądu, skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), dalej powoływanej jako K.p.a., przez brak wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia, szczątkowe uzasadnienie decyzji i brak wszechstronnego rozważenia wszystkich przepisów i okoliczności przedmiotowej sprawy,
- art. art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a., polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji z dnia 16 marca 2018 r., a także na wybiórczej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału, błędnych ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, oraz dowolności w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie zaskarżonej decyzji,
- art. 7 i art. 8 K.p.a. przez nierozpoznanie sprawy w sposób wszechstronny
i wyczerpujący,
- art. 79 ust. 2 pkt 4a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przez uznanie, że jego zastosowanie przez PPIS polegające na niezawiadomieniu strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli, nie stanowi naruszenia przepisów tej ustawy, a także naruszenie art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przez zaaprobowanie całokształtu materiału dowodowego i uznanie go za wiarygodny, mimo iż pozyskany został w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów tej ustawy,
- art. 107 § 3 i art. 77 § 4 K.p.a. w związku z art. 27 i art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, przez nieuzasadnione powtórzenie stanowiska organu pierwszej instancji, niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji i niewskazanie dowodów, na których oparł się przy wydaniu rozstrzygnięcia,
- art. 52a w zw. z art. 4 pkt. 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, przez zaaprobowanie decyzji organu pierwszej instancji dotyczącej zastosowania art. 52a ustawy w przedmiotowej sprawie i wymierzenie kary pieniężnej, mimo braku przesłanek do jej wymierzenia i naruszenia przepisów postępowania.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, z późn. zm.), uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną badanej decyzji stanowi art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomani. Stosownie do ust. 1 tego artykułu, kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy lub nową substancję psychoaktywną, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20.000 zł do 1.000.000 zł. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji, państwowy inspektor sanitarny właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub nowej substancji psychoaktywnej. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (ust. 2). Zgodnie z ust. 3 wskazanego artykułu, ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, państwowy inspektor sanitarny uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego lub wytworzonej lub wprowadzonej do obrotu nowej substancji psychoaktywnej.
Zgodnie z ustawową definicją, zawartą w art. 4 pkt 27 cytowanej ustawy, środek zastępczy to produkt zawierający co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Przepis art. 4 pkt 34 przewiduje zaś, że wprowadzaniem do obrotu jest udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych.
Należy zwrócić uwagę, że w art. 52a ust. 1-3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wyraźnie wskazano, że odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wprowadza do obrotu środek zastępczy. W konsekwencji, prowadząc postępowanie w celu wymierzenia kary pieniężnej, organ inspekcji sanitarnej ustala i ocenia czy doszło do "wprowadzenia do obrotu", czyli do udostępnienia w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek celu, osobie trzeciej odpłatnie lub nieodpłatnie, środka zastępczego (zob. wyroki NSA: z 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2095/16, z dnia 9 września 2015 r. sygn. akt II OSK 77/14 oraz z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 975/14 - dostępne [w:] Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA").
Dokonując oceny prawidłowości zastosowania przez organy administracyjne cytowanych wyżej przepisów prawa należy stwierdzić, iż okolicznością bezsporną pozostaje fakt, że w dniu 23 czerwca 2017 r., pracownicy upoważnieni przez PPIS, przeprowadzili kontrolę w opisanym wyżej sklepie, w toku której kontrolujący ujawnili produkty, co do których istniało uzasadnione podejrzenie, że mogą zawierać substancje zastępcze. Produkty te zostały zabezpieczone przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w "[...]". Przeprowadzone następnie na zlecenie PPIS badania składu jakościowego tych produktów, wykonane przez Laboratorium "[...]" (opinia z dnia 12 października 2017 r.) i Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji w Warszawie (opinia z dnia 19 grudnia 2017 r.), jednoznacznie wykazały, że zawierają one nowe substancje psychoaktywne i substancje psychoaktywne powalające zaliczyć je do grupy środków zastępczych w rozumieniu przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Wbrew stanowisku skarżącego, do zastosowania w stanie faktycznym sprawy kary pieniężnej z art. 52a ustawy zbędne było wykazywanie, że zabezpieczone w sklepie środki zastępcze były "używane", a nie tylko "posiadane".
Należy zauważyć, że konstrukcja definicji ustawowej pojęcia "środka zastępczego" jako środka używanego zamiast lub w takich samych celach, jak środki odurzające
i substancje psychotropowe, wskazuje na to, że nie wymaga się każdorazowego badania, jak dany środek jest faktycznie wykorzystywany przez konsumenta, lecz ustalenia, z jakim przeznaczeniem został wyprodukowany lub wprowadzony do obrotu. Z definicji tej wynika, że dla określenia, czy dany produkt ma charakter środka zastępczego, konieczne jest posiadanie przez niego działania psychoaktywnego analogicznego, jak działanie narkotyków (środków odurzających i substancji psychotropowych), będącego warunkiem sine qua non używania zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub
w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa. Zatem środek zastępczy, to produkt, który może być użyty zamiast środka odurzającego, nie zaś środek, który został użyty w taki sposób przez nabywcę. Istotna jest sama potencjalna możliwość użycia danego środka zamiast środka odurzającego (tak NSA w wyroku z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2059/16, CBOSA).
Z wykonanej w sprawie opinii Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji bezspornie wynika, że zabezpieczone w sklepie produkty zawierały substancje stanowiące środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
W tej sytuacji, bez znaczenia jest okoliczność oznaczenia przedmiotowych środków zastępczych napisami: "nie do spożycia", "saszetki są przeznaczone do użytku zewnętrznego" czy "chronić przed dziećmi". Oznaczenie środka zastępczego takimi ostrzeżeniami nie zwalnia podmiotu od odpowiedzialności za wprowadzanie tych środków do obrotu.
Dla wykazania wprowadzania środków zastępczych do obrotu nie było też konieczne ustalenie osób, którym skarżący "udzielił" środków zastępczych, czy też od niego je nabyły. Sąd w pełni aprobuje pogląd prezentowany przez sądy administracyjne że ustawa definiując "wprowadzanie do obrotu" mówi o udostępnianiu takich środków osobom trzecim, co jest pojęciem znacznie szerszym niż dawanie, wręczanie, przekazywanie; "udostępnianie" to "pozostawanie do dyspozycji", nie musi nawet wiązać się z żadną aktywnością, ale może polegać na przyzwoleniu, na biernej postawie. Analiza systemowa
i funkcjonalna przepisów ustawy prowadzi do wniosku, że przez udostępnianie należy rozumieć więc także samo "stwarzanie możliwości" nabycia takich środków w danym miejscu (zob. wyroki WSA w Lublinie z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 276/16, WSA we Wrocławiu z 4 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Wr 318/18, CBOSA). Udostępnienie środków zastępczych w jakikolwiek formie i w jakimkolwiek celu osobie trzeciej stanowi obiektywny fakt naruszenia prawa, który jest podstawą zastosowania sankcji (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2684/13, CBOSA).
Bezsporne jest zatem, że w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów, skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze, co podlega karze pieniężnej stosownie do art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Nie zwalnia skarżącego z tej odpowiedzialności okoliczność, że jako pracownik, nie mógł odmówić wykonania polecenia pracodawcy - to jest sprzedaży przedmiotowych środków zastępczych. Niewątpliwie pracownik musi swoją pracę wykonywać starannie
i sumiennie, stosując się do poleceń przełożonych, ale powyższe obowiązki nie dotyczą działań sprzecznych z prawem lub umową. Zasadnie wywiódł organ odwoławczy
w zaskarżonej decyzji, że wynikający z art. 100 § 1 Kodeksu pracy obowiązek stosowania się do poleceń służbowych pracodawcy nie zwalnia pracownika z odpowiedzialności prawno-administracyjnej za czyny niezgodne z prawem. Sprzeczność poleceń pracodawcy z przepisami prawa, o której mowa w tym przepisie, nie ogranicza się bowiem do norm prawa karnego, lecz obejmuje wszelkie gałęzie prawa, a zatem także zakaz wprowadzania środków zastępczych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisem ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Dodać należy, że karze pieniężnej za wprowadzenie do obrotu substancji zastępczych podlega każda osoba uczestnicząca w procederze wprowadzania środków zastępczych do obrotu, gdyż wymierza się ją każdemu podmiotowi udostępniającemu te środku osobom trzecim. Z punktu widzenia art. 52a ustawy obojętne jest, czy dane udostępnienie środka zastępczego było pierwotnym, czy też kolejnym etapem wprowadzenia do obrotu, jak również to, jaką rolę spełniała osoba udostępniająca środek zastępczy, a więc, czy działała na własny rachunek, czy w ramach współsprawstwa, w tym w ramach łączącego ją stosunku prawnego z inną osobą (np. stosunku pracy, zlecenia). Tym samym, odpowiedzialności podlega zarówno prowadzący sklep, jak i zatrudniony
w nim sprzedawca, dokonujący bezpośrednio udostępnienia środka zastępczego osobie trzeciej (zob. wyroki WSA w Poznaniu z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt. II SA/Po 740/17, WSA w Gliwicach z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/GL 510/18, WSA w Warszawie
z 26 września 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 358/18, CBOSA).
Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przepisów ustawy o działalności gospodarczej należy zauważyć, że skarżący przyznał w skardze, że nie prowadzi działalności gospodarczej i jest tylko pracownikiem spółki sprzedającym w opisanym wyżej sklepie. W tej sytuacji, nie mogą mieć do skarżącego zastosowania przepisy ustawy
o działalności gospodarczej, która stosownie do art. 1 regulowała podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zadania organów w tym zakresie. W stanie faktycznym sprawy nie naruszono więc art. 79 ust. 2 pkt 4a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Dodać należy, że nawet gdyby skarżący prowadził działalność gospodarczą, co w niniejszej sprawie bezspornie nie miało miejsca, to w tego rodzaju sprawach następuje odstąpienie od zwykłych reguł i gwarancji udzielanych przedsiębiorcom z uwagi na zagrożenie życia
i zdrowia w związku z wprowadzaniem do obrotu niebezpiecznych i nielegalnych produktów. Tym samym, nie mogło dojść także do naruszenia art. 77 ust. 6 ustawy
o swobodzie działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu, stan faktyczny ustalony przez organy inspekcji sanitarnej
w rozpatrywanej sprawie był wystarczający do zastosowania wskazanych powyżej przepisów i wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organy inspekcji sanitarnej, wydając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej, oparły się na materiale dowodowym zgromadzonym
w toku postępowania administracyjnego, w tym opinii uprawnionego podmiotu. Organy obu instancji nie naruszyły zatem wymienionych w skardze przepisów K.p.a. w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Nie jest też zasadny zarzut nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wypowiedział się co do istotnych w sprawie faktów, które uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł. Wyjaśnił również podstawę prawną decyzji
i przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło